“გურია ნიუსის” საგაზეთო დამატება “კარმიდამო ჩემი” უდავოდ სასარგებლო საქმეს აკეთებს რეგიონის სოფლის მეურნეობაში წარმატებული ადამიანების წარმოჩენის, მოსახლეობისთვის მოწინავეთა გამოცდილების გაზიარების, სოფლის მეურნეობის აქტუალური თემების, სპეციალისტთა რჩევა-დარიგებების მოსახლეობამდე მიტანის კუთხით, ამიტომაც, იგი მკითხველთა შორის ავტორიტეტით სარგებლობს და მის აღდგენას მხოლოდ მივესალმებით.
აქვე მინდა “კარმიდამო ჩემის” მესვეურთ ერთი მოკრძალებული რჩევა მივცე: ზოგიერთი პუბლიკაციის გამოქვეყნებისას, მეტი ყურადღება დაუთმონ მოყვანილი ფაქტებისა თუ მოვლენების სიზუსტეს.
მაგალითად: 2011 წლის 26 მაისს ნომერში დაიბეჭდა წერილი სათაურით: “ვაზის სიყვარულში ჩაფლული კაცი”, სადაც წარმოჩენილია ერთი ჩემთვის უცნობი, მაგრამ, როგორც ჩანს, ნამდვილად მშრომელი და პატიოსანი კაცი სოფელ ოზურგეთიდან ნოდარ დეკანოიძე. მისი საქმიანობის მოკლე მიმოხილვის შემდეგ, იგი პასუხობს ჟურნალისტის რამდენიმე კითხვასაც მევენახეობისა და მის საკარმიდამოზე არსებული ზოგიერთი ჯიშის შესახებ. აი, აქ კი გვხდება რამდენიმე, რბილად რომ ვთქვათ, უზუსტობა.
ჟურნალისტის კითხვაზე, თუ როგორ უვლის იგი ვაზს, ბატონი ნოდარი პასუხობს, რომ უტარებს წამლობას “სხვადასხვა შხამქიმიკატებით: შაბიამნით, კირით, ცინებით.”
უნდა ითქვას, რომ არც შაბიამანი და არც კირი თავისთავად არ არის შხამქიმიკატი. ვაზის წამლობა ხდება მათი ცალ-ცალკე დაყენებული წყალხსნარების დოზირებული ნარევით, რომელსაც ბორდოს სითხე ეწოდება (ბორდო _ მეღვინეობის ცნობილი პროვინციაა საფრანგეთში, სადაც შექმნეს ეს პრეპარატი). რაც შეეხება ცინებს, იგი რამდენიმე წელია ამოღებულია მოხმარებიდან. როგორც ჩანს, რესპონდენტს იგი აერია დღეს ბაზარზე არსებული მრავალფეროვან სისტემურ და კონტაქტურ ფუნგიციდებში.
შემდეგ კითხვაზე ბატონი ნოდარი პასუხობს, რომ ჯიში “ნოვე” ნოე ჟორდანიას შემოუტანია საფრანგეთიდან. სინამდვილეში “ნოვე” გურული ვარიაციაა და მას არაფერი აქვს საერთო ნოე ჟორდანიას სახელთან. მისი ნამდვილი სახელწოდებაა “ნოა” _ ამერიკული პირდაპირმწარმოებელი ჰიბრიდი (და არა ჯიში), რომელიც მეტად დაბალი ღირსების პროდუქციას იძლევა, თუმცა, უხვმოსავლიანია და დაავადებებისადმი საკმაოდ გამძლეც.
იქვე ვკითხულობთ: “ადესაც შემოტანილი ჯიშია. გურული ჯიში იზაბელაა. ალადასტური და ჩხავერი გადაშენების გზაზეა.”
აქ, როგორც იტყვიან, რამდენი სიტყვაცაა, იმდენი შეცდომაა!
იზაბელა და ადესა ერთი და იგივეა, ბატონო ნოდარ! არსებობს მათი სხვადასხვა ვარიაციები (ე.წ. წითელი, მოლდავური, ბულგარული, საადრეო და ა.შ.).
ხსენებული ბუნებრივი ჰიბრიდი ვინმე იზაბელა გიფსმა იპოვა კალიფორნიის ტყეში. იგი ევროპაში 1820 წელს შემოიტანეს, ხოლო მოგვიანებით სამეგრელოს უკანასკნელი მთავრის დავით დადიანის გამოწერით ქალაქ ოდესის პორტით შემოვიდა დასავლეთ საქართველოში და იმავე სახელწოდებით გავრცელდა.
