გუბაზი და „გასაბერი ბუშტი“

ქართველები თავისებური წეს-ჩვეულებების მატარებელი ხალხი ვართ და უცხოეთში ყოფნისას, სხვადასხვა თავშესაქცევ ისტორიებში ხშირად ვვარდებით. გამონაკლისს არც პოლიტიკოსები წარმოადგენენ. დღევანდელ წერილში საუბარი ამ პროფესიის ხალხზე გვექნება და ქართული საზოგადოებისათვის რამდენიმე ნაკლებად ცნობილ ისტორიას გაგაცნობთ.

ჩვენი პირველი სტუმარი პარლამენტარი გუბაზ სანიკიძე იქნება. წინა საუკუნის 80-იან წლებში ბატონი გუბაზი იმ დროს ჯერ კიდევ მშვიდ ქვეყანა სირიაში აღმონდა. ერთ დღესაც ქართველმა ქალაქ დამასკოში გასეირნება გადაწყვიტა და ერთ „ისტორიაში“ გახვეული აღმოჩნდა.

გუბაზ სანიკიძე: „1988 წელს სირიაში მომიწია ჩასვლა, სადიპლომოზე ვმუშაობდი. დამასკოს ცნობილ ბაზრობას ვეწვიე, მივდივარ ჩემთვის და ყველას და ყველაფერს ვათვალიერებ. უცებ ძახილი მესმის:

– პუტკუნ, პუტკუნ!

გამიხარდა, მეგობარი გამომიჩნდა-მეთქი, ვიყურები აქეთ-იქით, მაგრამ ვერავინ ვიცანი. ალბათ, მომეჩვენა, გავიფიქრე და გზა გავაგრძელე, მაგრამ ისევ:

– პუტკუნ, პუტკუნ!

გავიხედე, არავინაა, გადავირიე, კაცო! გავჩერდი ერთ ადგილზე და ველოდები როდის მობეზრდება მალვა და გამოჩნდება. ამ დროს ვიღაც გასაბერი ბუშტების გამყიდველი ამეტუზა ცხვირწინ, უცნაურად მომაჩერდა და მეუბნება:

– პუტკუნ, პუტკუნ!

– შენ მეძახდი? – ვეკითხები არაბულად.

– არა, – ბუშტი მომიშვირა, – ამას ჰქვია „პუტკუნა“.

ვალერი გელბახიანი: „რამდენიმე წლის წინ საპარლამენტო ჯგუფი ჩინეთს ვეწვიეთ საქმიანი ვიზიტით. თბილისი-ბათუმის გზაზე მანქანაში ყოველთვის მქონდა პისტოლეტი „ჩეზე“, 15-ვაზნიანი. რა იცი, რა ხდება. დამირეკეს, ბათუმიდან არის გაფრენაო, ჩავედი, შევკარი პატარა ჩანთა და ეს იარაღიც შიგ არ ჩავდე?!

ყველა საკონტროლო პუნქტზე თავიდან-ფეხებამდე შეგვამოწმეს ბარგიანად, მაგრამ ამ პატარა ხელჩანთას იქვე, გვერდზე ვდებდი ხოლმე და კაციშვილი არ დაინტერესებულა. ჩავედით პეკინში, გაგვაფრთხილეს, ქალაქში დიდი ამბებია, სასტუმროს ნომრის ყოველ ოთახში და ტუალეტშიც კი ფარული კამერებია დაყენებული ტერორისტების გამოსაჭერად და არ შეგეშინდეთო.

