სამოქალაქო განვითარების სააგენტოს მიერ დაწყებული პროექტი – "ახალი ეკონომიკური ინიციატივა", რომელიც 2012 წლის ოქტომბერში დაიწყო და ღირებულება 1 000 000 ლარამდე იყო, დასასრულს უახლოვდება. იგი აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) მიერაა მხარდაჭერილი.
"სიდამ" მის მიერ დაფინანსებული პროგრამის მონიტორინგი, რომლის ბენეფიციართა უმრავლესობაც სოციალურად დაუცველია და დუშეთის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობს, ჟურნალისტებთან ერთად ჩაატარა.
"გურია ნიუსთან", "სიდას" ადგილობრივი თვითმმართველობასთან მეკავშირე მენეჯერი, მობილიზატორი რევაზ ბარბაქაძე ამბობს, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი ბენეფიციარების შერჩევის ეტაპი იყო.
"მას შემდეგ, რაც შევარჩიეთ ვისთან გავაგრძელებდით მუშაობას, დავიწყეთ მათთვის პაკეტების შეძენა – გადაცემა. შემოსული იყო 1500-მდე განაცხადი. სადაც იყო ხალხი, რომელიც არაკეთილსინდისიერად ცდილობდა ჩვენს პროექტში მოხვედრას. დავეხმარეთ ისეთ ადამიანებს, რომლებსაც სოციალურ სააგენტოში 0-დან 100 000 ქულამდე აქვთ. თუმცა, იყო რამდენიმე გამონაკლისი, რომელსაც 100 000-ზე მეტი ქულა ჰქონდა.
ასევე, ჩვენი მოთხოვნა იყო, რომ ოჯახი მინიმუმ 4 სულიანი ყოფილიყო. აღმოსავლეთ საქართველო, მცხეთა-თიანეთისა და შიდა ქართლის რეგიონში 450 ბენეფიციარი გვყავს. სულ ვიმუშავეთ 52 თემში. თითო პაკეტის ღირებულება დაახლოებით 2 600 ლარი იყო. პროექტი განხორციელდა, როგორც სასოფლო სამეურნეო ასევე არასასოფლო სამეურნეო მიმართულებით.
ყველაზე მსხვილი მიმართულება იყო მექანიზაციის. 104 ოჯახისთვის შევიძინეთ ტრაქტორი და გადავეცით გაჭირვებულ ოჯახებს. დიდი მოთხოვნა იყო მეფუტკრეობაზე. 52 ოჯახი გვყავს მეფუტკრე. სტეფანწმინდაში 7 საოჯახო სასტუმრო დავაფინანსეთ – ინვენტარი შეუძინეთ. ასეთივე ერთი პროექტი დავაფინანსეთ შიდა ქართლში, ატენში.
გვქონდა მეფრინველეობის პაკეტები, ბენეფიციარებთან ჩავიყვანეთ ქათმები და მათი საკვები და ა.შ. სულ 40 -მდე სფერო იყო ამ მიმართულებაში. დავეხმარეთ ოქრომჭედელს, რომელსაც შეუძინეთ საჭირო ხელსაწყო. ერთ-ერთ ქალბატონს, რომელიც სოფელ დვანში ცხოვრობს, შეუძინეთ საკერავი და "ოვერლოკის" მანქანები. პირველ ეტაპზე ასევე უყიდეთ 2 თოფი "ჟატისა" და "მაიჩნი" ნაჭერი თეთრეულის შესაკერად. იმდენად კარგად მუშაობს, რომ თბილისში ჩამოაქვს თავის ნაწარმი და აქ ყიდის."
ჟურნალისტებმა მონიტორინგი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბულაჩაურიდან დაიწყეს.
გია გურაშვილი, რომელსაც ბულაჩაურში პომიდვრის ბაღი აქვს გაშენებული, ამბობს, რომ სოფელში მიწა მიტოვებული და დაუმუშავებელია. რადგან ადგილობრივებმა არ იციან, როგორ მოიყვანონ მოსავალი და არც ამის ფინანსური რესურსი გააჩნიათ.
