"აქ, ჩემს გარდა, ყველა და ყველაფერი მღეროდა, მთელი კარმიდამო,"_ ასე გამოგვძახა სახლიდან მასპინძელმა, ქალბატონმა ციალა ერქომაიშვილმა.
ის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაკვანეთში ცხოვრობს. ეზოში შესვლამდე, ჭიშკართან ინდაურების "არმია" დაგვხვდა და ცოტა დამფრთხალმა, კავკავით გვერდი გვაქცია. ყავარჯენზე დაყრდნობილი მოხუცი ქალბატონი ბოდიშს მხოლოდ იმიტომ იხდის, რომ მტკივანი ფეხი ისე არ უშვებს სტუმრისკენ, როგორც გულით მიეჩქარება. თუმცა, ცდილობს, ტკივილს მოერიოს და მასპინძლობის სისხლში გამჯდარი ეტიკეტით _ უშურველი გულღიაობით გვხვდება:
_წელს ყურძნის მოსავალი არ გვქონდა, მაგრამ უფრო უკეთესი, შარშანდელი ღვინო მიირთვით. არტემ ერქომაიშვილის ოჯახის სიმდიდრე სულიერება იყო. ანზორი ამ ეზოში გაიზარდა, მე მისი ბიცოლა გახლავართ.
ეეჰ, შვილო, მე მარტოხელა მეურნე არ ვარ, ვინ გითხრათ? სამი შვილი მყავს, ყველა თბილისშია და გამუდმებით წაყვანას მთავაზობენ, მაგრამ აქედან ფეხს არ მოვიცვლი _ ჩემმა ქმარმა აქ დამტოვა და იმიტომ… ძალიან კარგი ქმარი მყავდა, მის სიკარგეზე სასაუბროდ ენა უძლურია.
ამ ეზო-კარის დედაც ვარ და მამაც. არსად წავალ! მითუმეტეს, უმძიმესი დაავადება აღმომაჩნდა _ ძვლის ოსტეოფოროზი. ფეხის გადადგმა მიჭირს, გერმანიაშიც წამიყვანეს შვილებმა. წამლებით ცოტა დავდექი ფეხზე, ჯოხით ვჩოჩავ, მაგრამ ძროხასაც ვწველი, ღორებიც მყავს, ინდაურები და ქათმებიც ბლომად… _ ასე გვესაუბრება საკუთარ თავზე და ვიდრე თავის შინამეურნეობას გაგვაცნობს, ასწლოვანი რცხილის ხის ქვეშ, ასევე საუკუნეზე მეტი ხნის წინ ჩაყრილ ქვევრებზე მიგვითითებს, რომელზეც ძველი ტაშტები საგულდაგულოდ გადაუფარებია _ როგორც მეხერხება, ისე ვუვლიო, ამბობს და იხსენებს იმ ბედნიერ დროს, როცა ამ ადგილზე უძველესი ქართული ხალხური ჰანგი გუგუნებდა. ეცინება იმაზე, რომ ცნობილი ლოტბარის, არტემ ერქომაიშვილის ოჯახში მის გარდა, ყველა და ყველაფერი მღეროდა.
დინჯად, დაკვირვებით და სიყვარულით მოსაუბრე ამაყობს, რომ ანზორ ერქომაიშვილი ამ კარმიდამოში გაიზარდა და მოგვიანებით, როცა სტუმრებით აქ ჩამოვიდოდა ხოლმე, ეზოდან არ გადადიოდა, ისე შლიდა ზღაპრულ სუფრას.
