თუმცა, ადამიანები ნაკლებად ცნობენ საჭმელად ვარგის სოკოებს და შესაბამისად, უფრთხიან კიდეც მის მოკრეფას ჩვენს ტყე-ველებში. ისიც ვიცით, რომ ბაზარზე სოკო საკმაოდ ძვირი ღირს და ყველას როდი ძალუძს მისი ყიდვა.
ოზურგეთელები როლანდ და ლიანა ქიმუცაძეები გვიამბობენ, თუ როგორ ადვილად დათესეს და მოიყვანეს შინაურ პირობებში კალმახა სოკო. როცა ადგილზე ვნახე უბრალო გარემოში, ბოსტნის სიახლოვეს განლაგებული ხის მორებზე ნაყარი სოკო, გაოცებული დავრჩი.
_ ძალიან მიყვარს სოკო. არც სხვადასხვა ჯიშების გამოცნობა მიჭირს. თუმცა, სულ ტყეებში სიარულს და ძებნას, ვამჯობინე შინაურ პირობებში მომეყვანა. ეს ერთმა ახლობელმა მასწავლა. იქნებ, ბევრმა იცის კიდეც, თუმცა, ჩემს სამეზობლოში არავის აქვს და იმდენად კმაყოფილი ვარ ჩემი ნაცადი საქმით, ყველას ვურჩევ, მოიყვანოს სოკო შინაურ პირობებში, რომელიც საშემოდგომოდ იმდენი ექნება, ვერ მოლევს, _ ამბობს ქალბატონი ლიანა.
როგორც მან მოგვიყვა, თბილისში იყიდა კალმახა სოკოს სპეციალური თესლი _ მიცელიუმი. ერთი პაკეტი 10 ლარი ღირს. შემდეგ კი ძალიან მარტივად დათესა _ ჩვეულებრივი, საშუალო ზომის ხის ვარჯი სიგრძივად დადო და რამდენიმე ადგილზე, 70 სმ სიგრძის დაშორებით, გადახერხა. მერე ერთი ნაწილი მიწაში ჩაფლა ისე, რომ არ წაქცეულიყო და ზედ გაფანტულად მოაყარა თესლი. ჩვეულებრივად, როგორც ბოსტანში სხვა რამ დაგვითესია. ამის შემდეგ ხის გადანაჭერი ზედ დადო და გვერდებზე ლურსმნით მსუბუქად დაამაგრა _ რომ არ გადმოვარდნილიყო. ასე, მიჯრით განალაგა რამდენიმე ცალი. დათესვა ადრე გაზაფხულზე უნდა მოხდეს.
რაც შეეხება მოვლას, ლიანა ქიმუცაძე ამბობს, რომ თითქმის არაფერი სჭირდება, გარდა იმისა, რომ თუ ცხელი ზაფხული იქნება, ორ დღეში ერთხელ უნდა მოირწყას. წყალს ჩვეულებრივად მოვასხურებთ ზემოდან, ისე, რომ ჭრილებში შეაღწიოს. ზედმეტი წყალი არ შეიძლება. ასე ვაგრძელებთ სექტემბრის ბოლომდე. ამ დროს სოკო იწყებს ხის გვერდებზე, გადანახერხ ადგილზე გამოსვლას და ყოველ კვირაში ახალ მოსავალს იძლევა.
_ ზოგჯერ, სამი-ოთხი დღის შემდეგაც ვკრეფ, ისე სწრაფად იზრდება. ორი თვეა, ვკრეფთ და ისევ ახალ-ახალი ამოდის. ამას წინათ ქალიშვილს გავუგზავნე და ჩემს ვაჟს გზაში დაედევნა ვიღაც, მომყიდეო, _ იცინის ჩვენი მასპინძელი, _ სიმართლე გითხრათ, მე ბიზნესზე არ მიფიქრია, დავთესე იმიტომ, რომ სახლში მქონოდა. შედეგმა კი მართლა გადააჭარბა მოლოდინს. მით უფრო, როცა გემო გავუსინჯეთ, ხორცივით ნუგბარია. მომავალში უკვე ვიფიქრებ, ბლომად მოვიყვანო და გავყიდო კიდეც.
ლიანა და როლანდ ქიმუცაძეებმა სოკოს გარკვეული ნაწილი ჩვენს თვალწინ დაკრიფეს, მოხარშეს, შეწვეს და მიგვიპატიჟეს. ძალიან გემრიელი რასაც ჰქვია, სწორედ ისეთია.
რაც შეეხება სოკოს მომზადების წესს, ლიანა ქიმუცაძემ ის კარგად გარეცხა, მარილწყალში მსუბუქად მოხარშა, შემდეგ კი ზეთში ჩვეულებრივად შეწვა, თან განმარტა, ასე ძალიან კარგი გემო აქვს, ხორცს წააგავს, თუმცა, მისგან ნაირ-ნაირი კერძების მომზადებაც შეგიძლიათო.
_ ყველაფერი გამოცდილებაა, მით უფრო, როცა ასე ადვილად შეიძლება შემოდგომის მანძილზე, ვიდრე თოვლის მოსვლამდე, შინ გვექნეს და მივირთვათ უგემრიელესი კალმახა. სიცივეს ვერ იტანს, საშუალო ტემპერატურა მაინც უნდა იყოს, ამ მხრივ კი წელს ნამდვილად გაუმართლა ჩვენს კალმახას, _ გვეუბნებიან ქიმუცაძეები.