"სოფელი ბულაჩაური თბილისიდან დაახლოებით 40 კილომეტრის მოშორებით არის, სადაც დაახლოებით 107 ჰექტარი მიწა მთლიანად მიტოვებულია. ამ მიწების 5-10 % არ მუშავდება. ხალხს არც ცოდნა აქვს და არც იმისა საშუალება, რომ მსგავსი რაღაცეები ვაკეთოთ. ჩვენთვის "სიდას" დახმარება იყო ისეთი, აი, როცა ადამიანს სუნთქვა უჭირს და ჰაერს მიაწვდი. როგორც კი ბოსტნეულის ბარი გავაკეთეთ, რამდენიმე ადამიანს გაუჩნდა სურვილი მსგავსი პროდუქცია აწარმოოს. 2 ჰექტარზე გვაქვს პამიდორი გაკეთებული. "სიდას" დახმარებით შევიძინეთ რიგის ამომყვანი მილები და ყველა საჭირო ინვენტარი, ნახევარ ჰექტარზე დავთესეთ "მირსინის" ჯიშის პამიდორი, რომელიც სატომატე პამიდორია და ხარისხით ბევრად უკეთესია, ვიდრე გასულ წელს მქონა.
წელს, 30 000 ძირი პომიდორი მაქვს რიგში აყვანილი. ასევე, მაქვს ვარდისფერი და წითელი "ჭოპორტულა" ჯიშის პომიდორი. რომელიც ქართული ჯიშია, თხელკანაა, გემრიელია. ასევე, "სიდას" დახმარებით ჩვენ შევძელით გაგვეკეთებინა სარწყავი სისტემა. 700 მეტრიდან მოვიყვანეთ წყალი, რომელიც 75 დიამეტრის მილშია შეშვებული და თოთოეული ძირი წვეთ-წვეთად ირწყვება. ეს დაავადებას ნაკლებად აჩენს.
მთელი ბულაჩაური რომ დაიაროთ, პომიდორი თითქმის არავის არ აქვს. მთელს სოფელში მხოლოდ ორ ადამიანს გვაქვს. ჩვენთვის ეს იყო დიდი დახმარება, რაც ამ ორგანიზაციამ გაგვიწია. მათივე დახმარებით გავაკეთეთ სათბური, სადაც პომიდვრის ჩითილი გამოგვყავს. ირგვლივ 107 ჰექტარი მიწა მიტოვებულია. არადა, აქ შეიძლება მსგავსი პროდუქტის მოყვანა."
სოფელი საკრამულში, მეხორბლე ზაქრო ჩხუტიაშვილს სახლში ვესტუმრეთ, სადაც 6 ტონა ხორბალია დაბინავებული, ხოლო მოსავლის ნაწილი რეალიზებული დაგხვდა.
"სათესლე ხორბალი ძვირია. დაახლოებით 1.50 ღირს. ჩვენი სახსრებით ვერ შევძლებდით სათესლე ხორბლის ყიდვას. "სიდა" დაგვეხმარა სათესლე ხორბლით. მომიტანეს ნახევარი ტონა ხორბალი, რომელიც 1,6 ჰექტარზე დავთესე. მივიღე კარგი მოსავალი. ჰექტარზე 6 ტონა ხორბალი ავიღე, რომელიც ერთ-ერთი საუკეთესოა."
მეფუტკრე ზურა დავითური, რომელიც ამავე სოფელში ცხოვრობს, 6 სკისგან მიღებული თაფლით კმაყოფილია. თუმცა, ამბობს, რომ სკის მოვლა არც ისე ადვილი აღმოჩდა. სკიდან 90 კილოგრამი თაფლი ამოვიდა.
"წელს თითო სკიდან დაახლოებით 15 კილო თაფლი ამოვიდა. ჩემთან კარგი მოსავალი მოვიდა. ანანურიდან 10 კილომეტრში არის მთა, სადაც სხვა პირობებია. იქ წავიყვანე ფუტკარი. ერთი შენაძენიც დამემატა და 7 სკა მყავს.
