რამდენიმე დღის წინ, საყდრისის გადარჩენის საზოგადოებრივი კომიტეტის წევრებმა წერილი მიიღეს. მათი განცხადებით, წერილში ნათქვამია, რომ იუნესკომ საყდრისი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარა. თუმცა, "გურია ნიუსთან" კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს, იურიდიული სამსახურის უფროსი თეა ონიანი აცხადებს, რომ წერილს, რომელის საყდრისის გადარჩენის საზოგადოებრივი კომიტეტის წევრებს გამოუგზავნეს, არასწორი ინტერპრეტაცია მისცეს. მისი თქმით, წერილში არსად წერია, რომ საყდრისი მსოფლიო მნიშვნელობის ძეგლია.
"ვერ დაგიდასტურებთ ამ ინფორმაციას. მე გახსნილი მაქვს ამ წერილის არაოფიციალური თარგმანი. წერილში კონკრეტულად საყდრისზე, როგორც მსოფლიო მნიშვნელობის ძეგლზე საუბარი "იუნესკოს" მხრიდან არ არის. უბრალოდ, იუნესკო მოგვიწოდებს დავიცვათ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ 1972-ე კონვენცია. ეს არის ზოგადი მითითება, რომ სახელმწიფომ ყველა კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტთან მიმართებაში უნდა იმოქმედოს ამ კონვენციის პრინციპებზე დაყრდნობით. დღესდღეობით საქართველოში არის სამი ძეგლი, რომელიც შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში. სვანეთში _ ჩაჟაში, ქუთაისში _ ბაგრატი-გელათი და ქალაქი მცხეთა.
საყდრისის ნომინაცია მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლობაზე არც მომხდარა. მოცემულ ეტაპზე ის დაგეგემილი არ არის. ვინაიდან საყდრისის გადარჩენის კომიტეტმა იუნესკოს წერილით მიმართა, იუნესკომ მოგვიწოდა, რომ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვასთან მიმართებაში სახელმწიფომ იმოქმედოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის დაცვის პრინციპით. მე შემიძლია წაგიკითხოთ თარგმანი, რა წერია წერილში.
"იუნესკომ მიიღო წერილი არასამათავრობო ორგანიზაციის სოციალური კომიტეტისგან, რომელიც ეხება საყდრისის გადარჩენას და უკავშირდება საყდრისის ოქროს საბადოს. თან ერთვის წინამდებარე წერილი.
კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის ეროვნულ დონეზე დაცვის თაობაზე 1972-ე კონვენციის შესაბამისად, ეროვნულ ორგანოებს ვთავაზობთ უზრუნველყონ მათ ტერიტორიაზე არსებული კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვა და შენარჩუნება. ვსარგებლობ შემთხვევით და მადლობას მოგახსენებთ თქვენი მხარდაჭერისთვის, რომელიც გამოიჩინეთ მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის დანერგვის პროცესში და გთხოვთ მიიღოთ, ჩემი თქვენდამი უღრმესი პატივისცემის დადასტურება."
ამ შემთხვევაში საუბარია, რომ ჩვენ მივიღეთ საყდრისთან დაკავშირებით წერილი და კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის ეროვნული დაცვის თაობაზე 1972-ე კონვენციის შესაბამისად გთავაზობთ უზრუნველყოთ თქვენს ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა. ანუ, აქ საყდრისთან მიმართებაში და მის მსოფლიო მნიშვნელობის ძეგლობის თაობაზე საუბარი არ არის.
_ რას აპირებს იუნესკოდან მიღებული წერილის შემდეგ, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო?
_ ბუნებრივია ჩვენი ქმედებების საფუძველი საყდრისთან მიმართებაში მხოლოდ ეს წერილი არ გამხდარა. 2014 წლის აპრილიდან დავიწყეთ კონკრეტული ქმედებები საყდრისის საკითხთან დაკავშირებით. პირველ ეტაპზე მოვიწვიეთ უცხოელი ექსპერტები, რომლებმაც შესაბამისი რეკომენდაციები შეიმუშავეს თუ როგორ უნდა მომხდარიყო საყდრისის საკითხის გადაწყვეტა მსოფლიოში აპრობირებული პრაქტიკის შესაბამისად. შემიძლია მოგაწოდოთ ინფორმაცია როგორი, რა დონის და რა გამოცდილება აქვთ მათ. ამ ექსპერტების მიუკერძოებლობაში ეჭვი არავის ეპარება. თვითონ საყდრისის გადარჩენის კომიტეტი ადასტურებს, რომ ეს ექსპერტები საერთაშორისო დონის ექსპერტები არიან, რომლებიც თავის დროზე იუნესკოსთან თანამშრომლობდნენ.
ჩვენ მიერ მოწვეულმა ექსპერტებმა შეიმუშავეს შესაბამისი რეკომენდაციები და შემოგვთავაზეს საყდრისის პრობლემის გადაჭრის სხვადასხვა გზა. შემოთავაზებული რეკომენდაციების საფუძველზე სააგენტომ მოიწვია თომას შტოლნერი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ქართულ-გერმანულ ესპედიციას.
"გურია ნიუსთან" საყდრისის გადარჩენის საზოგადოებრივი კომიტეტის წევრი ირაკლი მამალაძეამბობს, რომ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს იუნესკოს წერილთან დაკავშირებით, სადაც მათი აზრით აღნიშნულია, რომ იუნესკომ საყდრისი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარა, სხვა ინტერპრეტაცია მიეცა გაუკვირდებოდა.
„გასაკვირი იქნებოდა ის რომ, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოსწერილისთვის სწორი ინტერპრეტაცია მიეცა. ბატონმა ანთიძემ გაასაჯაროვოს ის წერილები, რომელიც მას არამარტო იუნესკომ, არამედ ბევრმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ მიწერა საყდრისთან დაკავშირებით და გასცეს მათ საჯარო პასუხი.
რაც შეეხება წერილის ინტერპრეტაციას იქ თეთრი შავზე წერია. მადლობას გვიხდიან მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის დაცვაში. ეს რაში დაჭირდა იუნესკოს თუ არ აღიარებს საყდრის მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობას?! ის რომ საყდრისი კულტურული მნიშვნელობის მემკვიდრეობაა თავის დროზე ხელისუფლების მიერ ჩამოყვანილმა ბულგარელმა და გერმანელმა ექსპერტებმადაადასტურეს.რომლებმაც პირდაპირ დაწერეს, საყდრისი არის მსოფლიო მნიშვნელობის უნიკალური ძეგლი და ჩვენი წინაპრების მიერ იქ ნამდვილად მოიპოვებოდა ოქრო.
