“ზოგადი უნარების გამოცდაში პრობლემა იჩენს თავს, ვინაიდან კომპეტენციის მინიმალური ზღვარი არის “გარტყმის” ალბათობის მიჯნაზე. აქედან გამომდინარე, გარკვეულ უსამართლობებს ვეჯახებით. სწორედ ამ უსამართლობის აღმოფხვრა გვინდა. ამჟამად ზღვარი 25% -ია. როცა 4 პასუხია არჩევით, გარტყმის ალბათობაც 25% -ია. ეს გარკვეულ პრობლემებს იწვევს სამართლიანობის კუთხით. ვინც ახლოს არის ამ ზღვართან, უსამართლობას აწყდებიან. მაგალითად, წინა წლის სტატისტიკით, საგამოცდო ტესტის მე-3 ვარიანტი ყველაზე რთული იყო. ამ ვარიანტში 10% ჩაიჭრა (მე-4 ვარიანტში -6%). იძულებული ვართ, იმის გამო, რომ გარტყმის ალბათობის ზღვარზეა მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი, ნედლ ქულაზე გადავჭრათ და შემდეგ უკვე სკალირების პროცედურას ვიწყებთ. ვისაც მე-3 ვარიანტი შეხვდა და მიიღო 20 ქულა, ჩაჭრილად ითვლება და იძულებული ვართ, კონკურსის გარეთ დავტოვოთ. ჩვენი შეთავაზებით, კონკურსში მონაწილეობას ისინიც გააგრძელებენ, ვისაც რთული ვარიანტი შეხვდა”, _ აცხადებს მიმინოშვილი.
მინიმალური კომპეტენციის ზღვარის საკითხის პრობლემურობა, მიმინოშვილის თქმით, მხოლოდ ზოგადი უნარების გამოცდებში იჩენს თავს, ვინაიდან სხვა დანარჩენ საგანში აბიტურიენტებს, ძირითადად, ღია დავალებების შესრულება უწევთ.
აღნიშნულზე კონსულტაციები არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და განათლების საკითხებზე მომუშავე ექსპერტებთან უკვე დაიწყო, რომელიც ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე, ზღვრის გადალახვის ახალი მიდგომის პროექტის გაცნობას გულისხმობს.
ახალი პროექტის მიხედვით, იმ აბიტურიენტთა გამოვლენა, რომელთაც ზღვარი გადალახეს, სხვადასხვა ვარიანტში მიღებული ქულების გაიგივების შემდეგ მოხდება. ამ ცვლილების შედეგად ზღვრის გადალახვის შანსს ინარჩუნებენ ის აბიტურიენტებიც, რომლებმაც შედარებით რთული ვარიანტი წერეს, ვერ გადალახეს მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი, მაგრამ ზღვართან მიახლოვებული ქულა მიიღეს.
შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის ზოგადი უნარების ჯგუფის ხელმძღვანელი სოფო დოლიძე განმარტავს, რომ ცვლილების გატარება შესაძლებელი გახდება თუ ტესტში, რომელიც მხოლოდ არჩევითპასუხებიანი დავალებებისაგან შედგება (მაგ: ზოგადი უნარები), მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი ისე განისაზღვრება, რომ სწორი პასუხების შემთხვევითი გამოცნობის ალბათობა მინიმუმამდე დავა.
“იმართება სხვადასხვა შეხვედრა, როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, ასევე განათლების სფეროში მომუშავე სხვადასხა ექსპერტებთან, უმაღლესი სასწავლებლების ადმინისტრაციასთან.
ცვლილებები შეეხება ბარიერს ყველა საგამოცდო საგანში და მათ შორის ზოგად უნარებში. ზოგადი უნარების გამოცდებში აბიტურიენტს 80 ქულიდან 21 ქულა უნდა დაეგროვებინა, რომ ზღვარი გადაელახა, მიუხედავად იმისა, ტესტის რომელ ვარიანტზე მუშაობდა. ეს პრინციპი შეიძლება შეიცვალოს და უფრო სამართლიანი გახდეს, რადგან ადრე ვეყრდნობოდით დებულებას, რომ არჩევით პასუხებში შემთხვევით სწორი პასუხის არჩევის ალბათობა 25 %-ია და ბარიერი სწორედ ამით განისაზღვრებოდა. წლების განამვლობაში დაკვირვებით გაირკვა, რომ აბიტურიენტები ასე ბრმად არ მუშაობენ და ყველა ცდილობს საკუთარი, თუნდაც მინიმალური უნარის გამოვლენას. ამიტომ, სირთულეთა სხვაობა ტესტების ვარიანტებს შორის მათ ქულებზე აისახება. იმისთვის რომ ეს აღარ მოხდეს, სამართლიანი იქნება, თუ ბარიერი განისაზღვრება არა ნედლი ქულით, არამედ გაიგივებული ქულით.
მაგალითად, თუ ერთ-ერთ ყველაზე ადვილ ვარიანტში, მინიმალური კომპეტენციის ზღვარს აბიტურიენტთა 6 % ვერ გდალახავს, ყველა სხვა ვარიანტში მოვძებნით, იმ ქულას, რომლის მიღების პირობებშიც ისევ 6 % დარჩება ზღვარს ქვემოთ და ეს ქულა იქნება ბარიერული ქულა. თუ ვარ აბიტურიენტი, ვწერე ყველაზე რთული ვარიანტი და ვერ გადავლახე ზღვარი, მე მეძლევა შესაძლებლობა, რომ კონკურსს არ გამოვეთიშო. ანუ, ვერ დავაგროვე 21 ქულა, მაქვს 19, მაგრამ ისევ ვრჩები კონკურსში.
