გამჭვირვალობა, ანგარიშვალდებულება, საჯაროობა და სამოქალაქო მონაწილეობა _ ეს ის პრინციპებია, რომლითაც ხელისუფლება უნდა ხელმძღვანელობდეს. სწორედ მათი დაცვა განსაზღვრავს შესაბამისი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას, რეალურად თვითმმართველობა ემსახურება ხალხს თუ, პირიქით, ხალხი _ თვითმმართველობას. _ ამ საკითხებთან დაკავშირებით, 8 ივლისს, საქართველოს დემოკრატიული განვითარების კავშირის იურისტმა, ირაკლი პაპავამ პრესკონფერენცია გამართა.
მისი თქმით, “საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობა ავალდებულებს საკრებულოს, როგორც კოლეგიურ საჯარო დაწესებულებას, რომ მან ერთი კვირით ადრე საჯაროდ გამოაცხადოს მომავალი სხდომის, მისი ჩატარების ადგილის, დროისა და დღის წესრიგის თაობაზე, ხოლო შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებისას _ მისი დახურვის შესახებ. იგივეს ითვალისწინებს ოზურგეთის და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოთა დებულებებიც. განსახილველ საკითხებზე დაინტერესებულ პირთა მიერ მოსაზრებების წარდგენის ვადის შესახებ ქვეყნდება სხდომის ჩატარებამდე 7 დღით ადრე მაინც. ამასთან, ეს ინფორმაცია საკრებულოს აპარატის მიერ გამოქვეყნებული უნდა იქნას ოზურგეთის შემთხვევაში _ საკრებულოს ვებგვერდზე, აგრეთვე უნდა გამოიკრას სპეციალურ სტენდზე და გამოქვეყნდეს გაზეთში. ჩოხატაურის შემთხვევაში _ საკრებულოს ვებგვერდზე (რომელიც საკრებულოს დღემდე არა აქვს), აგრეთვე უნდა გამოიკრას სპეციალურ სტენდზე (ჩოხატაურის საკრებულო მოსახლეობისთვის ინფორმაციის მიწოდებას გაზეთის მეშვეობით, საჭიროდ არ ცნობს. რედ.). პირველი კვარტლის მონაცემებით, ორივე მუნიციპალიტეტის მაგალითზე შეიძლება ითქვას, რომ დღეისათვის მსგავსი ტიპის ინფორმაცია, როგორც წესი, ძირითადად, მხოლოდ საკრებულოს მთავარ ადმინისტრაციულ შენობაში არსებულ საინფორმაციო დაფაზე ქვეყნდება (ოზურგეთის შემთხვევაში _ დამატებით კიდევ საკრებულოს ვებგვერდზე); არადა, აუცილებელია, რომ ამ სახის ინფორმაციული მასალა უშუალოდ თვითონ საკრებულოთა მიერ განსაზღვრული წესის შესაბამისად ქვეყნდებოდეს. ინფორმაციის ეფექტიანი გამოქვეყნება საშუალებას მისცემს საზოგადოებას, რომ მუდმივად ინფორმირებული იყოს საკრებულოს მომავალი სხდომისა და დღის წესრიგის შესახებ; შესაბამისად, საზოგადოების დაინტერესებულ ნაწილს შესაძლებლობა ექნება, შეუფერხებლად დაესწროს საკრებულოს სხდომებს, რაც, საბოლოო ჯამში, ადგილობრივი თვითმმართველობის გახორციელების პროცესში მოსახლეობის პრაქტიკული ჩართვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფორმაა.
როგორც პაპავამ აღნიშნა, “ადგილობრივი თვითმმართველობის ფუნქციონირების უმთავრეს გამოხატულებას მის მიერ სამართლებრივი, განსაკუთრებით კი ნორმატიულ-სამართლებრივი აქტების მიღება წარმოადგენს. თავის მხრივ, ეს ნორმატიული აქტები მოსახლეობაზე, მის ინფორმირებაზე უნდა იყოს გათვლილი. ისიც უდავოა, რომ რიგით მოქალაქეებს უპრობლემოდ უნდა მიუწვდებოდეს ხელი მათზე და თავისუფლად უნდა შეეძლოთ ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ მისაღები აქტების პროექტებისა თუ მიღებული აქტების გაცნობა. ამის ყველაზე ადვილი და მოსახერხებელი გზა მათი გამოქვეყნებაა. საკრებულო, როგორც კოლეგიური ადმინისტრაციული ორგანო, ვალდებულია მის მიერ განსახილველი ნორმატიული აქტის _ საკრებულოს დადგენილების პროექტები რეგულარულად გამოაქვეყნოს; ამასთან, გამოქვეყნებიდან არანაკლებ ოცდღიანი ვადა მაინც უნდა იყოს გათვალისწინებული საიმისოდ, რომ ამ ხნის განმავლობაში, ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს ჰქონდეს საკრებულოს ნორმატიული აქტის პროექტის გაცნობის, თავისი შენიშვნების, მოსაზრებებისა და წინადადებების წერილობით წარდგენის შესაძლებლობა.”
ბუნებრივია, საინტერესოა, როგორი იყო სამიზნე მუნიციპალიტეტებში სიტუაცია ნორმატიული აქტების პროექტთა დადგენილი წესით გამოქვეყნების მხრივ პირველი კვარტლის მონაცემებით.
