ვილნიუსის სამიტით იმედგაცრუებას გამოთქვამს საქართველოს საგარეო ურთიერთობათა საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე თედო ჯაფარიძე საკუთარ წერილში(ევროპის მომავალი დამოკიდებულია ვილნიუსის სამიტზე: თბილისის ხედვა), რომელსაც ერთ-ერთი უცხოური გამოცემა აქვეყნებს.
“როგორც ჩანს, ვილნიუსის სამიტი ვერ გვაძლევს იმას, რაც წინასწარ იყო გათვლილი. 28 ნოემბრამდე ზოგიერთი ადამიანი ოპტიმისტურად საუბრობდა “ვილნიუსის სამეულის” შესახებ. ახლა რთული დუელია. რთული სწორედ იმიტომ, რომ ეს დუელია, რადგან ჩვენ ვიცით, რომ ევროკავშირი ამას ისტორიული მნიშვნელობით გათვლის, მაგრამ ვიმედოვნებთ, რომ მათთვის, ვინც ეს შეხვედრა მოამზადა, ზოგიერთი მთავარი საკითხი შენარჩუნდება,” _ წერს ჯაფარიძე.
“მაშინ, როცა საუბარია ასოცირებასა და ეკონომიკურ ინტეგრაციაზე, აბა, სხვა მეტი რა უნდა იგულისხმებოდეს?! ბუნებრივია, ეს შეთანხმებები თავისთავად გულისხმობს ევროპულ პერსპექტივას. ვორდინგის თვალსაზრისით რა ჩაიწერება და დაიდება და ევროპული პერსპექტივა გამძაფრებულად იქნება ნახსენები თუ ნაკლებად, ამას, ვფიქრობ, არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. გადამწყვეტი მნიშვნელობა იმას აქვს, რომ პროცესი დაიწყო, ამიტომ, ამაზე დიდ ყურადღებას ნუ გავამახვილებთ,” _ ამბობს საგარეო ურთიერთობათა საპარლამენტო კომიტეტის წევრი ვიქტორ დოლიძე “გურია ნიუსთან”.
მისივე თქმით, ის ფაქტი, რომ დოკუმენტის პროექტში 49-ე მუხლი არ ჩაიდო, ევროკავშირიში გაწევრიანებას არ გამორიცხავს.
“ეს ყველაფერი თავშივე გულისხმობს იმას, რომ ამ ქვეყნებს პერსპექტივა აქვთ ევროკავშირის წევრი გახდნენ. უბრალოდ, ამას შესაბამისი მუშაობა სჭირდება, ვალდებულებების შესრულება, დრო.
ჩაიდება თუ არა ხელშეკრულებაში ის, რომ საქართველო ნამდვილად გახდება ევროკავშირის წევრი, ამას არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. მთავარია, რომ ჩვენ დოკუმენტს ინიცირებას ვუკეთებთ და შემდგომ უკვე ხელს ვაწერთ. ეს თავისთავად მეტყველებს იმაზე, რომ საქართველო ევროკავშირის წევრი უნდა გახდეს. დანარჩენი ახლა, ამ ვალდებულებას დოკუმენტალურად ჩვენ დღეს ევროკავშირს ვერ ავაღებინებთ. იმიტომ, რომ ჯერ პროცესია, გასავლელი გვაქვს დრო და ეტაპები. ამაზეა საუბარი.
მოდი, საერთოდ ნუ გავამახვილებთ იმაზე ყურადღებას, რომ ახლა არ იდება და მერე უნდა ვიმუშაოთ, რომ ეს ჩაიდოს. ამას ნაკლები მნიშვნელობა აქვს,” _ აღნიშნავს დოლიძე.
დოლიძეს მეტი მტკიცებისთვის ნატო-ს ბუქარესტის 2008 წლის სამიტი მოჰყავს.
“აი, მაგალითად, ნატოს ბუქარესტის სამიტზე სახელმწიფო მეთაურების საბოლოო კომუნიკეში ჩაიწერა, რომ საქართველო ნატოს წევრი ქვეყანა გახდება. ეს მოხდა 2008 წელს. გადასარევი რაღაცაა. მას შემდეგ რამდენი წელი გავიდა?! ანუ არავინ არ გაძლევს გარანტიას, რომ შენ გახდები წევრი, მაგრამ არც იმას გეუბნება, რომ არ გახდები. მსგავსი სიტუაციაა ევროკავშირთან მიმართებაშიც.
