_ საქართველოს პრეზიდენტის 2015 წლის 10 მარტის განკარგულების თანახმად, 2015 წლის 13 მარტს 12 საათიდან მოწვეულია პარლამენტის რიგგარეშე სხდომა. შესაბამისად, პარლამენტის აპარატი უზრუნველყოფს რიგგარეშე სხდომის მუშაობაში მონაწილეობის მსურველი პარლამენტის წევრებისა და სხვა უფლებამოსილი პირებისათვის სათანადო ტექნიკური და ორგანიზაციული საკითხების მოგვარებას, _ აღნიშნულია პარლამენტის თავმჯდომარის დავით უსუფაშვილის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
ამავე განცხადების თანახმად, "პარლამენტის რიგგარეშე სხდომას აქვს თავისი პოლიტიკურ-სამართლებრივი დატვირთვა და დაუშვებელია მისი გადაქცევა სხდომის მოწვევის შესაძლო ინიციატორთა მიერ (პარლამენტის წევრთა ¼, პარლამენტის თავმჯდომარე, მთავრობა) პარლამენტის მართვის მექანიზმად".
_ კერძოდ, თუ მივიჩნევთ, რომ პარლამეტის უმრავლესობა ვალდებულია აღნიშნულ სუბიექტთა მიერ ერთპიროვნულად განსაზღვრული დღის წესრიგით (რომელშიც ნებისმიერი სახის და რაოდენობის საკითხი შეიძლება იყოს შეტანილი) იმუშაოს რიგგარეშე სხდომების რეჟიმში (რომელიც ნებისმიერი სიხშირით შეიძლება იქნეს მოწვეული), მაშინ გამოვა, რომ საკანონმდებლო ორგანოს დღის წესრიგს და სამუშაო რეჟიმს განსაზღვრავს არა პარლამენტი თავისი წევრების უმრავლესობის გადაწყვეტილებით, არამედ საპარლამენტო უმცირესობა, პარლამენტის თავმჯდომარე და მთავრობა.
რიგგარეშე სხდომის ინიციატორი გამოდის პოლიტიკური ინიციატივით და ამ ინიციატივის საპარალამენტო სხდომის რეჟიმში განხილვა შედგება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ინიციატივის რიგგარეშე განხილვის საჭიროებას დაინახავს და სხდომაზე გამოცხადდება პარლამენტის წევრთა უმრავლესობა. მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნა, რომ ფიქსირებული დღის წესრიგით მოწვეული რიგგარეშე სხდომის შემთხვევაში პარლამენტის სხდომაზე გამოცხადება (რეგისტრაციის გავლა) ავტომატურად ნიშნავს პარლამენტის წევრის დათანხმებას აღნიშნულ დღის წესრიგში მითითებული საკითხების განხილვაზე. შესაბამისად, თუ მივიჩნევთ, რომ პარლამენტის წევრი ვალდებულია დაესწროს რიგგარეშე სხდომას, მაშინ უნდა დავასკვნათ ისიც, რომ პარლამენტი ვალდებულია იმუშაოს უმცირესობის, პარლამენტის თავმჯდომარის ან მთავრობის მიერ ერთპიროვნულად განსაზღვრული დღის წესრიგით და თანაც ისე, რომ მათ მიერ თავს მოხვეული საკითხები განიხილოს რიგგარეშე, პრიორიტეტული რეჟიმით. ცხადია, საკითხის ამგვარად დასმა არ გამომდინარეობს არც კონსტიტუციიდან, არც პარალმენტარიზმის ფუძემდებლური პრინციპებიდან და არც საღი აზრიდან. ამაზევე მიუთითებს საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი, რომელის მიხედვითაც რიგგარეშე სხდომაზე დაუსწრებლობა არ იწვევს მორიგ სხდომაზე არასაპატიო მიზეზით დაუსწრებლობისთვის დადგენილ პასუხისმგებლობას. მაშასადამე, ინიციატორთა მიერ განსაზღვრული დღის წესრიგით მოწვეულ რიგგარეშე სხდომაში მონაწილეობა პარლამენტის წევრის თავისუფალი პოლიტიკური არჩევანია.
