რამდენიმე დღის წინ, საქართველოს პარლამენტმა 84 ხმით არცერთის წინააღმდეგ მიიღო დადგენილება “საქართველოს სატყეო პოლიტიკის” დოკუმენტის დამტკიცების შესახებ, რომელიც აქამდე არ არსებობდა. გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი ხათუნა გოგალაძე “გურია ნიუსთან” აცხადებს, რომ წლების განმავლობაში ტყეები უმოწყალოდ და უკონტროლოდ იჩეხებოდა.
_ ქალბატონო ხათუნა, თქვენ დაიწყეთ გარკვეული ნაბიჯების გადადგმა საკანონმდებლო დონეზე. მართალია, რაც ხდებოდა იმას არაფერი ეშველება, მაგრამ თქვენი ინიციატივა რამდენად შეუწყობს ხელს რისკების შემცირებას?
_ დიახ, გეთანხმებით, რომ წლების განმავლობაში სატყეო სექტორში ნამდვილად რთული და უკონტროლო მდგომარეობა იყო. ჩემი მხრიდან ამ ეტაპზე არ იქნება იმის თქმა სწორი, რომ ყველაფერი მოგვარდა უკვე, რა თქმა უნდა, არა. თუმცა, ნამდვილად ვთვლი, რომ სწორი მიმართულებით მივდივართ, ჩვენ კონსულტაციები გვქონდა როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, ასევე ადგილობრივ ექსპერტებთან და მოსახლეობასთან. პრინციპში, ის მეთოდი, რომლითაც ტყეების მართვა ხდებოდა, აბსოლუტურად არაფრის მომცემი იყო და არ უზრუნველყოფდა ტყეების მდგრადობას გრძელვადიან პერსპექტივაში.
შესაბამისად, ჩვენ ორ პარალელურ პროცესში ჩავებით, ერთი არის გრძელვადიანი ხედვის ჩამოყალიბება, რა გვინდა, როგორ უნდა ვმართოთ ჩვენი ტყეები და მეორეა გადაუდებელი ხასიათის ღონისძიებები, რომელიც ყველა ვარიანტში გასატარებელია.
როდესაც სტრატეგიულ მიმართულებაზე ვსაუბრობთ, აქ რაც პირველ რიგში გავაკეთეთ, შევიმუშავეთ ეროვნული სატყეო პოლიტიკის დოკუმენტი. ამაზე ბევრმა ადამიანმა იმუშავა და საბოლოო სახით ინფორმაცია მთავრობის სხდომაზე გავიტანეთ. ამის შემდეგ გადაიგზავნა პარლამენტში განსახილველად და რამდენიმე დღის წინ, სესიაზე დამტკიცდა ეს დოკუმენტი.
_ რას გვეუბნება ეს დოკუმენტი? აღარ გაიჩეხება ტყეები უმოწყალოდ?
_ ეს დოკუმენტი განსაზღვრავს იმ ძირითად პრინციპებს, თუ რას ვფიქრობთ ტყეებთან დაკავშირებით. ეს არ არის დეტალური დოკუმენტი, მხოლოდ დეკლარირებული საბუთია და გაწერილია რა გვინდა ტყეებისგან. გვინდა მდგრადი მართვა, გვინდა გრძელვადიან პერსპექტივაში ტყეებმა შეინარჩუნოს ეკოლოგიური ფუნქციები და გაიზარდოს ტყეებიდან მიღებული სარგებლის წილი ჩვენს ეკონომიკაში. ეს ყველაფერი შესაძლებელია, თუ მოხდება ტყეების სწორი მართვა. ამ ყველაფერზე სხვადასხვა ჯგუფი მუშაობს რამდენიმე მიმართულებით.
_ რაც შეეხება გადაუდებელ ღონისძიებებს, რას გულისხმობს ეს და პირველ რიგში რის გაკეთებას აპირებთ?
_ დავიწყეთ ტყეების ინვენტარიზაცია, რაც დიდი ხანია არ განხორციელებულა. ამის მცდელობა ჯერ კიდევ 2005 წელს იყო და პროექტს მსოფლიო ბანკი აფინანსებდა.