ევროკავშირთან ამ შეთანხმებასთან დაკავშრებით მოლაპარაკება უკვე რამდენიმე წელია მიდის. ამ პროცესში ევროკავშირი გთავაზობს თავის ვორდინგებს, დოკუმენტში რაც უნდა იყოს ჩაწერილი, ისევე როგორც საქართველო სთავაზობს თავის ვორდინგებს და რაღაც ერთი მხარისთვის არის მისაღები, მეორესთვის ნაკლებად და ა.შ. დოკუმენტის პარაფირება ახლა ხდება დ მანამდე გადაწყვეტილად ვერ მოხდებოდა, რომ გამზადებულიყო. ანუ ის 1000 გვერდიანი დოკუმენტია, ამ დოკუმენტში რა ჩაიდება კონკრეტულად, დეტალები ბოლო დრომდე არ შეიძლებოდა ცნობილი ყოფილიყო, რადგან ახლა აკეთებენ პარაფირებას. ამიტომ, ის, რომ რაღაცა იდო და ახლა არ დევს და ამოიღეს იმიტომ, რომ ვინმეს ჩვენი სრულფასოვანი ინტეგრაცია არ უნდა და ა.შ. უადგილოა,” _ აცხადებს ვიქტორ დოლიძე.
დეპუტატი აღნიშნავს, რომ “მთავარი პარაფირების შემდეგ იწყება, რადგან წინ გვაქვს იმპლემენტაციის პროცესი, ასევე, სექტორალური დოკუმენტია სავალდებულო, სადაც გაწერილია ენერგეტიკიდან დაწყებული სოფლის მეურნეობით დამთავრებული ის ვალდებულებები, რომელიც საქართველომ უნდა შეასრულოს”.
“აქედან გამომდინარე ჩვენ არ გვაქვს ბევრი დრო. დაახლოებით, 6 თვიდან 1 წლამდე დრო გვაქვს იმისთვის, რომ ამ კომისიის მანდატის ფარგლებში ასოცირების შეთანხმებას მოვაწეროთ ხელი. დანარჩენი ჩვენს მარიფათზე იქნება დამოკიდებული,” _ ამბობს დოლიძე.
ამასთან, როგორც ცნობილია, დეკლარაციის პროექტში, ამჟამად, არ გვხვდება აბზაცები აფხაზეთის, ე.წ. სამხრეთ ოსეთის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. აღნიშნულთან დაკაშირებით დოლიძე განმარტავს, რომ გადამწყვეტი მნიშნელობა არც ამას აქვს, რადგან დოკუმენტის პროექტი ყველაზე მთავარს – ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის აღიარებას შეიცავს.
“რაც შეეხება თვითონ დეოკუპაციის თემას, ეს როგორ უნდა იყოს იმ დოკუმენტის ნაწილი?! სხვა თემაა ეს და მისი მიბმა ინტეგრაციის პროცესებთან. პირიქით, კარგია, რომ არ შეიცავს, რადგან თუკი მიგიბამენ, დაგვაზიანებდა. იმიტომ, რომ არიან სკეპტიკოსები, რომლებიც ამბობენ, რომ კონფლიქტებიანად ინტეგრაცია რთულია. ამიტომ, ეს ერთი თემაა და ინტეგრაცია – მეორე და ხელშეუხებელი. ასე რომ, ვფიქრობ, სწორია. ამ ეტაპზე ასე მოხდა და დანარჩენს პროცესი გვაჩვენებს,” _ უთხრა “გურია ნიუსს” ვიქტორ დოლიძემ.
პოლიტოლოგი ელენე ხოშტარია როგორც აღნიშნავს, საქართველოს არ ჰქონდა მოლოდინი, რომ სამიტის დეკლარაციაში ან სხვა ხელშეკრულების ტექსტში დაფიქსირდებოდა მკაფიო პერსპექტივა იმისა, რომ ევროკავშირის წევრი ქვეყანა გავხდებით.
