“აღწერის კითხვარში ასახული მონაცემი კონფიდენციალურია და მისი გავრცელების უფლება არავის არ აქვს”

მოსახლეობის რიცხოვნება, სქესობრივ-ასაკობრივი და ეთნიკური შემადგენლობა; განთლების დონე; ოჯახური მდგომარეობა; დასაქმება-უმუშევრობა; შშმპ პირთა რიცხოვნობა; შინამეურნეობის საბინაო პირობები; შიდა მიგრაცია; ემიგრაცია და იმიგრაცია; შინამეურნეობის სარგებლობაში არსებული მიწის სტრუქტურა; მრავალწლოვანი ნარგავების რაოდენობა; ვაზის ძირთა ჯიშები და მათი რაოდენობა; პირუტყვისა და ფრინველის რაოდენობა და ა.შ. საქართველოში „აღწერა 2014“ იწყება. თუმცა,  წინა მოსამზადებელი პერიოდი 2006 წელს დაიწყო.

2014 წელს, საქართველოში პირველად,  ეროვნული სტატისტიკის სამსახური და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ერთობლივ აღწერას აწარმოებენ. რომელიც სახელმწიფო ბიუჯეტს 14 500 000 ლარი უჯდება. რატომ ატარებენ საქსტატი და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ერთობლივ აღწერას, ამასთან დაკავშირებით "გურია ნიუსთან" საქართველოს ეროვნული სტატისტიკის სამსახურის აღმასრულებელი დირექტორი მერი დაუშვილი ამბობს:  "ჩვენ ქვეყანას არ აქვს იმის ფუფუნება, ორი აღწერა ცალ-ცალკე ჩაეტაროს. საქსტატის ფუნქციაა მოსახლეობის აღწერა და სოფლის კვლევის ჩატარება. რა თქმა უნდა სოფლის მეურნეობის სამინისტრო თავისი პრეროგატივის ფარგლებში ატარებს სხვადასხვა კვლევებს, მაგრამ უშუალოდ სოფელს იკვლევს საქსტატი. ამიტომ, სახელმწიფომ თანხა ერთიანად გამოყო. მოსამზადებელი სამუშაოები 2006 წლიდან  დაიწყო. რაზეც მთლიანობაში 18 000 000 ლარი დაიხარჯება. სწორედ ამიტომ, მიზანშეწონილად მივიჩნიეთ თანხა დაგვეზოგა და  სოფლის მეურნეობის აღწერა მოსახლეობის აღწერისთვის მიგვება.

_ კითხვარი რა მეთოდოლოგიით შეადგინეთ?

_ მოსახლეობის აღწერის კითხვარი გაეროს მეთოდოლოგიით, ხოლო სოფლის მეურნეობის კითხვარი ფაოს მეთოდოლოგიით არის შემუშავებული. კითხვარის შემუშავებაში ასევე გვეხმარებოდა ამერიკის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტი. მინდა გითხრათ, რომ სოფლის მეურენობის სამინისტროსთვის ძალიან მნიშვნელოვანია აღნიშნული მონაცემები მათი პრიორიტეტის განსაზღვრისთვის. რადგან,  სოფლის მეურნეობის კვლევას კვარტალში ერთხელ და წლიურს ვატარებთ. საქსტატისთვისაც  მნიშვნელოვანია, როცა განახლებული ბაზა გვექნება, ჩვენი მინდომა გარკვეულ საკითხებთან დაკავშირებით შეიცვლება.

_ სოფლის მეურნეობს შესახებ კითხვარში, „შინამეურნეობის სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთების რაოდენობა“-ზეა კითხვა. რამდენად მისაღები იქნება ეს კითხვა მოსახლეობის იმ ნაწილისთვის, რომელიც მიწით სარგებლობს მაგრამ, არ არის მისი მფლობელი, ან თუნდაც არ უნდა დააფიქსიროს რა მიწის ფართობის მფლობელია.

_ საქსტატს არ აინტერესებს მიწა საჯარო რეესტრით არის თუ არა დამტკიცებული. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია რა ფართობის მიწას ამუშავებს. თუმცა, შესაძლებელია,  ამ მიწის ფართობის კანონიერი მფლობელები არ იყვნენ.

_ ამ ეტაპისთვის ქვეყნისთვის რატომ არის მოსახლეობის აღწერა მნიშვნელოვანი და რატომ უნდა ჩატარდეს?

