მეცხოველეობის ეფექტიანობაზე მოქმედი ფაქტორები ზოგადად შეიძლება დავყოთ ორ ჯგუფად: გენეტიკური და გარემო პირობები. ამ უკანასკნელისგან უმნიშვნელოვანესია საკვები. საკვების სრულფასოვნებაზეა დამოკიდებული ცხოველის ჯანმრთელობა, ზრდა-განვითარება, პროდუქტიულობის დონე, მდგრადობა დაავადების მიმართ და სხვა.
საკვები თავისი კალორიულობით უნდა აკმაყოფილებდეს ცხოველის ენერგეტიკულ მოთხოვნებს, შეიცავდეს ყველა იმ ნივთიერებას, რომელიც აუცილებელია ორგანოების და ქსოვილების გახარჯული უჯრედოვანი ელემენტების აღსადგენად და ფიზიოლოგიური ფუნქციების მოსაწესრიგებლად.
საკვები უნდა იყოს გაწონასწორებული სხვადასხვა ნივთიერებებით, რომელთა რაოდენობებში დაცული იქნება გარკვეული თანაფარდობა; საკვების თვისობრივი შემადგენლობა შესაბამისობაში უნდა იყოს ორგანიზმის ფერმენტულ აქტივობასთან; იგი არ უნდა შეიცავდეს ტოქსიკურ ნივთიერებებს და პათოგენურ მიკროორგანიზმებს.
ამ მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად აუცილებელია მყარი საკვები ბაზის არსებობა, რომელიც ცხოველს უზრუნველყოფს წლის მანძილზე უწყვეტი სრულფასოვანი საკვებით.
საკვები ბაზით უზრუნველყოფა გულისხმობს სათიბებისა და საძოვრების შექმნას, მარცვლეულისა და ძირხვენების არსებული ნათესების გაუმჯობესებასა და გაზრდას. ცხოველს უხვად უნდა მიეწოდებოდეს მწვანე და კონცენტრირებული საკვები, საფურაჟე მარცვლეული, სოფლის მეურნეობის გადამუშავების ნარჩენები, დანამატების სახით მიკრო და მაკრო ელემენტები, ვიტამინები.
სასოფლო-სამეურნეო ცხოველის საკვებში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კომბინირებულ საკვებს. კომბინირებული საკვები არის ქარხნული წესით დამზადებული, მრავალი კომპონენტისგან შემდგარი ნარევი, რომელიც მზადდება მეცნიერულად დასაბუთებული რეცეპტების შესაბამისად და პასუხობს რაცონალური კვების მოთხოვნებს. შემადგენელი ნაწილების კომბინირებით მიიღწევა საყუათო და დიეტური ნივთიერებების სრული გამოყენება ცხოველთა ცალკეული სახეობების, ასაკობრივი და პროდუქტიული ჯგუფების მიერ.
კომბინირებული საკვები უნდა აკმაყოფილებდეს სანიტარულ-ჰიგიენურ და ბიოტექნიკურ მოთხოვნებს.
წარმოება უშვებს სრულრაციონიან კომბინირებულ საკვებს, კომბინირებულ საკვებ-კონცენტრატებს, ცილოვან-ვიტამინურ დანამატებს. იგი გამოდის ფხვიერი, გრანულირებული და სხვა სახით.
რეგიონში, მეცხოველეობის საკვების ბაზარზე, ჯერჯერობით, ზემოთ აღნიშნული, ნამდვილი კომბინირებული საკვების მოთხოვნების შესაბამისი პროდუქცია არ მოიპოვება. იმას რასაც ჩვენში “კომბი-კორმს” (ანუ კომბინირებულ საკვებს) ეძახიან და ყიდიან, არაფერი აქვს მასთან საერთო და წარმოადგენს მხოლოდ მარცვლეულის გადამუშავების ანარჩენს. ეს დაღს ასვამს რეგიონში მეცხოველეობის პროდუქციის ზრდას. სრულყოფილ კომბინირებულ საკვებზე მოთხოვნა კი თანდათან გაიზრდება, განსაკუთრებით, იმ ფერმერთა მხრიდან, რომლებსაც სურვილი აქვთ, სერიოზულად მოეკიდნონ მეცხოველეობას, მეფრინველეობას, მეთევზეობას, შექმნან გაცილებით მეტი საბაზრო პროდუქცია და გაზარდონ შემოსავლები.
არსებული მდგომარეობა დღის წესრიგში აყენებს სერიოზული მუშაობის წარმართვას სასოფლო-სამეურნეო ცხოველის კვების კულტურის ამაღლებისა და საჭირო ნედლეულითა და პროდუქციით მიწოდების უზრუნველყოფის მიმართულებით.
სასიხარულოა, რომ ბოლო წლებში, ფერმერთა მომსახურების ცენტრებმა გააფართოვეს სასოფლო-სამეურნეო ცხოველის კვების პროდუქტების ასორტიმენტი. აქ შევხვდებით საინტერესო, უცხოური წარმოების, უმაღლესი ხარისხის სხვადასხვა შემადგენლობისა და დანიშნულების საკვებ პროდუქტებს ყველა სახის ცხოველისთვის (მსხვილფეხა რქოსანი საქონელი, ღორი, ფრინველი, თევზი და ა.შ.) მათ შორის, ცალ-ცალკე მათი ასაკობრივი ჯგუფების მიხედვით.
ყველა ახალი პროდუქციის დანერგვას საწყის ეტაპზე სირთულეები ახლავს. მთავარია, მეცხოველეები, ფერმერები იყვნენ უფრო თამამები, მოიკითხონ და დასვან შეკითხვები, მიიღონ რჩევები (არა მხოლოდ საკვების, არამედ, ასევე ცხოველის მოვლის სრული ტექნოლოგის შესახებ), შეადარონ ახალი საკვების გამოყენების შედეგად მიღებული ცხოველის ჯანმრთელობა და პროდუქტიულობა ადრე არსებულს და დარწმუნდნენ მათ ეფექტში.
ჩვენ მომავალშიც გავაგრძელებთ ამ თემაზე საუბარს, გაგაცნობთ ბაზარზე გამოჩენილ ახალ თანამედროვე კვების პროდუქტებს. ამჟამად კი შემოგთავაზებთ ძროხის საკვებ კონცენტრატს წველადობის გასაუმჯობესებლად _ ბელგიური წარმოების Vიტამ ჩოწ. იგი კარგად მიესადაგება ცხოველის რაციონში ჩართულ სხვა სახის საკვებს და ამაღლებს საქონლის მიერ მათ მიღებას, იცავს საქონელს კეტოზისაგან. წარმოქმნის სომატური უჯრედების უფრო მცირე რაოდენობას, ჩლიქების ნაკლებ პრობლემას და უფრო მაღალ ნაყოფიერებას, კონცენტრატის გამოყენებიდან რამდენიმე დღეში შესამჩნევად მატულობს მოწველილი რძის მოცულობა. იგი ერევა მშრალ საკვებში 10%-იანი კონცენტრაციით ან დღიური დოზა განისაზღვრება საქონლის პროდუქტიულობიდან გამომდინარე. მაგალითად: 4 000 კილოგრამი პროდუქტიულობის შემთხვევაში, ეძლევა 450 გრ. სულზე, 4 000-5 000 კგ.-ს _ 620 გრამი.
ტიფო მიქატაძე, “სასოფლო-სამეურნეო პროგრესის ცენტრი”