“დოკუმენტში, რომელსაც ხელს ევროკავშირის 6 სახელმწიფო მოაწერს, მოლოდინი იმისა, რომ 49-ე მუხლი აისახებოდა, არ ყოფილა, რადგან ამის რეალისტური საშუალება არ იყო. მართალია, მოლაპარაკებების პროცესში ამაზე საუბარი იყო (ჩვენ ბუნებრივია, დაინტერესული ვართ, რომ ნებისმიერ დოკუმენტში ეს პერსპექტივა დაფიქსირებული იყოს), მაგრამ ეს მხოლოდ მოლაპარაკებების პროცესში. ევროკავშირის პოზიციაში არაფერი არ შეცვლილა. ეს იყო არარეალური და არც არანაირი ტექსტი არ არსებობდა, სადაც ეს მუხლი ჩაიდებოდა. რა იქნება საბოლოოდ ვილნიუსის დეკლარაციის ტექსტი, ამაზე მაშინ ვიმსჯელებთ, როდესაც ტექსტი გამოვა,” _ ამბობს ხოშტარია.
ამასთან, როგორც იგი აღნიშნავს, ასევე არარეალურია მოლოდინი, რომ ეს მუხლი შემდეგში საბოლოო ტექსტში შევიდეს.
“შეიძლება რუსეთის ამ ქმედებების ფონზე ევროკავშირმა საპასუხოდ ეს პერსპექტივა გააჩინოს, მაგრამ დღეს სპეკულირება არასერიოზულია. ჩვენ მოლაპარაკებების პროცესში ვიცოდით, რომ 49-ე მუხლის ეს ფორმულირება დეკლარაციაში არ დაფიქსირდებოდა მაშინ, როდესაც ჯერ კიდევ წინა ხელისუფლება იყო. იმის წინაპირობა, რომ ეს დაფიქსირებულიყო, არ არსებობდა.
არის ქვეყნები, რომელთაც, რომ ჰკითხოთ, ვთქვათ, ხვალვე მიიღებენ საქართველოს ევროკავშირში, მაგალითად ლიტვა, მაგრამ არის ქვეყნები, რომლებიც ამ პროცესს უფრო ვრცლად უყურებენ. ევროკავშირის პოზიცია და დეკლარაციები შედგება ამ სხვადასხვა ხედვების მქონე ქვეყნებისგან. შესაბამისად, მაგალითად, ლიტვის ან პოლონეთის პოზიცია, რომლებიც უფრო ენთუზიაზმით უყურებს ევროკავშირის მალე გაფართოების საკითხს, შეიძლება განსხვავდებოდეს ვთქვათ, გერმანიის მოსაზრებისგან, მაგრამ მთლიანობაში ევროკავშირის პოზიცია აისახება მერე დოკუმენტებში, სადაც პოლონეთიც აწერს ხელს, ლიტვაც და გერმანიაც. თუ რუსეთის ქმედებების ფონზე ევროკავშირი ახლა ვილნიუსში რამეს შეცვლის, დავიცადოთ, შევხედავთ და მივესალმებით, მაგრამ სპეკულირება, რომ რაღაც ცუდი მოხდა, ძალიან არასწორსია,” _ უთხრა ხოშტარიამ “გურია ნიუსს”.
განსხვავებული მოსაზრება აქვს პოლიტოლოგ კორნელი კაკაჩიას. “გურია ნიუსი” მას ვილნიუსში დაუკავშირდა, სადაც იგი სამიტთან დაკავშირებით იმყოფება. მისი თქმით, დეკლარაციის პროექტში 49-ე მუხლის არარსებობა მის მნიშვნელობას აუფერულებს.
“49-ე მუხლი მნიშვნელოავანია იმდენად, რამდენადაც დოკუმენტის ძველი რედაქციია ინტერპრეტირების საშუალებას იძლეოდა. ეს მუხლი როგორც იურიდიული, ისე სიმბოლური თვალსაზრისითაა მნიშვნელოვანი, რადგან აცხადებს, რომ ნებისმიერ ევროპულ ქვეყანას, რომელიც ევროკავშირის ფუნდამენტურ ღირებულებებს პატივს სცემს, შეუძლია ევროკავშირში გაწევრიანებაზე განაცხადის გაკეთება.
თუმცა, პროექტის ახალი ვარიანტი წარმოდგენს ერთგვარ უკან დახევას ევროკავშირის გაფართოების მომხრე ქვეყნებისთვის, რადგან გაფართოების პერსპექტივის მიმართ სკეპტიკურად განწყობილმა სახელმწიფოებმა მოახერხეს მის ტექსტში ცვლილებების შეტანა, რაც დეკლარაციის პროექტის მნიშვნელობას ცოტა არ იყოს, აუფერულებს,” _ უთხრა “გურია ნიუსს” კორნელი კაკაჩიამ.
