_ ხშირად, სოციალური პასუხისმგებლობა არასწორად ესმით საქართველოში, რა არის ნამდვილი “სოციალური პასუხისმგებლობა”, რომელიც ნებისმიერ კომპანიას დადებითი იმიჯს უქმნის?
_ კლასიკური განმარტებით, ბიზნესის სოციალური პასუხისმგებლობა, გულისხმობს, ნებისმიერი კომერციული ორგანიზაციის პასუხს საზოგადოებაში არსებულ საჭიროებებზე, პრობლემებსა და გამოწვევებზე, რაც არ ევალებათ მათ კანონით. ბიზნესი, იხდის გადასახადს, რაც კანონით მოქმედებს. ამის მიღმა, თუ საკუთარი ინიციატივით, საზოგადოებას ეხმარება, ეს არის უკვე სოციალური პასუხისმგებლობა.
სოციალური პასუხისმგებლობა შეიძლება სამ ნაწილად დაიყოს: ქველმოქმედება, სპონსორობა და სტანდარტების დანერგვა ორგანიზაციაში.
ქველმოქმედება მოწყვლად ჯგუფებზეა მიმართული და მიღებულია, რომ ქველმოქმედებაზე ბევრი არ უნდა ილაპარაკო. ამიტომ არ გულისხმობს თავის თავში აუცილებელ კომუნიკაციას.
ქველმოქმედება სპონსორობისგან იმით განსხვავდება, რომ არ გულისხმობს საკომუნიკაციო სარგებლის მიღებას გაწეული აქტივობიდან. სასპონსორო პაკეტი კი გულისხმობს კონკრეტული ბენეფიტის მიღებას იქედან, რასაც ასპონსორებ. სტანდარტების დაცვას რაც შეეხება, ეს უფრო თანამედროვე მიმართულებაა სოციალურ პასუხისმგებლობაში. პირველ რიგში, შენ ამყარებ ეთიკურ და საზოგადოებისთვის მისაღებ პრინციპებს. მაგალითად, ნერგავ ორგანიზაციაში გარემოს დაცვის პრინციპებს, ან მეორად მასალას იყენებ შენს წარმოებაში, აგრეთვე, ზრუნავ თანამშრომლებზე. შენ ეს არ გევალება კანონით, მაგრამ, ეს შენი კეთილი ნებაა.
_ არის თუ არა, სოციალური პასუხისმგებლობა პიარისშემადგენელი ნაწილი?
_ საზოგადოებასთან ურთიერთობა სტრატეგიული მართვის ინსტრუმენტია და მისი შემადგენელი ნაწილია სოციალური პასუხისმგებლობა. კლასიკურად, ბრენდის პლატფორმის ფორმირების დროს ხდება სოციალური პასუხისმგებლობის განსაზღვრა, შემდეგ უკვე პიარი, თავისი საკომუნიკაციო ინსტრუმენტებით ახდენს სოციალური პასუხისმგებლობის პროექტების მიწოდებას შიდა და გარე აუდიტორიისთვის. ეს საკითხი საქართველოში, ეხებათ პიარ მენეჯერებს. მათ უნდა გადაწყვიტონ, რა პროექტებს დააფინანსებს ორგანიზაცია და რა პრიორიტეტები ექნებათ ამ მიმართულებით.
_ ურჩევთ თუ არა კომპანიებს სოციალური პასუხისმგებლობა მათი საქმიანობის აუცილებელი კომპონენტი გახდეს?
_ საბედნიეროდ, ყველა ჩვენი კლიენტი ითვალისწინებს ჩვენს მოთხოვნას, საკომუნიკაციო სტრატეგიაში შეიტანონ სოციალური პასუხისმგებლობა. ზოგან, თავად მენეჯმენტის გადაწყვეტილებაა, რომ მათ საკომუნიკაციო კამპანიაში აუცილებლად იყოს გათვალისწინებული სოციალური პასუხისმგებლობა.
კარგი ისაა, რომ ბოლო დროს სულ უფრო მეტად იხვეწება და მიზანზე ორიენტირებული ხდება სოციალური პასუხისმგებლობა. ისინი, ქველმოქმედებას არ აკეთებენ თავის გამოჩენის მიზნით. ნელ-ნელა ბიზნესმა დაიწყო, გრძელვადიანი, მიზანმიმართული პროექტების განხორციელება, რომელსაც სოციალური ხასიათი აქვს.