შეხვედრაზე მიგვიწვიეს. შევედი აბაზანაში თავის მოსაწესრიგებლად და წვერის გასაპარსად, გავხსენი ჩანთა – პისტოლეტი! თუ იქვე სული არ გამძვრებოდა, არ მეგონა! თან ვიცი, კამერით მიყურებენ. ჩვენებს დავურეკე. თავს ცუდად ვგრძნობ, უჩემოდ წადით-მეთქი და დავიწყე ფიქრი, როგორ მოვიშორო. ბოლოს ჩავიდე ჯიბეში, გავედი ქუჩაში და ვაზნები თითო-თითოდ ურნებში ჩავყარე. უცებ ტვინში დამარტყა, ვარიანტი არაა, ვიღაც არ მითვალთვალებდეს-მეთქი და გადავწყვიტე, პოლიციას ჩავბარებოდი. მივედი სასტუმროში, მირეკავენ, შეხვედრა დამთავრდა და ოპერაში გელოდებითო. ჰამლეტ ჭიპაშვილი გამახსენდა, გამოცდილი დიპლომატია, იქნებ რამე მიშველოს-მეთქი. ვეცი ტაქსს და მძღოლს ოპერაში წაყვანა მოვსთხოვე. ეს ადამიანი თურმე ტაივანელი ყოფილა, მარტო ჩინური იცის და სადღაც მიყრუებულ ბარამდე მიმიყვანა. ძლივს ავუხსენი რომ იქ არ მინდოდა. მალე ძალიან პრესტიჟულ დასახლებაში აღვმოჩნდი. ტაქსი რომელიღაც კაზინოს წინ გაჩერდა. კარის წინ ორმეტრიანი რუსი ეროვნების მუტრუკები იდგნენ და მივადექი.

– ოპერა მინდა!

– ახლავე, შევიდა ერთ-ერთი კაზინოში.

– სად წავიდა? – ვეკითხები მეორეს.

– „ოპერა“ ჩვენი უფროსის საიდუმლო „კლიჩკაა“, ახლავე მოიყვანს.

ვაი, შენს თავს ვალერი გელბახიანო! შიგნით რომ შემათრიონ და ეს იარაღი მიპოვონ ჯიბეში, იქვე გამაფრთხობინებენ სულს. გავვარდი გულისხეთქებით ტაქსისკენ და ისევ სასტუმროში დავბრუნდი. თავდაპირველად დასამშვიდებელი წამალი დავლიე, შემდეგ კი აღმოვაჩინე, რომ ოპერა სასტუმროს მეორე მხარეს მდებარეობდა. მივედი ჩინურ ოპერაში, მოვნახე ჰამლეტ ჭიპაშვილი და ჩემი გასაჭირი მოვუყევი. ჰამლეტმა, იარაღი ამ შენობის ტუალეტში გადააგდეო, მირჩია. მაშინვე წამოვხტი, პისტოლეტი ქართულ(!) გაზეთში გავახვიე და ტუალეტში დავტოვე. გამოვბრუნდი გახარებული და დარბაზში შესვლა ვერ მოვასწარი, დამლაგებელი ქალის ყვირილი გავიგონე. ამ ჩინელმა ქალბატონმა ჩემთან მოირბინა, მაჩვენა, აი, ეს დაგრჩათო და გაზეთში გახვეული იარაღი ხელში ჩამიდო! უფლება რომ მქონოდა, სიამოვნებით მივახრჩობდი!

მოკლედ, სასტუმროში „ჩეზე“ ნაწილებად დავშალე და ყველას ჩამოვურიგე, რომ თბილისამდე ჩაეტანათ და იქ ამეწყო. გაუჩნდათ სალაპარაკო, მაშაყირებენ და ვატყობ, საქვეყნოდ მეჭრება თავი. აეროპორტში, კონტროლზე რომ გავიარეთ, ჰამლეტი დაიჭირეს. ერთი საათი ჰყავდათ დაკავებული და თვითმფრინავიც იცდიდა, სიტუაციის გარკვევამდე. ახლა ამაზე დარდით გავთავდი კაცი, ჩემი მიზეზი ხომ არ იყო, სასხლეტი გამოჰქონდა. როგორც გაირკვა, ხანჯლები უპოვეს, ძლივს გავათავისუფლეთ და მთელი გზა მისი ამბავი ეკერათ პირზე.“

ალბათ დროა მშობლიურ საქართველოში დავბრუნდეთ, ორი ათეული წლით უკან დავიხიოთ და კიდევ ორ სახალისო ისტორიას გავეცნოთ.

