ცნობისთვის, ანალოგიური მოთხოვნა პატიმრებს 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგაც ჰქონდათ. მაშინ პარლამენტში არ გამორიცხავდნენ აღნიშნულზე მსჯელობას, თუმცა ამ კუთხით არაფერი შეცვლილა.
თითქმის 2 წლის შემდეგ, იუსტიციის მინისტრ თეა წულუაკიანის განცხადებას, რომ მართლმსაჯულების ხარვეზების დამდგენი კომისიის შექმნა გაურკვეველი ვადით გადაიდო, 29 ნოემბერს პატიმრების მიერ შიმშილობის გამოცხადება მოჰყვა. მოგვიანებით მსჯავრდებულთა ნაწილის მოთხოვნები ისევ 223-ე პრიმა მუხლის გაუქმება გახდა.
შეგახსენებთ, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობაში არსებობს 223-ე პრიმა მუხლი, რომელიც წინა ხელისუფლებამ 2006 წელს მიიღო და რომლის ფარგლებშიც ქურდული სამყაროს წევრობა და კანონიერი ქურდობა დასჯადია. უფრო კონკრეტულად კი, 223-ე პრიმა მუხლით ისჯება უკანონო ფორმირების შექმნა, ან ხელმძღვანელობა, ან მასში მონაწილეობა, ანდა მისი დაფინანსება. ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან თორმეტ წლამდე. ასევე, ქურდული სამყაროს წევრობა, კანონიერი ქურდობა, რომელიც ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ხუთიდან ათ წლამდე, ჯარიმით ან უამისოდ.
სასჯელაღსრულების მინისტრ სოზარ სუბარის განცხადებით, სულ 909 პატიმარი შიმშლობს და ისინი მოითხოვენ გაუქმდეს მუხლი, რომელიც ქურდული სამყაროს წევრობას სჯის.
“მოშიმშილე პატიმრებს რამდენიმე მოთხოვნა აქვთ. მათ შორის გაუქმდეს მუხლი, რომელიც ქურდული სამყაროს წევრობას სჯის. თუმცა, ჩვენი პოლიტიკა მთავრობის და სახელმწიფოსი არის ის, რომ ეს მუხლი არ გაუქმდება”, _ განაცხადა სუბარმა.
სუბარის მსგავსად აღნიშნული მუხლის გადახედვის ალბათობას უარყოფს იუსტიციის მინისტრი თეა წულუკიანიც.
“კანონიერი ქურდობა ერთხელ და სამუდამოდ უნდა ამოიძირკვოს და დამარცხდეს საქართველოში იმისთვის, რომ საქართველო შედგეს თანამედროვე ტიპის ცივილიზებულ სახელმწიფოდ”, _ აცხადებს წულუკიანი.
იურისტების ერთი ნაწილი მიიჩნევს, რომ კანონის ეს მუხლი ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა და “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში კონკრეტული პირების დევნისთვის გამოიყენებოდა, ნაწილი კი აცხადებს, რომ ე.წ. ქურდულ სამყაროსთან საბრძოლველად სისხლის სამართლის კოდექსში ეს ეფექტური მუხლია.
სახალხო დამცველი უჩა ნანუაშვილი არ გამორიცხავს ხარვეზების არსებობას, რომელიც ამ მუხლით დაპატიმრებული პირების საქმეებში შეიძლება იყო, თუმცა აღნიშნული მუხლის გაუქმებას საჭიროდ მაინც არ მიიჩნევს.
“შეიძლება არსებობდეს კონკრეტული საქმეები, როდესაც ადამიანები არასწორად არიან გასამართლებულები ამ მუხლით და ისინი არ არიან ქურდული სამყაროს წევრები, მაგრამ დღეს დისკუსია ან გადაწყვეტილების მიღება ამ საკითხზე, მე ვფიქრობ, არ უნდა მოხდეს. ბრძოლა ორგანიზებულ დანაშაულთან უნდა გაგრძელდეს და ამ მხრივ ის პოზიცია, რაც ეკავა წინა ხელისუფლებას, უნდა შენარჩუნდეს”, _ აცხადებს ომბუდსმენი.
223–ე პრიმა მუხლი პრობლემურად არ მიაჩნიათ “ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში”. როგორც ორგანიზაციაში აცხადებს, მუხლი საკმაოდ კარგად იკითხება, ხოლო ქურდული სამყაროს და მისი მიზნების განმარტება ნათლადაა მოცემული “ორგანიზებული დანაშაულისა და რეკეტის შესახებ კანონში”.
