“წამლისა და ფარმაცევტული საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნის შესაბამისად, 2013 წლის 30 ივლისიდან აიკრძალა პირველი და მეორე ჯგუფისთვის მიკუთვნებული ფარმაცევტული პროდუქტის არასრულწლოვანთათვის მიყიდვა.
ასევე, შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან ერთად მომზადდა და მთავრობის ინიცირებით საკანონმდებლო ორგანოში წარდგენილია ცვლილებების პაკეტი “ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ” და “ნარკოტიკული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ” საქართველოს კანონებში შესატანად.
ცვლილებების თანახმად, კოდეინის, ეფედრინის, ფსევდოეფედრინისა და ნორეფედრინის შემცველ ფარმაცევტულ პროდუქტზე ვრცელდება სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა. I ჯგუფს მიკუთვნებულ ცალკეულ ნივთიერებებზე, რომლებიც არ ექვემდებარებიან საერთაშორისო კონტროლს და მათი გამოყენება ხდება არამიზნობრივად, შესაძლებელია ქვეყნის შიდა კვოტის განსაზღვრა, ასევე, დამატებით სახდელად განსაზღვრულია პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხი.
რატომ გახდა საჭირო ამ ცვლილებების შეტანა და რა მდგომარეობა იყო საქართველოში წლების განმავლობაში, როგორ ხდებოდა სააფთიაქო ნარკომანიისთვის ხელშეწყობა, ნარკოტიკული და ფსიქოტროპული საშუალებების არალეგალური ბრუნვა, ამ თემებზე “გურია ნიუსთან” ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო საუბრობს:
“მთავარი მიზეზი რის გამოც ეს ცვლილებები შევიტანეთ, არის კლინიკური მედიცინის ლოგიკა და ფუნდამენტები, რომელსაც სამწუხაროდ ხშირად ახსნა სჭირდება, თუ რატომ ვაკეთებთ ამას. გარდა ამის, არის კიდევ ორი ჯგუფის მიზეზი: პირველი ის, რომ სააფთიაქო ნარკომანიამ, თამამად შემიძლია ვთქვა, მთელი თაობა შეიწირა. რაც შეეხება მეორე მიზეზს, თვითმკურნალობა ისე დამკვიდრდა, ადამიანები თვლიან, რომ ექიმი საერთოდ არ არის საჭირო და თვითონ იწერენ დანიშნულებას. ყველას ჯანმრთელობას ვუსურვებ, მაგრამ ეს სასიკვდილო საფრთხეებთან არის დაკავშირებული. აი, ამ ორი ჯგუფის გამოწვევა გვქონდა ჩვენ, ყველაფერ სხვას თავი რომ დავანებოთ. ეს ორი ამოცანა გვაქვს მოსაგვარებელი.”
_ ამ გადაწყვეტილებით ყველა კმაყოფილი არ დარჩენილა…
_ დიახ, არიან უკმაყოფილო ადამიანებიც და მათგან შეგვიძლია სამი ან ოთხი კატეგორია გამოვყოთ. აქედან მხოლოდ ერთი იქნება ობიექტური. მოგეხსენებათ, ცვლილებების შიში ყველას აქვს და იმდენი წელია საქართველოში რეცეპტის ინსტიტუტი აღარ არსებობს, რომ მთელი თაობებისთვის, მათ შორის ექიმებისთვის ეს უკვე უცხო ხილია. შესაბამისად, პაციენტიც და ექიმიც ამას აღიქვამს რისკად. უკმაყოფილოების მეორე ჯგუფს განეკუთვნებიან უშუალოდ სააფთიაქო ნარკომანები და ცხადია, რა მიზეზის გამოც. მესამე ჯგუფი კი გახლავთ იმ ადამიანების, რომლებიც ობიექტურად არ არიან ბოლომდე გათვითცნობიერებულები და ამაში მე ჩემს პირად მინუსებსაც ვხედავ, რადგან სრულად არ შემიძლია ყველა ადამიანს ავუხსნა, რა არის ამის დადებითი მხარეები და რატომ არის ეს საჭირო.
თუმცა, ჩვენ დავიწყეთ უკვე საინფორმაციო კამპანია და მესამე კატეგორიის უკმაყოფილო ადამიანების უმრავლესობას, ვფიქრობ, ამომწურავ პასუხს გავცემთ.” _ განაცხადა დავით სერგეენკომ.
შეგახსენებთ, რომ 2014 წლის 14 იანვარს “ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ზოგიერთი ფსიქოაქტიური ნივთიერებების შემცველი სამკურნალო საშუალებების ნუსხისა და მათი ლეგალური ბრუნვის წესების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2004 წლის 22 იანვრის №22/ნ ბრძანებაში განხორციელდა ცვლილება, რომლის თანახმად, II ჯგუფიდან I ჯგუფში გადატანილია ბაკლოფენი, გაბაპენტინი, დექსტრომეტორფანის შემცველი კომბინირებული პრეპარატები (გარდა სიროფებისა), ზოპიკლონი, ზალეპლონი და ტროპიკამიდი. მათ მიმოქცევაზე (ექსპორტ-იმპორტი, მიღება, შენახვა, აღრიცხვა, გაცემა) გავრცელდება იგივე კონტროლის მექანიზმები, რაც განსაზღვრულია ფსიქოტროპულ ნივთიერებებზე;
მომზადებულია “ფარმაცევტული პროდუქტის (სამკურნალო საშუალების) გამოწერის ინსტრუქციისა და რეცეპტის (ფორმა №3) ნიმუშის დამტკიცების შესახებ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-9/ნ ბრძანებაში ცვლილების პროექტი. აღნიშნული ნორმატიული აქტით განისაზღვრება იმ ფარმაცევტული პროდუქტის ნუსხა (ზოგადი საანესთეზიო საშუალებები, პერიფერიული მოქმედების მიორელაქსანტები, რენტგენოკონტრასტენი, კონტრასტები, რადიოფარმაცევტული პროდუქტები, ანტიჰიპოქსიური საშუალებები (ჟანგბადი), რომლის საცალო რეალიზაციაც აღარ განხორციელდება სააფთიაქო დაწესებულებებიდან და გაიცემა მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებებზე;
განხორციელდა II და III ჯგუფის ფარმაცევტული პროდუქტის რეკლასიფიკაცია. მომზადებულია “რეკლამისა და საცალო რეალიზაციის მიზნით პირველი და მესამე ჯგუფისათვის მიკუთვნებული ფარმაცევტული პროდუქტების ნუსხის განსაზღვრის შესახებ” საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2009 წლის 13 ოქტომბრის N 331/ნ ბრძანებაში ცვლილების პროექტი;
• მომზადებულია სარეკომენდაციო დოკუმენტი სამედიცინო და ფარმაცევტული დაწესებულებებისთვის, ანატომიურ-თერაპიულ-ქიმიური (ATC) კოდების მიხედვით განსაზღვრულია II ჯგუფის ფარმაცევტული პროდუქტის აფთიაქიდან ფორმა N3 რეცეპტით გაცემის ეტაპები, რაც ხელს შეუწყობს 2014 წლის 1 თებერვლიდან 1 სექტემბრამდე ფორმა N3 რეცეპტის ინსტიტუტის ეტაპობრივ დანერგვას.
