"ჩემი ბაბუას მამა, ჩემი ბაბუა და ჩემი მამა თევზაობდა, მე თევზაობ, ჩემი შვილი თევზაობს და ჩემი შვილიშვილი ითევზავებს, მაგრამ ამ პროცესების შეზღუდვა და განადგურება ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ ფაქტიურად კონტაქტს ვკარგავთ ზღვასთან. ზღვაში პატარა ნავით მეთევზემ უნდა გაიტანოს რაცია, მაშხალა, "შვისტოკი" და განათება.
ეს ახალი რეგულაციები არის მიღებული კაბინეტში და არა მეთევზეებთან შეთანხმებით. ხომ შეიძლება კანონს, როდესაც იღებენ, ჩვენც დაგვეკითხონ და გაიზიარონ ჩვენი მოსაზრება. ამ უმუშევრობის ფონზე თევზაობა არის ერთ-ერთი შემოსავლის წყარო." – ამბობს ქობულეთში მცხოვრები მეთევზე, თამაზ გოგიბერიძე.
ტრადიციულ მეთევზეებს თავიანთი კუთვნილი მცურავი საშუალების ტექდათვალიერებისთვის ყოველწლიურად რამდენჯერმე უწევთ ბათუმში ჩამოსვლა, რადგან ბათუმის გარდა ნავების ტექდათვალიერება სხვა რეგიონში არ ხდება. ტრადიციული მეთევზეები პრობლემად გზის სიშორესა და ტექდათვალიერების ფასებს ასახელებენ. მათი თქმით საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში რეგისტრაციისათვის 10 დღიანი ვადაა, რომლის საფასური 20 ლარია, ხოლო დაჩქარებული წესით რეგისტრაციის საფასური 80 ლარს შეადგენს, გარდა ამისა მცურავი საშუალების ტექპასპორტი ცალკე 50 ლარიდან 70 ლარამდე მერყეობს მცურავი საშუალებების პარამეტრების მიხედვით. აქედან გამომდინარე ტრადიციული მეთევზეებს გზის სიშორის გამო იმავე დღეს უწევს დაჩქარებული წესით დოკუმენტაციის გაკეთება, რაც 130 ლარიდან 150 ლარამდე მერყეობს. ამას ემატება გადაადგილების ხარჯიც, რაც მათი თქმით მძიმე სოციალურ–ეკონომიკურ ტვირთად აწვება.
უკანასკნელ პერიოდში, მაკონტროლებელი ორგანოების მხრიდან, განსაკუთრებით გახშირდა თევზჭერის წესების დარღვევისათვის, სანაპიროს ბრიგადების დაჯარიმების ფაქტები, მათ შორის რამდენიმე მეთევზეს პატიმრობაც შეეფარდა. გამოვლენილი სამართალდარღვევების ფაქტების უმრავლესობა, მეთევზეების მხრიდან, ერთის მხვრივ გაუთვიცნობიერებლად, ხოლო მეორეს მხვრივ გამოუვალი აუცილებლობით იყო ჩადენილი.
საქართველოში თევზჭერის წესების დებულებაში ყოველწლიურად საშუალოდ 3-4 მნიშვნელოვანი ცვლილება შედის. აღნიშნული ცვლილებები ჭერა-აკრძალული თევზის სახეობების ჩამონათვალს, თევზსაჭერი იარაღების ტექნიკურ პარამეტრებს, თევზჭერის აკრძალვის ვადებისა და ადგილების განსაზღვრას ეხება, თუმცა სახელმწიფოს არა აქვს შემუშავებული მექანიზმი, რომლითაც სამართალდარღვევათა პრევენციისათვის, ახალი რეგულაციების შესახებ მეთევზეთა დროული ინფორმირება უნდა მოხდეს. დამოუკიდებლად, ინტერნეტის ან სხვა საშუალებით, აღნიშნული ინფორმაციის მიღების შესაძლებლობა კი ტრადიციულ მეთევზეებს არ გააჩნიათ.
ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ თევზჭერის წესების დიდი ნაწილი ზოგადი ხასიათისაა და მისი გაგება მეთევზეთა დიდ ნაწილს უჭირს, თევზჭერის წესების განმარტებითი სახელმძღვანელოები და გზამკვლევები (ფოტო-ილუსტრაციით) კი არ არსებობს, გარდა ამისა უნდა აღინიშნოს, რომ ტრადიციულ მეთევზეთა მნიშვნელოვანი ნაწილი წარმოადგენს ეროვნულ უმცირესობებს (რუსები, სომხები, ბერძნები) ძირითადად რუსულენოვან მოსახლეობას და მათთვის თევზჭერის წესების ქართული განსაზღვრებები გაუგებარია.
საქართველოში პრობლემატურია თავად თევზჭერის წესები, რომელთა შემუშავების პროცესში არ არის უზრუნველყოფილი დაინტერესებული პირების, უპირველეს ყოვლისა კი თავად მეთევზეებისა და სამეცნიერო წრეების (გარემოსდაცვითი სამართლის და იქთიოლოგიის ექსპერტები) ჩართულობა. რის გამოც ხშირ შემთხვევაში თევზჭერის წესები რეალობასთან შეუსაბამო, არაადექვატურ და აბსტრაქტულ რეგულაციებს ამკვიდრებს, რომლებიც მეთევზეებს კანონდამრღვევებად აქცევს და მათი საქმიანობა არალეგალურ რელსებზე გადაჰყავს.
