FactCheck.ge პოლიტიკოსების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. 10-დან 17 თებერვლამდე ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, ფინანსთა მინისტრის, ნოდარ ხადურის განცხადებას ეხებოდა. ხადურის თქმით, „მინისტრების ხელფასები არის ორჯერ-სამჯერ შემცირებული… ასევე, შემცირებულია მინისტრის მოადგილეების შრომის ანაზღაურება“.
ფაქტ-მეტრის მიერ ათი სამინისტროდან მოპოვებული ინფორმაციით, ირკვევა, რომ მინისტრებისა და მინისტრის მოადგილეების შრომის ანაზღაურებამ 2013 და 2014 წლებში, 2011 და 2012 წლებთან შედარებით, 10-დან 7 შემთხვევაში მცირედი კლება განიცადა. განხილული სამინისტროებიდან არცერთში მინისტრებისა და მინისტრის მოადგილეების შრომის ანაზღაურება 2-ჯერ ან 3-ჯერ არ შემცირებულა. ამასთან, განათლების და მეცნიერების მინისტრისა და თავდაცვის მინისტრის ხელფასები თითქმის 2-ჯერ არის გაზრდილი. შრომის ანაზღაურების მატება აქვს სოფლის მეურნეობის მინისტრსაც.
ამ გარემოებების გათვალისწინებით, ნოდარ ხადურის განცხადება მცდარად შეფასდა.
ფინანსთა მინისტრის კიდევ ერთი განცხადება ლარის გაუფასურებას ეხებოდა. ნოდარ ხადურის თქმით ბიუჯეტის ხარჯებს ლარის გაუფასურება არ გამოუწვევია.
ფაქტ-მეტრის კვლევამ აჩვენა, რომ ლარის კურსის გაუარესებაზე გავლენა დეკემბერში გაზრდილმა ფულის მასამ, კერძოდ ბიუჯეტიდან მიმოქცევაში დამატებით გაშვებულმა 264 მლნ ლარმა მოახდინა. ამას თან ერთვის დოლარის გლობალურად გამყარების ტენდენციის გავლენა, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის ტემპის შემცირება და დოლარის შემომავალი ნაკადების კლება. მომავალში, თუ საგარეო ფაქტორები მეტად არ გაუარესდება, შემცირებული ლარის მასა კურსის სტაბილურობას შეუწყობს ხელს.
მიუხედავად იმისა, რომ ლარის გაუფასურება სხვადასხვა ფაქტორებითაა გამოწვეული, ფინანსთა მინისტრის განცხადება, რომ ლარის კურსის გაუფასურებაში ბიუჯეტის ხარჯებს ბრალი არ მიუძღვის, მეტწილად მცდარია.
ქვეყნის ეკონომიკურ მდგომარეობას ეხებოდა საქართველოს პრემიერის, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადებაც. პრემიერ-მინისტრი აღნიშნავდა: „ჩვენმა მთავრობამ მოახერხა და გვაქვს 4.7-4.8% ეკონომიკური ზრდა გასულ წელს, ეს არის ძალიან დიდი წარმატება“.
2014 წლის ეკონომიკური ზრდის კვლევისას ფაქტ-მეტრმა გასული წლების სტატისტიკაც მიმოიხილა.
საქართველოში თითქმის ყოველთვის ხდებოდა მოვლენები, რომლებიც ქვეყნის მშვიდად განვითარებას უშლიდა ხელს – რევოლუციები, ტერაქტები, ომი, ფინანსური კრიზისი, ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციები და სხვა. თუმცა, ამის მიუხედავად, საქართველოს საშუალო ეკონომიკურმა ზრდამ 2004-2007 წლებში 9.4%, ხოლო 2004-2012 წლებში – 7% შეადგინა. 2013-2014 წლების საშუალო ზრდის ტემპი კი 4%-ია. რუსეთის და უკრაინის მოვლენებს საქართველოს ეკონომიკურ ზრდაზე დიდი გავლენა არ მოუხდენია, რადგან მათი წილი საქართველოს ექსპორტ-იმპორტში გადამწყვეტ როლს არ თამაშობს.
შედარებისთვის, რუსეთთან ექსპორტი 2006 წელს 55%-ით შემცირდა. ამის მიუხედავად, 2006 წელს საქართველოს 9.4%-იანი, ხოლო 2007 წელს – 12.6%-იანი ეკონომიკური ზრდის ტემპი ჰქონდა. ამიტომ, პრემიერის განცხადება, რომ რუსეთში და უკრაინაში მიმდინარე კრიზისი საქართველოს ეკონომიკური ზრდის დაბალი ტემპის მთავარ მიზეზს წარმოადგენს, მცდარია.