_ მოსახლეობის აღწერა არ არის პოლიტიკური დაკვეთა. კანონი ითხოვს, რომ  საქსტატი იყოს  საერთაშორისო დონის ორგანიზაცია.  მოსახლეობის აღწერა გაეროს რაუნდი 10 წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარდეს.  აქედან გამომდინარე სამთავრობო კომისიამ დაადგინა თარიღი, 2014 წელს ჩატარებულიყო აღწერა. ვინაიდან სხვა შემთხვევაში რაუნდს ჩამოვრჩებოდით. აღწერისთვის ბიუჯეტშიც თანხები მოიძებნა. მივიღეთ გრანტები  3 500 000 ლარი მსოფლიო ბანკის, გაეროს მსოფლიო მოსახელობის ფონდისა და შვედეთის განვითარების სააგენტოდან. თუმცა, თანხის დიდი წილი, რაც აღწერას მოხმარდება სახელმწიფო  ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხა იქნება. ქვეყანაში უნდა არსებობდეს საბაზისო მონაცემი. ჩვენ მომავალი 10 წლის განმავლობაში ამ აღწერილი მოსახლეობის დაბადებისა და გარდაცვალების მიხედვით გვექნება წარმოდგენა,  რამდენი ადამიანი ცხოვრობს საქართველოს ტერიტორიაზე.  

აღწერის შემდეგ  გვეცოდინება კონკრეტულ რეგიონში რა პრობლემებია. იმდენად დიდი ინდიკატორს მივიღებთ, რომ ამ საფუძველზე სახელმწიფოს მიეცემა  საბოლოო პრიორიტეტის გამოკვეთის საშუალება.

_ საუბრობენ იმაზე, რომ აღწერა 2016 წლის არჩევნებს უკავშირდება

_ აღწერას არჩევნებთან არანაირი კავშირი არ აქვს. რადგან, აღწერის დროს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსაც ვწერთ.  რომლებიც 12 თვის განმავლობაში საქართველოში იმყოფება და მომავალი 12 თვის განმავლობაში  საქართველოში აპირებს ცხოვრებას.  მოსახლეობის აღწერის შედეგად აღიწერება როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეები. არჩენებში მონაწილეობის მიღების უფლება აქვს საქართველოს მოქალაქეს, რომელიც არის სრულწლოვანი, მიუხედავად იმისა იგი იმყოფება თუ არა საქართველოში.  ხოლო აღწერის ობიექტი ვერ გახდება საქართველოს მოქალაქე, რომელიც 12 თვეზე მეტია არ იმყოფე საქართველოში. აქედან გამომდინარე არანაირი ლოგიკა არ არსებობს აღწერის შედეგები გავაიგივოთ ამომრჩევლის ლოგიკასთან. ეს აბსოლუტურად განსხვავებული პროცესია.

_ როდის იწყება აღწერა?

_ მაღალმთიან რაიონებში: ყაზბეგი, დუშეთი, მესტია, ახმეტაში, ომალოში, აღწერა დაიწყება 15 სექტემბერს და  29 სექტემბერს დასრულდება. საქართველოში მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა  5 ნოემბერს იწყება და  19 ნოემბერს დამთავრდება.

_ რამდენი ადამიანი დასაქმდება აღმწერად?

_ ამ პროცესში დაახლოებით 12 000 ადამიანი ჩაერთვება. შეიძლება ცოტა მეტი ადამიანიც. ძალიან რთული მისია გვაკისრია. განაცხადების მიღება 15 აგვისტოს დავასრულეთ.  განცხადების ძალიან დიდი ნაკადია შემოსული. თუმცა, ჩვენი ინტერესი იყო სტუდენტები დაგვესაქმებინა.  ამასთან დაკავშირებით განათლების სამინისტროსთან მემორანდუმიც გავაფორმეთ. ჩენი მიზანია აღწერისთვის ისეთი კადრი შეირჩეს, რომელმაც ელემენტარული მეტყველების, წერის კულტურა და არითმეტიკა იცის. რადგან საკმაოდ მოცულობითია კითხვარია და საჭიროა ცოდნა. მაგალითად სოფლის მეურნეობის კითხვარში ჰექტრები, ერთწლიანი და ორწლიანი ჯიშებია ჩასაწერი. რა ფართობზე მოჰყავთ სიმინდი, ხორბალი.    ყველა აღმწერს უნდა ჩაუტაროთ ტრენინგი. შემდეგ ჩაუტარდებათ პატარა ტესტირება, რამდენად გაითავისეს ამ კითხვარის მნიშვნელობა, შინაარსი და შეძლებენ თუ არა როდესაც ინდივიდუალურად მივლენ ოჯახში, რესპოდენტისთვის ამ კითხვარის ზუსტად მიწოდებას.

_ აღწერის კითხვარში ასახული იქნება პერსონალური მონაცემები, რამდენად შეიძლება  მონაცემების გასაჯაროვება?

_ მოსახლეობას შეუძლია მშვიდად იყოს. რადგან, აღწერის კითხვარში ასახული  ნებისმიერი მონაცემი, კონფიდენციალურია და მისი გავრცელების უფლება არავის არ აქვს.  გავრცელდება მხოლოდ კრებსითი მონაცემები.