პრეს-ტურის ფარგლებში ჟურნალისტების ერთი ნაწილი ანაკლიაში, გრიგოლეთში და ქობულეთში მყოფ მეთევზეებს შეხვდნენ. პრეს-ტური განხორციელდება პროექტს – ,,საქართველოში ტრადიციულ მეთევზეთა ინტერესების დაცვა“ ფარგლებში, რომელსაც ახორციელებს: ასოციაცია ,,ფლორა და ფაუნა“ ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით.
ანაკლიაში მცხოვრები ტარიელ მელუა ჩვენთან საუბრის დროს ამბობს: ახლა, ყველა ხედავთ, რომ ზღვა არის წყნარი და ჩვენ კიდევ სანაპირო დაცვიდან გვეუბნებიან, რომ საშტორმო არისო. ასე გამოდის, რომ გვატყუებენ. მიუხედავად იმისა ვეუბნებით ზღვაში გაგვიშვან, გვემუქრებიან ჯარიმის გამოწერით. ისეთ დროს გვაძლევენ ნებას ზღვაში გასვლის, როდესაც ქარია და ძნელია მუშაობა. არ ვიცით, რა ვიფიქროთ. ასე გამოდის, რომ გვატყუებენ. მიუხედავად იმისა ვეუბნებით ზღვაში გაგვიშვან, გვემუქრებიან ჯარიმის გამოწერით. ისეთ დროს გვაძლევენ ნებას ზღვაში გასვლის, როდესაც ქარია და ძნელია მუშაობა. არ ვიცით, რა ვიფიქროთ.
"აქ უბრალო მეთევზეებს დააჯარიმებენ, ხოლო იმ გემებს კი არა, რომელსაც ქვიშიანად ამოჰქონდა თევზი თურქეთის გემებს. მაგალითად მე მითხრეს, რომ არ გაქვს ლიცენზიაო. დაახლოებით ერთ კილომეტრზე გავდივართ, შუა ზღვაში ხომ არ შევდივართ. გამოჩნდება რუსეთის გემი და არავინ არაფერს არ ამბობს, სამაგიეროდ ადგილობრივი მეთევზეები, რომ თევზაობენ ზღვაში, ეგრევე დაახტებიან თავზე სანაპიროს დაცვა." _ თქვა ჩვენთან საუბრის დროს ანაკლიაში მცხოვრებმა რუსლან ფანტლაძე.
პრობლემებზე საუბრობენ გრიგოლეთში მყოფნი მეთევზეები.
ფარნავაზ ძიმისტარაშვილი: ბავშვი ვერ ჩამისვამს ნავში, რომ მდინარაზე გავასეირნო, რადგან უცებ მოვარდებიან და დაგვაჯარიმებენ. ის ადამიანები, რომლებიც გვაჯარიმებენ და გვიშლიან ხელს თევზაობაში, კაცმა არ იცის ვინ არის. კიდევაც ვუთხარი, წარმოედგინა საბუთი ვინ იყო და რატომ გვიშლიდა ხელს თევზაობაში. ეძება ჯიბეში საბუთი, მაგრამ არ აღმოაჩნდა. აი, ასეთი ამბები ხდება.
ტარიელ ძიმისტარაშვილი: ქუთაისიდან იყვნენ და გვითხრეს, რომ სანაპიროზე, სადაც ახლა ჩვენ ვართ, ნავი არ უნდა გაგვეჩერებინა. ეს იყო კურიოზი, მდინარეში აბა, როგორ უნდა შეხვიდე? არაფრის უფლებას არ გვაძლევენ. ხომ შეიძლება ეს კანონი ხალხზე იყოს მორგებული. ძალიან მძიმე სიტუაციაა. თოლიებიც კი მეთევზეებზე უკეთესი პირობებით სარგებლობენ.
რამაზ მიქელაძე, ასოციაცია "ფლორა და ფაუნას" აღმასრულებელი დირექტორი "გურია ნიუსთან" საუბრის დროს შემდეგ კომენტარს აკეთებს.
"პირველ რიგში იმ სახელმწიფომ უწყებებმა, რომელიც ერთი მხრივ საკანონმდებლო ცვლილებებს წერს და მეორე მხრივ, რომლებიც თვითონ შემოაქვთ საკანონმდებლო ნორმატივები. მხედველობაში მყავს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაცია, რომელიც თვითონ გამოსცემს ნაოსნობის რეგლამენტს და გარემოს დაცვის სამინისტრო, რომელიც ინიცირებას აკეთებს ასეთი ტიპის ცვლილებების თევზჭერის პროცესებში, რომელსაც უფრო მეტი ყურადღება უნდა მიაქციონ მეთევზეების მხრიდან ლოგიკურ მოთხოვნებს და შეიტანონ შესაბამისი ცვლილებები კანონმდებლობაში. საზღვაო ადმინისტრაციასთან მომავალ კვირაში გვაქვს შეხვედრა ნაოსნობის რეგლამენტზე და ვნახოთ, რა იქნება და ვნახოთ რა ცვლილებებს მიიღებენ ისინი."