მეც შევიძინე ცარიელი 8 სკა, მხოლოდ მეორადი, 50 ლარად. მინდა სამომავლოდ მქონდეს. მეფუტკრეობას უნდა მივყო ხელი. უკვე 2 წელია გადის რაც "სიდამ" 6 სკა-ფუტკარი მომცა, თავისი ყველაფრით. მინდა გითხრათ, რომ სხვებთან შედარებით მეტი თაფლი მეყიდება, რადგან სუფთა თაფლია. ლაბორატორიაში შეამოწმეს და ნახეს, რომ მაღალი ხარისხისაა.
ნახევარი თითქმის უკვე გავყიდე. არ მეგონა ასეთი ძნელი თუ იყო ფუტკრის მოვლა. ალბათ, პატარა ბავშვს უფრო ადვილად მოუვლიან, ვიდრე ფუტკარს. თუმცა, იმდენად მომეწონა, მინდა რომ გავამრავლო."
სოფელ ბაზალეთში ჩასახლებული, ქურთიდან დევნილი, მალხაზ მაისურაძე, რომელსაც პატარა მიწის ნაკვეთზე, სათბურში, კიტრი და პომიდორი აქვს გაშენებული, ამბობს, რომ მოსავალს რეალიზაციას გაუკეთებს. ასევე, აპირებს ყვავილის მოშენებას. სათბურს კი წლის განმავლობაში ორჯერ გამოიყენებს.
"მიუხედავად იმისა, რომ სათბური პატარა მოცულობის არის 0.70 კვადრატზეა გაკეთებული, კმაყოფილი ვარ. მოსავალი ოჯახსაც გამოადგება და ვაპირებ გაზაფხულზე რეალიზაცია გავაკეთოთ.
"სიდაში" პროექტი დაწერილი მქონდა, ყვავილი ხმალას (გლადიუსი) გაშენება მინდოდა. ახლაც კი მაქვს, თუმცა ის პირდაპირ გრუნტში იყო.
"სიდამ" სათბურითა და მისი მონტაჟით დაწყებული, ყველაფერი თვითონ გააკეთა. ამ სათბურში, გაზაფხულზე, სადაც კიტრი და პომიდორი მოვიყვანე, ყვავილს დავრგავ. ორ მოსავალს მოვასწრებ. ყვავილი ძირითადად მაისში მუშაობს. შემდეგ გადავჭრი, კიტრისა და პომიდვორის მოსავალი იქნება."
ჟურნალისტებისა და "სიდას" წარმომადგენლების მონიტორინგი დუშეთის მუნიციპალიტეტის კაფე "კაფეში" დასრულდა, რომელიც თანამედროვე ტიპის ინვენტარითაა აღჭურვილი.
როგორც "კაფე"-ს მეპატრონე ეკა ქვრივიშვილმა გვითხრა, სულ რამდენიმე თვეა ობიექტი გახსნეს და ის დუშეთის მუნიციპალიტეტში ერთადერთია, სადაც სოციალურად დაუცველი ადამიანები დაასაქმეს, რაც პროექტის მოთხოვნა იყო.
"სიდას" პროექტით დავფინანსდით. მათი დამხარებით დუშეთის რაიონში "კაფე" გაიხსნა. დავასაქმეთ სოციალურად დაუცველი პირები. პროექტის მიხედვით თითო პიროვნების დასაქმებაზე 1200 ლარის თანხა იყო გამოყოფილი. ჩვენ შემთხვევაში თანხა, დაახლოებით 6000 ლარამდე იყო. ანუ "სიდამ" ამ თანხის ფარგლებში ინვენტარი შეგვიძინა. მაცივარი, მაგიდა, სკამები, საზაფხულო მაგიდა-სკამი თავისი ქოლგით, საცხობი ღუმელი. სულ რამდენიმე თვის წინ, ივნისში დავიწყეთ ფუნქციონირება. იმედი მაქვს, წარმატებული პროექტი იქნება."
როგორც ეკა ქვრივიშვილს, ასევე მეწარმე გია გურაშვილს, რამდენი სოციალურად დაუცველი ადამიანი ჰყავს დასაქმებული, რომლებიც საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში ცხოვრობენ და დღიურად 20 ლარს უხდიას.
