თუ გინდათ, რომ დაუჯერებელი დაიჯეროთ, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანიეთში მამა-შვილს კუკური და კოტე თავაძეებს შრომის პროცესში უნდა წაადგეთ თავს და რატომ ეძახიან მათ თანასოფლელები ხუმრობით “უგრძნობებს”, პირველივე შეხვედრით დარწმუნდებით. მათი ოჯახის ტრადიცია შრომისადმი თავდავიწყებულ მიდრეკილებას უკავშირდება, თუმცა, წინაპართა თავგამოდება მამა-შვილმა რეკორდულად დაჩრდილა და ახლა 10 ჰექტარი მიწის ფართობზე გაჩაღებული საქმიანობის მნახველები მხრებს იჩეჩავენ მხოლოდ: _ აქ ორი კაცი შრომობს თუ მთელი ბრიგადა?
თხილის პლანტაცია, რიგთაშორის კი “გალანტუს ვორონოვის” (ჩვენთან თეთრი ენძელას) ბოლქვების ნათესების მწკრივები, გვერდით ახალმოშენებული იაპონური ხურმის (“ხაშია”) ნარგავები, მოშორებით სათიბი ფართობი, სადაც სპეციალურ “რაიგრასს” თესავენ და ყოველ თვეში 30 ტონამდე თივას ცელავენ. იქვე სიმინდის ყანა და სპეციალური, საგანგებოდ მომზადებული ნალია, რომელიც 40 ტონა სიმინდს იტევს. სიგრძივ შენობაში _ მარცხნივ ძროხების სადგომი, მარჯვნივ _ უკვე ასამუშავებლად გამზადებული თხილის სატეხი მიკრო-ქარხანა _ ასეთი განლაგება აქვს კუკური და კოტე თავაძეების შრომით შექმნილ ვრცელ ფართობზე გადაჭიმულს ეზო-გარემოს.
ძირითადად აქ კოტე თავაძე შრომობს. “უგრძნობს” “კარმიდამო ჩემი” დილაადრიან სამუშაო ფართობში ეწვია, რადგან მისი მოხელთება თავისუფალ დროს, რომელიც მას არც გააჩნია, ძალიან ძნელია.
_ კოტე, ჯერ შენ მხოლოდ საოჯახო ძალებით მოქმედებ და ვიდრე ადამიანი საკუთარი თვალით არ ნახავს შენს შრომას, დაუჯერებელია, რომ მამა-შვილი “მთებს აბრუნებთ”, რას ისახავ საბოლოო მიზნად?
_ აუცილებლად უნდა ვაწარმოოთ მიზანმიმართული საქმე, რასაც ბიზნესი ჰქვია. უნდა დავასაქმოთ ხალხი, მინიმუმ 10 კაცი მუდმივად, სეზონურად _ უფრო მეტი, თუმცა, ჯერ წინა სამუშაო სამზადისი მაქვს. ისე, სამი ოჯახიდან თითო კაცი აქ დროდადრო დასაქმებული მყავს _ მეხმარებიან ცელვაში, პირუტყვის მოვლაში, მე კი აქ მიღამდება და აქ მითენდება.
_ ეს არის წინასამუშაო სამზადისი? თხილის პლანტაციები, თხილის მიკრო-ქარხანა უკვე მზადაა, გყავს პირუტყვი, აქვე თივის ფართობი გაქვს…
_ დიახ, სულ აქ 10 ჰექტარი მიწის ფართობია. თავდაპირველად თხილის პლანტაცია გავაშენე. აგრეთვე, თხილის რიგებს შორის დავთესე “გალანტუს ვორონოვის” ბოლქვები, იცით, ალბათ, გურიაში ადრე გაზაფხულზე ხშირად ტყეებშიც თხრიან და აბარებენ ამ ყვავილის ბოლქვებს. საზღვარგარეთ მიაქვთ, უფრო ჰოლანდიაში. აგვისტოს ომის დროს 15 ტონამდე ვიზარალე, ვერ გავიტანეთ. აქვე მაქვს თივისთვის განკუთვნილი ფართობი, სადაც ვთესავ “რაიგრასს”.
_ რა მცენარეა ეს, რამდენს თესავ და რა რაოდენობის თივას იწევთ?