ასევე, არამართებულია პრემიერის მიერ საქართველოს ეკონომიკური ზრდის ტემპის შედარება ევროპის წამყვანი ქვეყნების ეკონომიკური ზრდის ტემპთან. ერთ სულ მოსახლეზე ამ ქვეყნების მთლიანი შიდა პროდუქტი ბევრად აღემატება ერთ სულ მოსახლეზე საქართველოს მშპ-ს და მათი მშპ-ს 1%-იანი ზრდა აბსოლუტურ რიცხვებში გაცილებით მეტია საქართველოს 1%-იან ზრდასთან შედარებით. ირაკლი ღარიბაშვილის პათოსი, რომ თუ წამყვან ევროპულ ქვეყნებს აქვთ დაბალი ეკონომიკური ზრდა, მაშინ საქართველოში 5%-იანი ზრდა მიღწევას წარმოადგენს, არასწორია.
ამ ლოგიკით, თუ 2004-2012 წლებს გადავხედავთ, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის ბევრად მაღალი ტემპი ჰქონდა, ვიდრე წამყვან ევროპულ ქვეყნებს, თუმცა ამგვარი შედარებები არც მაშინ იქნებოდა სწორი.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადება მცდარია.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმცირესობის ლიდერის, დავით ბაქრაძის განცხადებაც გადაამოწმა. ბაქრაძის თქმით, რეკლამის შესახებ კანონში ცვლილებების შეტანა გადაუდებელ აუცილებლობას არ წარმოადგენს და მის მყისიერ განხორციელებას ევროკავშირის რეგულაციები არ ითხოვს.
ასოცირების შეთანხმების მე-6 კარი აუდიოვიზუალურ და მედიის სფეროში თანამშრომლობას ითვალისწინებს. ამ თანამშრომლობის ფარგლებში საქართველო ვალდებულია ეროვნული კანონმდებლობა ევროკავშირის საკანონმდებლო აქტებთან და საერთაშორისო სამართლებრივ ინსტრუმენტებთან, კერძოდ კი, 2010 წლის 10 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2010/13/EU აუდიოვიზუალური მედიის მომსახურების დირექტივასთან დაახლოვოს. ამასთან, ასოცირების ხელშეკრულების თანახმად, ამ დირექტივის იმპელემენტაციისთვის საქართველოს სამიდან ხუთ წლამდე ვადა აქვს. გამომდინარე იქიდან, რომ შეთანხმების ეს ნაწილი ჯერ ძალაში შესული არ არის, სამწლიანი ვადის ათვლაც ჯერ არ დაწყებულა.
მაუწყებლობის შესახებ კანონში შესატანი ცვლილებები გარკვეულწილად იმეორებს დირექტივით გათვალისწინებულ შეზღუდვებს, თუმცა დამატებით რეგულაციებსაც აწესებს. ევროკავშირის დირექტივის თანახმად, 12 წუთიან სარეკლამო ჭრაში სატელევიზიო პროგრამებთან დაკავშირებულ ანონსი არ შედის. ინიცირებული საკანონმდებლო ცვლილებები კი, დირექტივით არსებულ რეგულაციას კიდევ უფრო ზღუდავს, რადგან სამაუწყებლო კომპანიებს აიძულებს პროგრამების ანონსებიც 12 წუთიან სარეკლამო ჭრაში ჩაატიონ. გარდა ამისა, სპონსორზე მითითებასთან დაკავშირებით, მაუწყებლობის შესახებ კანონში შესატანი ცვლილებები ევროკავშირის დირექტივაში გათვალისწინებული საერთოდ არაა.
ბაქრაძე სწორად მიუთითებს, რომ დაჩქარებული წესით დირექტივის იმპლემენტაცია ამ ეტაპზე აუცილებელი არ იყო. ევროკავშირის მიერ დაწესებული სამიდან ხუთ წლამდე ვადა სწორედ იმ მიზანს ემსახურება, რომ საქართველომ არსებული რეალობის საკანონმდებლო ცვილებებთან ადაპტირება უმტკივნეულოდ შეძლოს.
შესაბამისად, დავით ბაქრაძის განცხადება სიმართლეა.