ამ დაბალხარისხოვანი სახეობის შემოტანა ევროპაშიც და ჩვენთანაც, გამოწვეული იყო ამერიკის კონტინენტიდან ვაზის სოკოვანი დაავადებების შემოჭრით. იზაბელა მაშინ ჭრაქით მცირედ, ხოლო ნაცრით პრაქტიკულად არ ავადდებოდა.
ბორდოს სითხის და სხვა პრეპარატების შექმნის შემდეგ, იზაბელამ და მისმა მსგავსმა ე.წ. “უწამლო ვაზმა” ევროპის წამყვან მევენახეობის ქვეყნებში დაკარგეს ფუნქცია და ისინი, როგორც ადგილობრივი მაღალხარისხოვანი ჯიშების “დამნაგვიანებელი”, გაძევებული იქნენ, ჩვენში კი, სამწუხაროდ ასე არ მოხდა და სწორედ ამის გამო მივიდა გადაშენებამდე, როგორც გურიის, ისე დასავლეთ საქართველოს ზოგიერთი სხვა რეგიონის (განსაკუთრებით სამეგრელოს) უძვირფასესი ადგილობრივი ჯიშები _ იზაბელამ, ნოამ და სხვა დაბალხარისხოვანმა ჰიბრიდებმა უბრალოდ, გადაფარეს ისინი.
რაც შეეხება ალადასტურს და ჩხავერს, გურიაში ისტორიულად არსებული 59 ადგილობრივი ჯიშიდან ეს 2 მართლაც მაღალხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი ჯიშია ყველაზე მეტად შემორჩენილი და ისინი ნამდვილად არ არიან გადაშენების გზაზე. ორივე მათგანი შეყვანილია საქართველოს საღვინე ვაზის ჯიშების სტანდარტულ სორტიმენტში (იხ. საქართველოს კანონი ვაზისა და ღვინის შესახებ. მუხლი 5). აი, დანარჩენი 57-დან კი, სამწუხაროდ, ბევრს მართლაც ემუქრება გადაშენება და ეს რომ არ მოხდეს, დიდი ძალისხმევაა საჭირო პირველ რიგში მოსახლეობაში მათი მოძიების თვალსაზრისით (ეს სხვა თემაა და ამაზე სხვა დროს ვისაუბროთ).
ადამიანი შეიძლება ძალიანაც გამრჯე და დაუზარელი იყოს (ეჭვიც არ გვეპარება, რომ სწორედ ასეთია ბატონი ნოდარი), მაგრამ სულაც არაა აუცილებელი, იგი იმავდროულად ზედმიწევნით ერკვეოდეს ცალკეული ჯიშების წარმომავლობაში. ასეთ დროს დუმილი ოქროა.
ისე, საინტერესოა, ციცქაზე, ცოლიკაურზე, ძელშავაზე და სხვა მაღალხარისხოვან ჯიშებზე გაზრდილ იმერელ კაცს რამ შეაყვარა ეს დაბალხარისხიანი უცხოური ჰიბრიდები?
ამ წერილის მიზანი არ არის ვინმეს განაწყენება. უბრალოდ, როგორც ჟურნალისტებს, ისე რესპონდენტებს, მეტი სიზუსტისაკენ მოვუწოდებ მოსახლეობას სწორი ინფორმირებისა და გაზეთის თუ მისი ჩანართის ავტორიტეტის განმტკიცებისთვის.
ანდრო ვაშალომიძე,
გურიის რეგიონული ასოციაციის “გურიის ვაზი” გამგეობის თავმჯდომარე
რედაქციისგან: მადლობას მოვახსენებთ ბატონ ანდროს გამოხმაურებისთვის და აღვნიშნავთ, რომ შედომისგან მართლაც არავინ არ არის დაზღვეული, მათ შორის, არც “კარმიდამო ჩემის” ახალგაზრდული კოლექტივი და არც რესპონდენტები. ჩვენ ვიღებთ ამ შენიშვნას და ვთხოვთ ანდრო ვაშალომიძეს და მის მსგავს სხვა, სოფლის მეურნეობის სფეროს მაღალი დონის სპეციალისტებს, არ დაიზარონ, მოგვწერონ საკუთარი მოსაზრებები, წინადადებები და შენიშვნები. ამით ისინი მართლაც შეუწყობენ ხელს მოსახლეობის სწორ ინფორმირებას და გაზეთის ავტორიტეტის ამაღლებას.