_ თუმცა, მსოფლიო ბანკმა მაშინდელი ხელისუფლების არაეფექტური მუშაობის გამო შეწყვიტა ეს პროექტი და მას შემდეგ დაიწყო დიდი განუკითხაობა, აბსოლუტურად არაკონტროლირებადი იყო ხე-ტყის პოლიტიკა.
_ დიახ, შეწყვიტა მსოფლიო ბანკმა და შეიქმნა სერიოზული პრობლემები ინვენტარიზაციის თვალსაზრისით. ჩვენ დავიწყეთ უკვე ინვენტარიზაცია ბორჯომ-ბაკურიანის სატყეო უბნიდან და მომავალი წლისთვის გადავალთ ხარაგაულის მხარეს. ასევე დავიწყეთ დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლა, რაც წლების განმავლობაში არ ხდებოდა. ეს ღონისძიებები დავიწყეთ და გავაგრძელებთ მომავალ წელსაც.
_ ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა წლების განმავლობაში იყო უკანონო სახერხები. თქვენი სამინისტროს მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, მაგალითად ერთ პატარა სოფელ ხაიშში 15 ლიცენზირებული სახერხია და 7 უკანონო იქნა აღმოჩენილი. როგორ ფიქრობთ, 22 სახერხი ხაიშში რისთვის შეიძლება იყოს? არსებობს მოსაზრება, რომ ხუდონჰესის მშენებლობას სწორედ ამ სახერხების მეპატრონეები ეწინააღმდეგებიან…
_ არარეგისტრირებული სახერხების აღმოჩენის შემთხვევაში, ისინი ფუნქციონირებას ვეღარ გააგრძელებენ, მაგრამ იცით, რომ 2012 წელს ამის შემოწმების მექანიზმიც კი არ არსებობდა, იმიტომ რომ ზედამხედველობის სამსახური გააუქმეს. შესაბამისად, არ არსებობდა სტატისტიკაც.
აგვისტოდან დავიწყეთ სამხერხაოების შემოწმება. რაც შეეხება რეგისტრირებულ სახერხებს, პრობლემა რაოდენობაში კი არ არის, არამედ რამდენად კანონის ფარგლებში მოქმედებენ, განსაკუთრებით როცა გრძელვადიან ლიცენზიანტზეა საუბარი. თუ ყველაფერი გაკონტროლდება, ამდენი სამხერხაოც აღარ იქნება.
ზედამხედელობის სამსახური, რომელიც ახლახანს შევქმენით, დარწმუნებული ვარ ასეთ ფაქტებს აღმოფხვრის ხაიშშიც და სხვა რეგიონებშიც.
_ კანონის ფარგლებში მოქმედებაზე საუბარიც ვერ იქნებოდა წინა წლებში, 2011 წლიდან გასაცემი საშეშე მერქნის მოცულობის ლიმიტიც კი არ არსებობდა
_ დიახ, არანაირი პოლიტიკური ნება არ არსებობდა, რომ სატყეო სექტორი გამართული ყოფილიყო. უარესს გეტყვით, 2012 წლის აგვისტოში, ზუსტად წინასაარჩევნოდ, მოხდა ხე-ტყის წარმოშობის დოკუმენტის გაუქმება. შესაბამისად, კონტროლი დავიდა მინიმუმამდე. გააუქმეს ზედამხედველობის სამსახური 2011 წელს და ეს ყველაფერი სწორედ პოლიტიკური ნების არარსებობა იყო. ამის კიდევ ბევრი მაგალითი არსებობს…
პ.ს ეს გახლავთ მინისტრთან ინტერვიუს პირველი ნაწილი. რას ფიქრობს მინისტრი ხუდონჰესის მშენებლობაზე და როგორ ესახება ამ პროექტის განხორციელება, ამის შესახებ ხვალ ისევ “გურია ნიუსის” ვებგვერდიდან შეიტყობთ…
