მითი შიდსითა და კიბოთი გამოწვეული სიკვდილიანობის უმაღლესი მაჩვენებლის შესახებ დაიმსხვრა და რაც უნდა გასაკვირი იყოს, ეს გულის იშემიური დაავადებების, კერძოდ, კი მიოკარდიუმის ინფარქტის “დამსახურებაა”. ერთ-ერთი ამერიკული ორგანიზაციის მონაცემებით, მსოფლიოში ინფარქტი ყოველ 29 წამში ერთ ადამიანს ემართება და ყოველ ერთ წუთში ერთი ადამიანი კვდება. ზოგადი მონაცემებით კი მიოკარდიუმის ინფარქტის 100 შემთხვევიდან 10-12 ფატალურად სრულდება. ეს მაჩვენებელი კიბოთი და შიდსით გამოწვეული სიკვდილიანობის ერთად აღებულ მაჩვენებელს აღემატება. აღსანიშნავია, რომ ინფარქტით, ძირითადად, ინტელექტუალური შრომით დაკავებული ადამიანები ავადდებიან, განსაკუთრებით კი, მამაკაცები.
“ტკივილი აუტანელი იყო, თითქოს გულზე მარწუხი მომიჭირეს. არ მტკიოდა ინტენსიურად, მხოლოდ დროგამოშვებით, თუმცა იმდენად ძლიერი იყო, მსგავს ტკივილებს ინტენსიური სახით ვერც გავუძლებდი,” _ გვითხრა გოგი ახალაძემ, რომელმაც 3 წლის წინ მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტი სწორედ ზაფხულში გადაიტანა.
მიოკარდიუმის ინფარქტი გულის კუნთის მცირე ან დიდი უბნის მკვებავი გვირგვინოვანი არტერიის რომელიმე ტოტის სანათურის დახშობაა თრომბით, ხანგრძლივი სპაზმით ან ემბოლიით. ამას მოჰყვება გულის კუნთის შესაბამის უბანში სისხლის მიმოქცევის შეწყვეტა, ჟანგბადით მომარაგების მოშლა და მწვავე იშემიური ნეკროზი _ გულის კუნთის კვდომა.
დაავადების პირველი კლინიკური გამოვლინება არის ძლიერი ტკივილი გულ-მკერდის არეში, უმეტესად, მარცხენა ნაწილში. თუმცა, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ინფარქტს ახასიათებს ირადიაცია (გადაცემა), ტკივილი შეიძლება გამოიხატოს ორივე იდაყვის სახსარში, ქვედა ყბის ძვალში, ბეჭში და კუჭის არეში. ინფარქტის ტკივილი ძლიერი, ხანგრძლივი და ინტენსიურია. აღსანიშნავია, რომ ინფარქტის ტკივილს ვერ აყუჩებს ვერც ერთი ანტისპაზმური საშუალება, რომელიც აფართოებს სისხლძარღვებს და დადებითი ტკივილგამაყუჩებელი ეფექტი აქვს.
დღეს მოსახლეობის დაახლოებით 40-45% გულის იშემიური დაავადებებითაა დაავადებული. ალბათ, იკითხავთ _ რატომ? რა არის ამის გამომწვევი მიზეზი? ამ საკითხზე “გურია ნიუსთან” პოლიკლინიკა “სააქიმოს” ექიმ-თერაპევტმა ნადია მალაზონიამ ისაუბრა.
მისი თქმით, “მთავარი ფაქტორი ჰიპერქოლესტერინემიაა, ანუ სისხლში ქოლესტერინის მაღალი შემცველობა. ჩვენ ძალიან დიდი რაოდენობით მოვიხმართ ცხოველური ცხიმის შემცველ პროდუქტებს და არა თუ მათ შემცირებაზე, განეიტრალებაზეც კი არ ვფიქრობთ. ასევე, დიდი რაოდენობით მოვიხმართ სუფრის მარილს, რომელიც გულის იშემიური დაავადებით დაავადებულმა პაციენტმა მხოლოდ მცირე რაოდენობით უნდა მიიღოს. ამას ემატება ადინამიური ცხოვრების ტემპი, თამბაქოსა და ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობა. აღსანიშნავია სიმსუქნე და შაქრიანი დიაბეტიც, რომელიც ძალიან ხშირად ხდება მიოკარდიუმის ინფარქტის გამომწვევი”.