ზვიად ძიძიგური: „ჩვენთან, სამტრედიის რაიონში 1989 წელს აქცია მოვაწყეთ და რკინიგზა გადავკეტეთ, რომ წვევამდელები საბჭოთა ჯარში არ წასულიყვნენ. თბილისიდან ჩამოვიდნენ მერაბ კოსტავა, ვაჟა ადამია, ირაკლი ბათიაშვილი და კიდევ ერთი-ორი კაცი. ღამის 12 საათი იყო, მაშინვე მამა-პაპური სუფრა გაიშალა ახლობლის ოჯახში. საქართველოს სადღეგრძელოზე ადგა მერაბ კოსტავა და ამბობს:

– იმპერია მალე დაინგრევა, ძალიან მალე დაინგრევა და ჩვენ დამოუკიდებლობას მოვიპოვებთ. მთავარი მისი მოპოვება კი არაა, არამედ ამ დამოუკიდებლობის შენარჩუნებაა.

მთელი სუფრა გაისუსა და ისეთი თვალებით მიაჩერდა, კაცი რომ შეგეცოდება. მეც ძლივს შევიკავე ღიმილი და გვერდით მჯდომს წავჩურჩულე.

– ხედავ, ბიჭო, რა თქვა? რა იმპერია დაინგრევა, რის დამოუკიდებლობა.

– რას იზამ, – ამოიოხრა, – ეტყობა ციხემ იმოქმედა, მაგრამ არ შევიმჩნიოთ, ეწყინება.

რაც ცუდი რამე მოხდებოდა, გამსახურდია ყველაფერს “სუკის” მოწყობილ პროვოკაციად ნათლავდა და კრემლის ლანძღვას იწყებდა. გამოსვლა არ მახსოვს, “პროვოკაცია” და “აგენტი” არ ეხსენებინოს. ერთხელ რომელიღაც რაიონში ვიყავით, დარბაზი ხალხით გაივსო. დაიწყო ზვიადმა გამოსვლა და უცებ, შუქი ჩაქრა. ჩაბნელდა თუ არა, მისი ომახიანი ხმაც გაისმა:

– მეგობრებო, ეს არის სუკის ელექტროპროვოკაცია!

რომან გოცირიძე: ბევრი ტკბილ-მწარე მოგონება დამიტოვა გამსახურდიას პერიოდმა. იმ ქალებს, “კარვის ქალებს” რომ ეძახდნენ, ყოველთვის გავურბოდი, რადგან ვიცოდი, კარგ დღეს არ დამაყრიდნენ. ერთხელ მაინც მოახერხეს ჩემი მოხელთება, ალყაში მომაქციეს და სანამ შუაზე გამგლეჯდნენ, ბრალდებები წამომიყენეს:

– აბა, ვაჟბატონო, გვიპასუხე, რატომ არ გიყვარს ჩვენი პრეზიდენტი?

– ვინ თქვა ეგ სისულელე! – ვიყვირე და ლიდერს მივაჩერდი, – მე რომ პრეზიდენტი მიყვარს, ნეტა, ისე ყველას უყვარდეს.

ყველა გაისუსა.

– გამსახურდიაზე ამბობს მაგას? – დაეჭვდა ლიდერი.

– რა თქმა უნდა, – ავუწიე ხმას, – ისე მიყვარს, ისე, რომ მისი ხათრით მეგრულიც კი ვისწავლე!

გალის რაიონში დაბადებულ-გაზრდილს მეგრული არ მეცოდინებოდა? იმათ ეს არ იცოდნენ და რომ დავიწყე ლაპარაკი, ძლივს გამაჩერეს.

– კარგი ბიჭი ყოფილხარ, – გული აუჩუყდა “ბელადს”, – ერთი გოგო უნდა გაგირიგო და ჩემს კარავში სამ გადახდილ ქორწილს, ბარემ, შენსასაც მივაყოლებთ.