მოდის მასწავლებელთა დღე და მიდის ჩემი ცხოვრების 50-წლიანი პედაგოგიური (ჩემთვის) ეპოპეა. ისევ თვალწინ მიდგანან ჩემი პედაგოგები, რომელთა მადლი და გულის სითბო მაძლიერებდა, ზნეობამაკეთილებდა.
ვიგონებ ჩემს სათაყვანო ქალბატონს _ პატივცემულ ანიკო კალანდაძეს. იგი არ პოზირებდა, იყო წრფელი, ძლიერი, უანგარო; არ უძებნია მეცნიერული თუ თანამდებობრივი კარიერა. მთელი სიცოცხლე მშობლიურ სკოლის ძლიერ აკადემიურ ცენტრად ჩამოყალიბებას შეალია და მიაღწია კიდეც.
მისი კრძალვა და რიდი გვქონდა ყველას. სოფლის ცენტრში გაივლიდა და გაირინდებოდა დიდი თუ პატარა; სცენაზე იდგა და რწმენას ნაკვერჩხლებად გვაყრიდა; გაკვეთილზე ხომ მისი გულის ძგერაც გვესმოდა, პირდაპირ სისხლში გვაწვიმდა საქართველოს წარსული. ბოლოს, პულსაჩქარებული დაეშვებოდა სკამზე…
მან წარსულში და ერის სულში ჩაგვახედა, სული გაგვიფაქიზა, მიზანმიმართულად გვზრდიდა, მიწის სიყვარულს სკოლის ბოსტანში გვაზიარა. სასწავლო პრაქტიკული დაკვირვება-საქმიანობით, რომელსაც დღეს პროექტებს ვეძახით, ინკუბატორი მოგვიწყო, სადაც ფიზიკის მასწავლებელთან, ილია კუკულავასთან ერთად ვმორიგეობდით, ვასუფთავებდით, ვიცავდით ტემპერატურას, ვაკვირდებოდით და დღიურში ვინიშნავდით ყველაფერს. და ბოლოს, მახსოვს მისი ბედნიერი სახე _ ხელისგულზე ახალგამოჩეკილი წიწილა ჰყავდა.
ასე ნაბიჯ-ნაბიჯ შევყავდით ჩვენთვის უცნობ სამყაროში. მისი თათბირები, პედსაბჭოები, შეხვედრები მაღალი აკადემიური დონისა იყო. მახსოვს მკითხველთა კონფერენციაზე მაშინდელი მეთერთმეტე კლასელი ივანე კიღურაძე (დღეს პარლამენტარი), ლამის, მეცნიერული ნაშრომით წარსდგა.
თავს ევლებოდა ობლებს, ნიჭიერ ახალგაზრდებს. მის გვერდით სახელმწიფოებრივად აზროვნებდი, ქართველად ყალიბდებოდი.
წიგნიერი ქალი თავის უფაქიზეს განცდებს პოეზიაში აქსოვდა, თურმე. სამწუხაროდ, მოკრძალებულმა მამულიშვილმა არ ინება მათი სამზეოზე გამოტანა. უშვილო, მის შვილებად დავინათლეთ თითქოს, ამიტომაც ვიმეორებ: ჩემი ბავშვობის ფერად ეკრანთან დგახართ ოცნებად, სიყვარულად და გაოცებად…
ჩემს სასკოლო მუზეუმში ვინახავ 1978 წლის მასწავლებელთა დღისადმი დაწერილ მის სიტყვას: "მასწავლებელში ბავშვი უნდა ხედავდეს ღრმა ცოდნას, მაღალ ინტელექტს, სიდარბაისლეს, სიმართლეს, სიყვარულს და ცხელ გულს. ხოლო მასწავლებელი ბავშვში _ ერის მომავალს, გაზაფხულის სუნთქვას, მერცხლის ჭიკჭიკს, მომავალ პოეტს, მხატვარს, არქიტექტორს, მეურნეს". აქვე მადლიერებით იხსენებს თავის მასწავლებლებს, დიდებულ მეცნიერებს ივანე ჯავახიშვილს, შალვა ნუცუბიძეს, მოსე გოგიბერიძეს. საკუთარ კოლეგებს _ ნადია კალანდაძეს, აგნესა კილასონიას, კასიანე, ნაზია თავართქილაძეებს, მერი ცხოიძეს, ნოდარ ჭკუასელს, აკაკი სიხარულიძეს.
ქედს ვიხრი ღვაწლმოსილთა წინაშე და ვლოცავ პედაგოგთა ახალ თაობას ჩვენს რთულ ეპოქაში მომავალი ქართველის აღზრდისთვის!
პედაგოგებო, გაძლიერებდეთ უფალი თქვენს ღვთიურ საქმეში!
ლიანა თოდუა, ჩოხატაური, სოფელი ჯვარცხმა