როგორც ნადია მალაზონიამ გვითხრა, მდგომარეობას ზაფხულის მაღალი ტემპერატურაც ართულებს. წინა თვეებთან შედარებით, გულის იშემიური დაავადებების რიცხვმა თითქმის 25%-ით მოიმატა. ეს ჰელიოპრობლემაა, რომელიც გლობალური დათბობის პროცესიდან იღებს სათავეს და ორგანიზმში ცვლილებებს იწვევს.
ექიმი-თერაპევტი მოსახლეობას ნასვამ მდგომარეობაში ზღვაში ან მდინარეში ბანაობისგან თავის შეკავებას ურჩევს:
“აბაზანის მიღებაც კი შესაძლოა, საბედისწერო აღმოჩნდეს. განსაკუთრებით აუცილებელია შევზღუდოთ ცხოველური ცხიმები, ხორცის კანი, კვერცხის შემცველი პროდუქტები. უნდა მივიღოთ, რაც შეიძლება მეტი ბოსტნეული. ასევე, ბადრიჯანი, რომელიც ორგანიზმში ქოლესტერინის რაოდენობას ანეიტრალებს _ ის ინფარქტისგან თავდაცვის ერთ-ერთი ეფექტური საშუალებაა. ვერიდოთ ხსნად ყავას და ნალექიანი ყავის ნალექს,” _ გვითხრა მან.
ექიმის რეკომენდაციით, თუ პაციენტს აღენიშნება ტკივილები გულ-მკერდის არეში და ფერმკრთალია, ერთადერთი, რაც სახლის პირობებში შეიძლება გავაკეთოთ, უნდა მოვუწოდოთ დასვენებისკენ და ვუკონტროლოთ წნევა: “მაღალი წნევისას, თავი უნდა იდოს მაღალ ბალიშზე, ქვედა კიდურები კი საწოლის ჰორიზონტალურად. დაბალი წნევის შემთხვევაში, თავი უნდა იდოს საწოლის სიმაღლეზე, ქვედა კიდურები კი შედარებით მაღლა. თუ პაციენტს ოდესმე მიუღია ნიტროგლიცერინის აბი და ორგანიზმი უარყოფითად არ რეაგირებს ამ მედიკამენტზე, მაშინ მისი გამოყენება შესაძლებელია. უმოქმედობის შემთხვევაში, 5 წუთის შემდეგ, მეორე აბის მიცემაც შეიძლება. ოღონდ, უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ნიტროგლიცერინის მიღება არ შეიძლება ფეხზე მდგომ მდგომარეობაში. ეს, რაც შეეხება პირველად დახმარებას. თუმცა, ამის შემდეგ აუცილებლად უნდა მიმართონ ექიმს, ვინაიდან ტკივილის განმეორების დიდი ალბათობა არსებობს”.
როგორც სტატისტიკური მონაცემები ცხადყოფს, ინფარქტისა და ზოგადად, გულის იშემიური დაავადებების რიცხვი სულ უფრო მატულობს. გარდა ამისა, გულის იშემიური დაავადებები საკმაოდ სერიოზული და სახიფათოა. მედიკოსები სიფრთხილისკენ მოგვიწოდებენ. მათი რჩევაა, რაც შეიძლება მეტი ვიაროთ ფეხით, 2 კილომეტრი მაინც, მოვაწესრიგოთ კვების რაციონი და მინიმუმამდე შევამციროთ თამბაქოსა და ალკოჰოლის რაოდენობა, განსაკუთრებით კი ზაფხულში.
