განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროში სახელმწიფო კომისიამ ზოგადი განათლების კანონით გათვალისწინებულ დოკუმენტებზე მუშაობა დაასრულა. აღნიშნული დოკუმენტები არეგულირებენ მასწავლებლის საქმიანობის დაწყების, პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემის ფუნქციონირებას და განსაზღვრავენ მასწავლებლებისთვის სტატუსების მისანიჭებლად აუცილებელ გზებსა და საშუალებებს, სავალდებულო აქტივობებისა და საქმიანობების ჩამონათვალს, კრედიტქულების განაწილების პრინციპებსა და გაანგარიშების წესს, მასწავლებლის შეფასების კრიტერიუმებსა და კრედიტქულების დაგროვების ვადებს.
დოკუმენტები მთავრობას განსახილველად გადაეგზავნა. როგორც ცნობილია, 2014 წლის ნოემბერში პარლამენტმა მასწავლებელთა შეფასების სქემა არ მიიღო და განათლების სამინისტროს გადასამუშავებლად ისევ უკან დაუბრუნა.
რა ცვლილებები შეიტანა სახელმწიფო კომისიამ სქემაში, ძირითად აქცენტებზე მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრის ექსპერტ-კონსულტანტი მანანა რატიანი გვესაუბრება.
_რა ცვლილებები განიცადა მასწავლებელთა სქემამ?
_პირველი ცვლილება ვადებს უკავშირდება. განისაზღვრა თითოეული კატეგორიისთვის ვადები. თუკი ადრე დადგენილი იყო წლების მინიმუმი და მაქსიმუმი პრაქტიკოსი, უფროსი, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლისთვის, ამ შემთხვევაში მინიმალური ვადები მოიხსნა და მაქსიმუმი განისაზღვრა. პრაქტიკოსი და უფროსი მასწავლებლისთვის ამჯერად 4-4 წელი, ხოლო ზედა კატეგორიებისთვის 5 წელია შემდგომ საფეხურზე გადასვლისთვის
_ კატეგორიების რაოდენობაც ხომ არ შეიცვალა?
_ კატეგორიებში ძირითადი პრინციპები დარჩა იგივე. პრაქტიკოსი მასწავლებელი, უფროსი მასწავლებელი, წამყვანი მასწავლებელი და მენტორი, – ეს დარჩა იგივე. ერთი ცვლილება, რაც შევიდა, 2015-16 წელი არის საპილოტე წელი, შესაბამისად, მასწავლებლები, რომლებიც ამ პერიოდში დადებითად შეფასდებიან, კრედიტ ქულები არ დაეკარგებათ. მაგრამ თუკი შემთხვევით ჩაიჭრებიან, ეს წარუმატებლობა არ ჩაეთვლებათ.
_ პედაგოგებს ვინ შეაფასებს?
_ არის ორი ტიპის შეფასება, ერთია გარე და მეორე – შიდა შეფასება. ადრეც იყო ამაზე მიმართება, რომ მასწავლებლის მთავარი შემფასებელი უნდა იყოს სკოლა. ყველაზე კარგი ინფორმაცია მასწავლებლის შესახებ, როგორ ატარებს გაკვეთილს, რა წარმატებები აქვს, სკოლამ ყველაზე უკეთ იცის, მოსწავლეებისგან, მასწავლებლებისგან, მშობლებისგან და აშ. შესაბამისად, ეს პრინციპი ისევ დარჩა. ამ მხრივ, სკოლების ავტონომიურობა მეტად იზრდება. ყველა სკოლას ეყოლება მასწავლებლის შეფასების ჯგუფი.
რაც შეეხება გარე შეფასებას. სქემის ფარგლებში 2 ტიპის გარე შეფასება იქნება. პირველია საგნობრივი გამოცდა, რომლის ორგანიზებას გააკეთებს შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრი. ამ შემთხვევაში საუბარია, რომ გამოცდას ჩააბარებენ მხოლოდ პრაქტიკოსი მასწავლებლები, იმისათვის რომ შემდეგ საფეხურზე გადავიდნენ, ან საერთოდ, პროფესიაში დარჩნენ. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, მასწავლებელს გამოცდის ჩაბარების რაღაც პერიოდის გასვლის შემდეგ, ხელახლა მოთხოვნას არავინ წაუყენებს, რომ კვლავ დაადასტუროს თავისი საგნობრივი კომპეტენციები. მასწავლებელი თავისი პრაქტიკის მანძილზე ერთხელ აბარებს საგნობრივ გამოცდას და ადასტურებს, რომ მან ის საგანი იცის, რომელსაც მოსწავლეს ასწავლის.