“ორივე მუნიციპალიტეტის საკრებულო თავისი ნორმატიული აქტის პროექტებს, მცირეოდენი გამონაკლისის გარდა, ძირითადად საკრებულოს მთავარ ადმინისტრაციულ შენობაში განთავსებულ საინფორმაციო დაფაზე აკრავდა, ხოლო ოზურგეთი დამატებით კიდევ საკრებულოს ვებგვერდზე ანთავსებდა ამ ტიპის ინფორმაციას (თუმცა არა ყველა მათგანს). ასე რომ, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში დღემდე აქტუალური რჩება საკრებულოს ნორმატიული აქტის პროექტების უშუალოდ საკრებულოს მიერვე დადგენილი წესით გამოქვეყნების საკითხი”, _ თქვა პრესკონფერენციაზე იურისტმა.
ადგილობრივმა საკრებულოებმა იმგვარად განსაზღვრული წესით უნდა მოახდინონ თავიანთი დადგენილებების ოფიციალური გამოქვეყნება, რაც მოსახლეობას მისცემს მათი თავისუფლად გაცნობის საშუალებას.
“აღსანიშნავია, რომ საკრებულოს ნორმატიული აქტების დადგენილი წესის შესაბამისად გამოქვეყნების საკითხი საბოლოოდ მოწესრიგდა მას შემდეგ, რაც ძალაში შევიდა ახალი კანონი “ნორმატიული აქტების შესახებ”. საქმე ისაა, რომ ამ კანონის თანახმად, ნორმატიული აქტის ოფიციალურ (იურიდიული ძალის მქონე) გამოქვეყნებად ითვლება მისი სრული ტექსტის “საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს” ვებ-გვერდზე პირველად გამოქვეყნება (იხ. მუხ. 26.1). მართალია, “საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში” გამოქვეყნების შემდეგ, საკრებულო უფლებამოსილია სხვა საშუალებებითაც გამოაქვეყნოს თავისი ნორმატიული აქტები, მაგრამ ოფიციალურ გამოქვეყნებას, რომელსაც იურიდიული შედეგები უკავშირდება, მაინც “საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს” ვებ-გვერდზე გამოქვეყნება წარმოადგენს.”
პაპავას მიაჩნია, რომ საკრებულოს ვებგვერდი _ მოსახლეობის ინფორმირების მნიშვნელოვანი მექანიზმია, თუმცა, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტს ეს მექანიზმი დღემდე არ აუმოქმედებია; “თვითმმართველობების შემთხვევაში ძალზე მნიშვნელოვანია ასევე, რომ საკრებულოს გააჩნდეს და გამართულად ფუნქციონირებდეს საკუთარი, ოფიციალური ვებგვერდი და მისი მეშვეობით ხდებოდეს საკრებულოს საქმიანობის შესახებ მოსახლეობის რეგულარული ინფორმირება. ამასთან, ყველა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, რაც საკრებულოს საქმიანობას შეეხება, ოპერატიულად უნდა იდებოდეს ვებგვერდზე და, საერთოდაც, მიზანშეწონილია, თუკი ვებგვერდი თანდათან შეივსება საკრებულოს საქმიანობის ამსახველი ყველა საჯარო ინფორმაციით (მათ შორის, საკრებულოს სამართლებრივი აქტები, სამართლებრივი აქტების პროექტები, საკრებულოს სხდომის ოქმები, საკრებულოს თავმჯდომარის სამართლებრივი აქტები, საკრებულოს კომისიების სხდომათა ოქმები, ინფორმაცია საკრებულოს, საკრებულოს ბიუროს, კომისიის მორიგი სხდომის შესახებ…). ეს საშუალებას მისცემს საზოგადოებას, რომ მისთვის საინტერესო ინფორმაცია ოპერატიულად იყოს ხელმისაწვდომი უშუალოდ საკრებულოში მიუსვლელად, საკრებულოს ოფიციალურ ვებგვერდზე. “
პაპავა საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის საკითხსაც შეეხო და თქვა, რომ პრობლემები ამ მხრივ კვლავ რჩება: “როგორც წესი, კანონი ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს აძლევს უფლებას, წერილობითი განცხადებით მიმართოს თვითმმართველობის ორგანოებსა თუ თანამდებობის პირებს და მიიღოს მათგან მისთვის საინტერესო, ნებისმიერი სახის საჯარო ინფორმაცია. ამასთან, საჯარო ინფორმაცია უნდა გაიცეს დაუყოვნებლივ, გარდა კანონით გათვალისწინებული იშვიათი გამონაკლისისა. ორივე მუნიციპალიტეტში საკრებულოდან ინფორმაციის გამოთხოვისა და მიღებისას რაიმე მნიშვნელოვან პრობლემას ან კანონდარღვევას არ შევხვედრივართ _ ორივე მუნიციპალიტეტის საკრებულო ყოველნაირად ცდილობდა დროულად და, რაც მთავარია, კანონის შესაბამისად მოეწოდებინა მოთხოვნილი საჯარო ინფორმაცია. თუმცა იგივეს თქმა არანაირად არ შეიძლება ამ მუნიციპალიტეტების აღმასრულებელ რგოლზე _ გამგეობა, როგორც წესი, თითქმის ყოველ შემთხვევაში (მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა ამისი საფუძველი) საჯარო ინფორმაციის გაცემისას ათდღიან ვადას ითხოვს და უმეტეს შემთხვევაში, ამ ათდღიან ვადასაც მნიშვნელოვნად არღვევს, _ ამბობს ირაკლი პაპავა.
