ვლადიმერ პუტინის სომხეთში ვიზიტის შემდეგ, გიუმრის რუსული სამხედრო ბაზის, რომელიც საქართველოს საზღვრიდან 33 კმ-ით, ხოლო თბილისიდან – 130 კმ-ით არის დაშორებული, მოდერნიზებული საბრძოლო ტექნიკით გაძლიერება ინტენსიურად დაიწყო, რასაც აქტიური განხილვები მოჰყვა სხვადასხვა წრეებში, რომ რუსეთი გიუმრის სახმედრო ბაზის განსაახლებლად საქართველოს საჰაერო სივრცეს უკანონოდ იყენებს.
საქართველოს საჰაერო სივრცის აღნიშნული მიზნით გამოყენებას არ უარყოფს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი დავით სუჯაშვილი, მაგრამ იქვე აკონკრეტებს, რომ აქ საუბარი არა საქართველოს მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიის საჰაერო სივრცეზე, არამედ აფხაზეთის საჰაერო სივრცეზეა.
“არ ვადასტურებ, რომ საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მსგავსი რამ დაფიქსირებულიყო. თუმცა, აფხაზეთის საჰაერო ტერიტორიაზე ფრენები არის. ასეთი შემთხვევები ყოველდღიურად ხდება ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე. იყენებენ ჩვენს სივრცეს, რომელიც ოკუპირებულია და ჩვენს მიერ კონტროლირებადი არაა”, _ განმარტავს “გურია ნიუსთან” საუბრისას სუჯაშვილი.
თუმცა, როგორც სამხედრო ექსპერტი გიორგი თავდგირიძე ამბობს, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ რუსეთი გიუმრის სამხედრო ბაზის ტექნიკით განსაახლებლად საქართველოს კონტროლირებადი ტერიტორიის საჰაერო სივრცეს იყენებს, აქ კანონი არ ირღვევა.
“ცალსახაა, რომ გიუმრი საჰაერო გზით მარაგდება, რადგან სახმელეთო მარშუტი არ არსებობს და შესაბამისად, ნებისმიერი შეიარაღება საქართველოს საჰაერო სივრცის გამოყენებით ხორციელდება. თუმცა, ესაა იმ შეთანხმების დამატებით გაფორმებული ხელშეკრულება, რომელიც საქართველოს საჰაერო სივრცის გამოყენებას ითვალისწინებს”, _ განმარტავს “გურია ნიუსთან” საუბრისას თავდგირიძე და დასძენს, რომ გიუმრის სამხედრო ბაზის აქტიური განახლება ჩვეულებრივი როტაციაა.
“რაც შეეხება გიუმრის ბაზის სამხედრო საშიშროებას, მას 3 ძირითადი დანიშნულება აქვს: გეოპოლიტიკური კურსის დაფიქსირება. ანუ, აქ განლაგებული საავიაციო შეიარაღება რუსეთს საშუალებას აძლევს განაცხადოს, რომ მას ამიერკავკასიის საჰაერო სივრცის კონტროლი შეუძლია.
ასევე, სომხეთის სამხედრო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა აზერბაიჯანისაგან. ამ ბაზაზე განლაგებული შეიარაღება სომხეთის თავდაცვის გაძლიერებას ემსახურება.
ეს არის კოლონიური მმართველობის ფორმა. სომხეთს არც საშინაო და არც საგარეო პოლიტიკა დამოუკიდებელი არ გააჩნია. სომხეთის მთელი შიდა პოლიტიკური ცხოვრება გიურმის სამხედრო ბაზის მიერ კონტროლდება. ირიბათაც და პირდაპირაც. ყველა გადაწყვეტილება მიიღება რუსეთის სპეცსამსხურების წარმომადგენლების მხრიდან, რომლებიც გიურმის ბაზას მთავარ შტაბად იყენებენ”, _ ამბობს თავდგირიძე.