“კონკრეტული მუხლი კონკრეტულ გარემოებას განსაზღვრავს, ეს არის სპეციალური ნორმა, აქ არის საუბარი იმაზე, რომ შენ ახორციელებ რაღაც საქმიანობას, იღებ მონაწილეობას გარჩევებში და ა.შ. ეს არ არის მხოლოდ საქართველოს მაგალითი, იტალიაშიც არის ანალოგიური მუხლი და ისეთი ტიპის სახელმწიფოებშიც, სადაც ასეთი ტიპის დაჯგუფებები არსებობდა, მე არ ვიცი, რომელ სხვა მუხლზე საუბრობენ იურისტები, როდესაც ამბობენ, რომ ეს სისხლის სამართლის კოდექსში ისედაც გათვალისწინებულია”, – აცხადებს საიას იურისტი მაია ხუციშვილი.
“ყოფილი პოლიტპატიმრები ადამიანის უფლებებისათვის” ხელმძღვანელი ნანა კაკაბაძე მიიჩნევს, რომ აღნიშნული მუხლი ბუნდოვანია და ხშირად ადამიანები არასწორად არიან გასამართლებულები.
“ეს მუხლი არ არის დასაბუთებული, იქ არ არის დაკვალიფიცირებული, რა შემთხვევაში შეიძლება პირის დაპატიმრება, რა კონკრეტული დანაშაულით უნდა მოხდეს პირის დევნა ამ მუხლის საშუალებით, ეს იძლევა ინტერპრეტაციის საშუალებას. ამ მუხლით დღეს ქალებიც სხედან ციხეებში, პროკურორიც, გამომძიებელიც, ამიტომ ეს თავისთავად ნიშნავს იმას, რომ ხშირ შემთხვევაში, ამ მუხლს იყენებენ პოლიტიკური ნიშნით”, _ ამბობს “გურია ნიუსთან” კაკაბაძე.
მივიე თქმით, ეს მუხლი თავის დროზე მხოლოდ პიარისთვის შემოიღეს და ის რეალურად არანაირ დამატებით დამცავ მექანიზმს არ შეიცავს.
“ეს არის საკმაოდ ბუნდოვანი მუხლი. ჩემთვის წარმოუდგენელია მოსამართლემ ამ მუხლზე დაყრდნობით საერთოდ როგორ უნდა გამოიტანოს განაჩენი, რადგან როდესაც მოსამართლეს განაჩენი გამოაქვს ის უტყუარ მტკიცებულებას უნდა ეყრდნობოდეს. ამ შემთხვევაში კი საიდან შეიძლება მტკიცებულება მოიპოვო?! ან რას ნიშნავს ქურდული მენტალიტეტი და სადაა ეს გაწერილი? გამოდის, რომ მან ხალხში გავრცელებული ინფორმაციით უნდა იხელმძღვანელოს, რაც სასმართლოს სხვა განზომილებაში აყენებს.
თუ ჩვენ კანონმდებლობაში შეხედულებების გამო რაიმე მუხლი შემოგვაქვს, ეს არაა დემოკრატიული ქვეყნის მახასიათებელი. უნდა ვებრძოლოთ დანაშაულს და არა აზროვნებას”, _ ამბობს კაკაბაძე.
იურისტი პაატა შავაძე “გურია ნიუსთან” საუბრისას აღნიშნავს, რომ 223-ე პრიმა მუხლი უნდა ამოიღონ სისხლის სამართლის კოდექსიდან, რადგან დასჯადი არის ქმედება, ან უმოქმედობა და არა წევრობა.
“თქვენ წარმოიდგინეთ ვინმემ რომ თქვას კანონიერი ქურდია, მას დაიჭერენ და გაასამართლებენ ამისთვის და ეს ნორმალურია?! არაა გამართლებული ასეთი მუხლის არსებობა იმ სახელმწიფოში, რომელსაც დემოკრატიაზე აქვს პრეტენზია. მე არ ვმფარველობ ამ სამყაროს და არც ლობირებას ვუწევ, უბრალოდ დღეს სისხლის სამართლის კოდექსი საერთოდ მარაზმია”, _ აღნიშნავს შავაძე.