თუმცა, გამოწვევად რჩება, ორი მნიშვნელოვანი მიმართულება: პროაქტიულობა ბიზნესის მხრიდან და დაინტერესებული მხარეების ჩართვა სოციალურ პასუხისმგებლობაში.
პროაქტიულობა ნიშნავს, როდესაც ჯერ კიდევ უმეტესობა ბიზნესს არ აქვს პრიორიტეტები განსაზღვრული და არ არის ჩამოყალიბებული რა მიმართულებებს დაეხმარება და საზოგადოების რა საჭიროებებს უპასუხებს. ეს მნიშვნელოვანია სოციალური პასუხისმგებლობის განვითარებისთვის და იმისთვის, რომ ნებისმიერი სოციალური პასუხისმგებლობისთვის მიმართული პროექტი იყოს შედეგიანი.
და მეორე თემა, არასამთავრობო სექტორის დაკავშირება ბიზნესთან, რომ ბიზნესმა, არასამთავრობო სექტორის მეშვეობით უფრო კომპეტენტური, გამოცდილი და პრობლემის მცოდნე ექსპერტების მეშვეობით განახორციელონ სოციალური პროექტები. დღეს, ბიზნესი მაინც არ ენდობა სხვას, თვითონ ხარჯავს ფულს, გამოყოფს ადამიანურ რესურსს და არ რთავს არასამთავრობო ორგანიზაციებს. ამას ემატება ის სტერეოტიპი, რომ ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციები მიბმულია საერთაშორისო დონორებზე და ის ფული არის მათთვის.
მნიშვნელოვანია ამ ორი მიმართულების განვითარება, რომ სწორად წარიმართოს სოციალური პასუხისმგებლობა.
_ რომელ ქართულ კომპანიები გამოირჩევიან სოციალური პასუხისმგებლობით?
_ მსხვილ ბიზნესებს კარგად აქვთ დალაგებული ეს თემა. ჩვენი კლიენტებიდან გამოვყოფდი, ფონდი “ნატახტარის” აქტივობებს, ასევე “ჰაიდელბერგცემენტის” “QLA”-ისა და თბილისიმარათონს. ორივე პროექტმა რეგულარული ხასიათი მიიღო და ძალიან მნიშვნელოვან პროექტებს ახორციელებს. კარგი და გლობალური მასშტაბის პროექტია ასევე “Wings for Life”, რომელიც ყველას გვაძლევს საშუალებას ჩავერთოთ მსოფლიო დონის პრობლემის მოგვარებაში. ფონდი “ნატახტარი” და “ჰაიდელბერგცემენტის” მარათონიც ჩვეულებრივ მოქალაქესაც რთავს ამ ქველმოქმედებაში და მათ აქტივობაზეა ყველაფერი დამოკიდებული. სერიოზულად მუშაობს ამ საკითხებზე “საქართველოს ბანკი” მაგალითად. დიდი რესურსები აქვთ გამოყოფილი. სტრატეგიული, გააზრებული და გრძელვადიანი მიდგომა აირჩიეს: “ჯეოსელმა”, “ბილაინმა” და სხვა მსხვილმა ორგანიზაციებმა.
პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ ქველმოქმედება აუდიტორიაში არაერთგვაროვნად არის აღქმული და როდესაც ბიზნესი ეხმარება ვიღაცას პირობითად, პირველი შეფასებაა, “აბა რა უნდა ქნას?! ფულს აკეთებს და აბა როგორ?!”
და მეორე პრობლემა _ ტერმინი, რომელსაც მედია იყენებს ძირითადად, ეს არის _ “ირიბი რეკლამა”, რაც ნიშნავს იმას, რომ ბიზნესი აკეთებს “რაღაცას”, მხოლოდ თავის გამოჩენის მიზნით. ეს აფერხებს სოციალური პასუხისმგებლობის მიმართულების განვითარების პროცესს.
სოციალური პასუხისმგებლობა, გრძელვადიანი პროცესია, ამის შედეგებს უნდა ელოდო რამდენიმე წლის შემდეგ და ყოველთვის უნდა აქტიურობდე ამ მიმართულებით, თუ გინდა შედეგი მიიღო.
მოლოდინების მართვა მნიშვნელოვანია. თუ საკუთარი სურვილით ვიღაცას დაეხმარები, ყველას მაშინვე არ შეუყვარდები. უნდა იყო თანმიმდევრული და დაელოდო შედეგს.