მისივე თქმით, დადებული ხელშეკრულების თანახმად, რუსეთს უფლება აქვს საქართველოს საჰაერო სივრცე გამოიყენოს. თუმცა, აქაც არსებობს გარკვეული შეზღუდვები. უფრო კონკრეტულად კი ასეთი: რუსეთს აქვს უფლება საქართველოს საჰაერო სივრცე გამოიყენოს ამუნიციისთვის, ანუ სამხედრო ინვენტარის შესატანად. თუმცა, არა საბრძოლო მასალის გადასაზიდად. ამის კონტროლი კი სამწუხაროდ ვერ ხერხდება. თავდგირიძის აღნიშნულ მოსაზრებას ეთანხმება ექსპერტი კავკასიის საკითხებში მამუკა არეშიძეც. იგი “გურია ნიუსთან” საუბრისას აღნიშნავს: “ვვარაუდობ, ტექნიკა მათ (რუსულ მხარეს) ირანიდან შეაქვთ. საქართველოს საჰაერო სივრცით კი გადააქვთ ამუნიცია, აღჭურვილობა, რისი შეთანხმებაც არსებობს და რაც დანამდვილებით ვიცი, რომ ხდება.”
მისივე თქმით, გიუმრის სამხედრო ბაზა საქართველოსთვის რაიმე საფრთხის შემცველი არაა.
“სომხეთს სანამ ყარაბახის კომფლიქტი აქვს, ამ კომფლიქტზე არასდროს წამოვა, რადგან ერთადერთი საკომუნიკაცო გზა, რომლითაც სომხეთი მარაგდება ფოთიდან მიმავალი გზაა. რუსეთმა სომხეთის ტერიტორია შეიძლება გამოიყენოს საქართველოს წინააღმდეგ, მაგრამ სომხეთს ვერ გამოიყენებს. აგვისტოს ომის დროს, სომხეთის ხელისუფლება ყოველგვარი აქტივობის წინაღმდეგი იყო, მათ შორის გიუმრის სამხედრო ბაზაზე განთავსებული საავიაციო ტექნიკის გამოყენებისაც”, _ უთხრა “გურია ნიუსს” არეშიძემ.
შეგახსნებეთ, რომ რამდენიმე დღის წინ, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი სომხეთში, ქალაქ გიუმრში ჩავიდა, სადაც გიუმრის 102-ე რუსული სამხედრო ბაზაც მოინახულა.
აღსანიშნავია, რომ სომხეთი რუსეთს საშუალებას აძლევს მის ტერიტორიაზე თითქმის ნებისმიერი შეიარაღება განათავსოს.
ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ პუტინის განცხადებით, რუსეთი ამიერკავკასიიდან წასვლას არასოდეს აპირებდა და პოზიციების გამყარებასაც გეგმავს. მისი თქმით, სომხეთის საბაჟო კავშირში გაწევრიანება სომხეთის პროგრესს ხელს შეუწყობს. ვიზიტის შემდეგ კი ცნობილი გახდა, რომ სომხეთი რუსეთიდან გაზს ამიერიდან შემცირებულ ფასებში შეისყიდის.
“ჩვენ სომხეთს ინტეგრაციის თანაბარუფლებიან მონაწილედ ვხედავთ, დავეხმარებით სომეხ მეგობრებს, რომ გაწევრიანების პროცესი მაქსიმალურად ეფექტურად წარიმართოს. მონაწილეობას საბაჟო კავშირსა და ერთიან ეკონომიკურ სივრცეში უკვე მოაქვს საგრძნობი დივიდენდები რუსეთისათვის, ყაზახეთისთვის და ბელორუსისთვის” , _ განაცხადა ვლადიმერ პუტინმა.
რუსეთის პრეზიდენტის ვიზიტი ერევანში მრავალრიცხოვანი საპროტესტო აქციის ფონზე გაიმართა, რომელიც პუტინის ვიზიტამდე რამდენიმე კვირით ადრე, სოციალურ ქსელ “ფეისბუქით” დაიგეგმა.
სპეციალურად შექმნილ გვერდზე სახელწოდებით “რევოლუცია”, აქციისთვის საჭირო “რეცეფტებზეც” იყო საუბარი.
დემონსტრანტები სომხეთის საბაჟო კავშირში გაწევრიანებას აპროტესტებდნენ. სომხური მედიის ცნობით, აქციის რამდენიმე მონაწილე პოლიციამ დააკავა, რასაც დემონსტრანტებსა და სამართალდამცველებს შორის დაპირისპირება მოჰყვა.