თუმცა, აქ არის ერთი უხერხული მომენტი. იმისათვის რომ შეფასება ზუსტი იყოს, შემთხვევითობაც ძალიან მინიმალურ დონეზე უნდა დავიყვანოთ. აღმოჩნდა, რომ სრულიად ბრმად მინიმალური ქულის დაგროვება ყველა მე-3 აბიტურიენტს შეუძლია. შესაბამისად, ძალიან დიდია ალბათობა, რომ აბიტურიენტმა შემთხვევით გამოცნობით მიიღოს 21 ქულა. უფრო დიდია ალბათობა 19 ქულის შემთხვევაში. დამეთანხმებით ეს სამართლიანი შეფასება არაა. ამისათვის აუცილებელი გახდა ბარიერის ოდნავ აწევა. ანუ 24 ქულამდე გაზრდა. თანაც, თუ გავითვალსიწინებთ იმას, რომ ვერბალურ ნაწილში შესაძლოა ტესტებს მე-5 სავარაუდო პასუხიც დაემატოს, ეს გაზომვის სიზუსტეს გაზრდის.
ნაწილისთის ეს 3 ქულა დამატებითი ბარიერი იქნება, მაგრამ იმათთვის, ვინც საკუთარი უნარების წყალობით ფიქრობენ, რომ მინიმალური ზღვარი გადალახონ, ბარიერი არ იქნება”, _ განმატა დოლიძემ და დასძინა, რომ ზოგადი უნარების ტესტის გართულება არ იგეგმება.
აღსანიშნავია, რომ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი თამარ სანიკიძე თანახმაა ცვლილებების განხორციელებაზე.
აკადემიკოსი ზურაბ ვახანია “გურია ნიუსთან” საუბრისას ამბობს, რომ გარდა ამ ცვლილებებისა აუცილებელია ტესტებში, სულ მცირე, მინიმალური ბარიერი 35% იყოს.
“ყოველთვის დაჟინებით მოვითხოვდი, რომ ასარჩევი პასუხები არანაკლებ 5 ყოფილიყო, რადგან შემთხვევით შემოხაზვის ალბათობა შემცირებულიყო. ეს არის აუცილებელი. ტესტი რომ ძნელი გამოვა, ეს სხვა რამის ხარჯზე შეიძლება გაადვილდეს.
მახსოვს, სანამ გამოცდების ცენტრში ვმუშაობდი, ორი ტესტის მაგალითზე, სადაც ერთში 4-4 ასარჩევი პასუხი იყო, ხოლო მეორეში 5-5, ამ უკანსკნელმა უკეთესი შედეგი აჩვენა, გაცილებით სანდო. რაც უფრო მეტი სავარაუდო პასუხია, მით უფრო სანდოა ტესტი.
ბარიერს რაც შეეხება, ის არანორმალურად დაბალია. ამჟამინდელი ბარიერი სინამდვილეში უბარიერობაა. ტესტებში ბარიერი მინიმუმ 35 % უნდა იყოს, ამაზე ნაკლები დაუშვებელია.
ამდენი წლის განმავლობაში სულ მქონდა კითხვა, რატომ არ ზრდიდნენ ბარიერს, მაგრამ ჩვენი განათლების სისტემა არის ფულის კეთების საშუალება. დიპლომების სავაჭრო დახლი, ამიტომ არ კარგავენ შემოსავალს და რაც უფრო მეტი სტუდენტი ეყოლებათ, მით უფრო მეტი შემოსავალი ექნებათ. ეს ტესტი იმის დასადგენადაა არის თუ არა ახალგაზრდა სტუდენტობისთის მზად და ვინც ვერ მოაგროვებს იქ მინიმუმ 35%-ს, ის ვერ ისწავლის უმაღლესში და იქნება ტყუილად”, _ უთხრა “გურია ნიუსს” ვახანიამ.
განსხვავებული დამოკიდებულება აქვს განათლების მინისტრის ყოფილ მოადგილესა და რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელ დავით ზურაბიშვილს, რომელიც ზოგადი უნარების ტესტებზე უარყოფითადაა განწყობილი და აღნიშნავს, რომ ეს ტესტები საერთოდ არაა საჭირო.
“არ ვიცი ამ ცვლილებების შესახებ. თუმცა ვფიქრობ, რომ იდეაში ეს ტესტები არცაა საჭირო, სრულიად ზედმეტი მეჩვენება. რაც ამ ტესტებით დგინდება, სხვა საგნობრივი ტესტებითაც შეიძლება დადგინდეს”, _ ამბობს “გურია ნიუსთან” ზურაბიშვილი.
ცნობისთვის, გაიზრდება თუ არა ზოგადი უნარების ტესტების მინიმალური ზღვარი 3 ქულით და შევა თუ არა მასში ზემოთ ხსენებული ცვლილებები, ცნობილი დეკემბრის ბოლოს გახდება.