_ 40 კილოგრამი შევიძინე ჩაქვში, ერთ-ერთ მაღაზიაში. ბერძნების შემოტანილია. დავთესე და გაზაფხულზე, მაისიდან დეკემბრის ბოლომდე, ყოველ თვეში 30 ტონა სათივე მასალას ვცელავ. ძალიან მალე ამოდის, მესამე დღეს უკვე საგრძნობლად წამოზრდილია. გაკეთებული მაქვს სპეციალური არხი, მდინარე ჩოლოქიდან გამოყვანილი, რომელიც წრეს არტყამს სათივე ფართობს სამი მხრიდან, შიგადაშიგ კალაპოტს რამდენიმე ადგილზე ჩავკეტავ ხოლმე და ასე მთლიანად ირწყვება. წყლის გარეშე ამ მცენარეს არ შეუძლია იხაროს.
_ რამდენი ძროხა გყავს ამჟამად?
_ ჯერჯერობით, 10 სულია. მომავალში კი ჰოლანდიური ჯიშის ძროხის მოყვანას ვგეგმავ. ახლახან ძროხა მომპარეს და მისი შვილი “ობოლაც” აქ მყავს, განსაკუთრებით ვუვლი.
_ თხილის მიკრო-ქარხანაც უკვე მზად გაქვს. რა წარმადობისაა და როდის აამუშავებთ?
_ ძალიან დიდი არ არის, 5-ტონიანი წარმადობისაა. საკუთარი ხელით დავასხი ცემენტი დაბლა. ყველა საქმე, რაც ხელოსანს, დურგალს თუ ელექტრიკოსს შეუძლია, თავად ვაკეთებ. აბა, იმდენი ფული სად მაქვს, ხელოსანი ვიქირავო? ოქტომბერში მუშაობას ვიწყებ. ალბათ, 10 ადამიანს დავასაქმებ, თანასოფლელებს.
_ თხილის პლანტაციის პარალელურად კიდევ ვხედავთ ნარგავებს.
_ დიახ, ეს იაპონური ხურმაა, ჩვენთან რომ “ხაშიას” ეძახიან. მესამე წელია, რაც დავრგე. სასუქს ვაძლევ, როგორც თხილს, ნაკელსაც ვუყრი.
_ შენ თქვი, რომ ჰოლანდიური ძროხების მოშენებას გეგმავ. შეძლებ მოვლას?
_ ერთ ძროხას 120 კგ. ბალახი სჭირდება. ვიცი, სამეგრელოში უკვე ჰყავთ. მე მაქვს “რაიგრასის” ფართობი და არ მეშინია. შენობასაც ვამზადებ, სადაც 28 სული პირუტყვი უნდა დაეტიოს. ცალკე სათავსოს ვამზადებ ხბოებისთვის, ახლა მუშაობის პროცესში ვარ, რომ სადგომში წყალი და შუქი შევიყვანო.
_ მარტო ძლევ ამდენ საქმეს? უცნაური გამძლეობისა და ამტანობის გამო, ხუმრობით “უგრძნობსაც” გეძახიან.
_ შრომა შემიძლია და რაც უფრო ვმუშაობ, გაჩერება მიჭირს. როგორ არ ვიღლები, მაგრამ ვუძლებ. მერე ენერგია მოდის და რა ვიცი… ღმერთს დიდება და მადლობა!
_ ამ ყველაფერს, რასაც აკეთებ, საკმაო თანხა სჭირდება.
_ ძირითადად, “პროკრედიტ ბანკის” სესხით ვმუშაობ. მაქვს თხილისა თუ მანდარინის რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი, რასაც ძირითადად აქაურობას ვახმარ. ძალიან მინდა, კარგი საქმე გამომივიდეს. რამდენიმე სამუშაოს ვასრულებ, თუმცა, ყველა ერთმანეთთან კავშირშია. სისტემა ავაწყვე და უფრო და უფრო უნდა განვავითარო ყველაფერი. გადასახადს პატიოსნად და დროულად ვიხდი, არ მინდა სადმე ვინმე უკმაყოფილო მყავდეს.
მამა-შვილ თავაძეებს სალაპარაკოდ არ სცალიათ და რამდენიმე სატელეფონო ზარით და პირადი თხოვნით, ძლივს დავითანხმეთ, რომ ვსტუმრებოდით.
თუმცა, ამ თავშეკავების მიზეზი გულწრფელად გვითხრეს _ საქმეს ბოლომდე მივიყვანთ, მერე გვესტუმრეთ, გადაგვიღეთ და დაწერეთ, საკადრისადაც გაგიმასპინძლდებით, გურულები კი ვართ, მარა, ასე ნაუცბათევი სტუმრობა ჩვენში სად გაგიგიათ, ფართობში რომ გვეწვიეთ, სახლში არ უნდა წამობრძანდეთო?
პატიჟის საშუალება ამჯერად ჩვენ აღარ მივეცით მამა-შვილ თავაძეებს, ძალ-ღონე ვუსურვეთ და მომავალ შეხვედრამდე დავემშვიდობეთ.