_მახსოვს, 48 კაცი შემოყვა ეზოში. სტუმრის ჭირიმე… არც გოჭისთვის, არც ინდაურისთვის ეზოს გარეთ არ გადავსულვარ, ჩემი საფიცარი მეზობლები მომეხმარნენ და ხელად გავშალეთ სუფრა… ასეთი დღე ბევრი იყო, რომელთა დავიწყებას ჩემი სული და გული ვერასდროს შეძლებს… აქ ხიდან ჩამოვარდნილი ფოთოლიც მესაკლისება გასაქრობად, _ სევდის გარეშე, რწმენით გამთბარი საუბრობს და საყვარელ ბოჩოლას ეძახის, რომელსაც ყოველ საღამოს წველის და დილით ადრე ზედ ეზოსთან მოსაზღვრე ტყეში მიდენის. ამ ტყეში რკოც მოიპოვება, წიწიბურაც და სხვადასხვა ბალახეული. ამიტომ, როგორც თვითონ ამბობს, "კამეჩისტოლა" ღორებიც ჰყავს, რომელთა გასაზრდელად ტყე აქტიურად ეხმარება.
_შვილები მიბრაზდებიან, რომ თბილისში არ მივყვები, მაგრამ ჩიტისა არ იყოს, მე იქ ვერ გავძლებ. მიგზავნიან ფულს, წამალს, დღეში ცხრაჯერ რეკავენ, ჩამოდიან, ეშინიათ, რაიმე არ მომივიდეს, მაგრამ მე მაშინ მოვკვდები, ამ ეზოს როცა მივატოვებ, _ საკუთარ მტკიცე გადაწყვეტილებას შეუვალი ტონით გვაცნობს.
კითხვაზე, ფიზიკურად ხომ არ ეხმარება ვინმე და საკმაოდ დიდ მეურნეობას როგორ უძღვება 80 წელს მიახლოებული ქალბატონი, გაკვირვებითვე გვპასუხობს, მოჯამაგირე ჩემი ხელები და მტკივანი ფეხია, სხვას როგორ ვაკადრებ და თუ ვერ შევძლებ, დავიტოვებ ორიოდე ქათამს და თავს შევიქცევ, ისე კი, სანამ გული მერჩის, ხოხვით რომ ვიარო, მაინც ვიმუშავებ იმ ეზო-კარში, სადაც ჩემმა ძალიან კარგმა ქმარმა დამტოვაო. უკვირს ისიც, ზოგ ჯანმრთელ ადამიანს შრომა რომ ეზარება. გაჭირვება კი არის, მაგრამ თუ მიწა გაქვს და ჯანმრთელობა გწყალობს, ცოცხალ კაცს არ უნდა მოგშივდესო.
სახელოვან ერქომაიშვილთა კარმიდამოს ადგილის დედა, საკუთარ ბიოგრაფიულ ეპიზოდებს ძუნწად ყვება _ ზუგდიდში, ხალხური სიმღერების ადგილობრივებისთვის შესასწავლად ჩასულ არტემ ერქომაიშვილს, სარძლოდ მოსწონებია შელიების ასული, 16 წლის ზრდილი და ლამაზი გოგონა. მერე ციალა შელიას ძმა და საქმრო, გური ერქომაიშვილი დამეგობრებულან… ასე ანთებულა უბერებელი გრძნობის ნაპერწკალი.
_ ადამიანს გარემო ქმნის. ერქომაიშვილები სულით მდიდრები იყვნენ. ჩემში წარსული დღევანდელობს და ვეცდები, სანამ ცოცხალი ვარ, ასე ვიცხოვრო ამ კურთხეულ გარემოში. მერე კი, ღმერთი დიდია. გარდაცვალების შემდეგ, არ მგონია, მისაყვედუროს მასთან მისულს.
ასე გვემშვიდობება ციალა შელია-ერქომაიშვილისა, რომელსაც ფიზიკურ შრომაში ნაცადი სულიერების მადლი ადგილის დედობის უკურნებელ სენად შეჰყრია და ფიქრობს, მისგან თავის დაღწევა რომელ ჭკუათმყოფელს მოუვაო აზრად? უდავო ჭეშმარიტებაა _ რწმენით შეპყრობილი ადამიანი ტკივილს, სევდას, სიბერეს თუ მარტოობას ვერ გრძნობს, ისევე როგორც ჩვენი იშვიათი მასპინძელი ერქომაიშვილთა სახელოვან კარმიდამოსი.