რაც შეეხება მეორე ტიპის – გარე შეფასებას, ეს არის საკლასო დაკვირვების კომპონენტი, რომელიც ასევე მასწავლებლის მთელი პრაქტიკის მანძილზე მოხდება ერთჯერადად. გამოცდებისა და შეფასების ეროვნული ცენტრი მასწავლებელს პრაქტიკის მანძილზე, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ საფეხურზე იმყოფება ის, დააკვირდება ერთჯერადად, თუ როგორ გაკვეთილს ატარებს. პრაქტიკოს მასწავლებლებზე საკლასო, გარე დაკვირვება არ ხდება. ისინი მხოლოდ საგნობრივ გამოცდას აბარებენ. როდესაც უკვე მოიპოვებენ უფროსი მასწავლებლის სტატუსს, მათზე შემდეგ, ერთი წლის მანძილზე მოხდება გარე დაკვირვება.
_ რაც შეეხება სასერთიფიკაციო გამოცდას, რჩება იმ სახით, რაც ადრე იყო?
_ სასერთიფიკაციო გამოცდა იმ ფორმატში, რაც ადრე იყო, არ რჩება. ადრე შედგებოდა 2 კომპონენტისგან. ერთი იყო პროფესიული უნარები და საგნობრივი გამოცდა. საგნობრივი გამოცდა რჩება აქტუალური. პრაქტიკოს მასწავლებელს მისი ერთჯერადად ჩაბარება მოუწევს. თუ მასწავლებელს ეს გამოცდა ჩაბარებული აქვს, ის მეორედ ამ გამოცდას არ ჩააბარებს. რაც შეეხება სერთიფიცირებულ მასწავლებელს, ის ზედა კატეგორიაში ხვდება. თავდაპირველად უფროსი მასწავლებლის სტატუსს მოიპოვებს სქემაში. მათ გამოცდის ჩაბარება აღარ უწევს. უბრალოდ მათზე გარე დაკვირვება მოხდება ერთჯერადად. დანარჩენ კომპონენტში მისი შემფასებელი იქნება სკოლა.
_ საგნობრივი გამოცდის ჩაბარება ყველა მასწავლებელს მოუწევს?
_ მათ, ვისაც სასერტიფიკაციო გამოცდების დროს ჩაბარებული აქვს საგნობრივი გამოცდა, იგულისხმება, რომ აღარ მოუწევთ კიდევ მისი ჩაბარება. თუკი მას მხოლოდ უნარების გამოცდა აქვს ჩაბარებული, იმ წლების მანძილზე, სანამ იგი პრაქტიკოსი მასწავლებლის კატეგორიაშია, ანუ 4 წლის მანძილზე, უნდა ჩააბაროს გამოცდა. როგორც კი ჩააბარებს საგნობრივ გამოცდას, დანარჩენი კრედიტების დაგროვება არ დასჭირდება და მაშინვე უფროსი მასწავლებლის კატეგორია მიენიჭება.
_რა ვადებში უნდა ჩააბარონ მასწავლებლებმა საგანში გამოცდა?
_ პრაქტიკოსი მასწავლებლისთვის განკუთვნილია 4 წელი, ამ პერიოდში უნდა აიმაღლოს კვალიფიკაცია. დროის ათვლა სქემის მიხედვით, 2015 წლის სექტემბრიდან იწყება.
როგორც აღვნიშნეთ, ესაა ის ძირითადი ცვლილებები, რომლებიც სახელმწიფო კომისიამ მასწავლებელთა სქემაში შეიტანა. როდის ამოქმედდება ეს ცვლილებები, ამის შესახებ გადაწყვეტილება მთავრობამ უახლოეს მომავალში უნდა მიიღოს.
ამავე თემაზე: მასწავლებელთა სქემაზე მსჯელობა გრძელდება
"მასწავლებლის შეფასება, პირველ რიგში, თავად სკოლების მიერ უნდა მოხდეს"