პრეზიდენტის როლიც რიგგარეშე სხდომის მოწვევაში უფრო პოლიტიკურია, ვიდრე სამართლებრივი, ვინაიდან პარლამენტს შეუძლია რიგგარეშე სხდომაზე შეიკრიბოს პრეზიდენტის მიერ სხდომის მოწვევის მოთხოვნის არ დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც. შესაბამისად, სხდომის მოწვევის აქტის გამოცემით პრეზიდენტი პოლიტიკურად იზიარებს სხდომის მოწვევის ინიციატორის არგუმენტებს განსახილველი საკითხების საჭიროების და გადაუდებლობის შესახებ, ხოლო არ მოწვევით – არ ეთანხმება ამ არგუმენტებს, მაგრამ ვერც ბლოკავს სხდომის ჩატარებას.
პარლამენტის სხდომის ჩატარება რიგგარეშე რეჟიმში მხოლოდ იმით განსხვავდება ჩვეულებრივი სხდომისგან, რომ მის დღის წესრიგში ცვლილების შეტანა შეუძლებელია. პარლამენტის მუშაობის და საკითხების განხილვის მომწესრიგებელი ვერც ერთი სხვა ნორმა და პროცედურა, რაც დადგენილია პარალამენტის მორიგი სხდომისთვის, ვერ შეიცვლება რიგგარეშე სხდომის დროს. მაგალითად, ვერ მოხდება კანონის ან დადგენილების პროექტის განხილვა და მიღება მისი დადგენილი წესით ინიცირების ან საკომიტეტო განხილვების გარეშე, ვერ მოხდება პოლიტიკური დებატების გამართვა რაიმე განსხვავებული რეჟიმით და ასე შემდეგ.
2015 წლის 13 მარტს დანიშნული რიგგარეშე სხდომის ინიციატორთა მოქმედებებიდან სრულიად აშკარაა, რომ მათი მთავარი ამოცანაა არა თავისთავად შემოთავაზებული საკითხის განხილვა და ლარის კურსის გამყარებისთვის ზრუნვა, არამედ: ა) საკითხის განხილვა რიგგარეშე, საგანგებო, საგანგაშო რეჟიმში; ბ) საკითხის განხილვაში საქართველოს პრეზიდენტის ჩართულობის უზრუნველყოფა; და გ) მედია-სივრცის გაჯერება აღნიშნულ თემაზე დებატებით რაც შეიძლება მეტი დღის განმავლობაში. სხვა ვერაფრით აიხსნება შემდეგი გარემოებები:
უმცირესობას 16-21 თებერვლის პლენარული, ანუ მორიგი სხდომების კვირაში არ მოუთხოვია აღნიშნული საკითხის პარლამენტის დღის წესრიგში შეტანა. დასრულდა თუ არა სხდომების კვირა, მათ პრეზიდენტს მიმართეს რიგგარეშე სხდომის მოსაწვევად;
მას შემდეგ, რაც ვერ შედგა 28 თებერვლისთვის დანიშნული რიგგარეშე სხდომა, უმცირესობას არ მოუთხოვია აღნიშნული საკითხის შეტანა პარლამენტის 2-7 მარტის მორიგი პლენარული სხდომების დღის წესრიგში. დასრულდა თუ არა მორიგი სხდომების კვირა, უმცირესობამ კვლავ მიმართა პრეზიდენტს რიგგარეშე სხდომის დანიშვნის მოთხოვნით მაინცდამაინც არასასესიო კვირის განმავლობაში. ეს მაშინ, როდესაც ცნობილი იყო პარლამენტში დაგეგმილი საკომიტეტო მოსმენის რეჟიმში იმავე საკითხის განხილვა.
პარლამენტის 42 წევრმა ნაციონალური მოძრაობიდან პრეზიდენტს მიმართა მოეწვია რიგგარეშე სხდომა, რომელზეც „განხილული იქნება საკითხი, რომელიც შეეხება ქვეყანაში არსებული მძიმე ეკონომიკური კრიზისიდან გამოსვლის მექანიზმებსა და საშუალებებს, სამომავლოდ ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების აუცილებელი გზების მოძიებას და ქვეყნის ეროვნული ვალუტის ლარის კურსის სტაბილიზაციისკენ მიმარტულ ღონისძიებებს“. როგორც ხედავთ, მოთხოვნილია თავად „საკითხის“ და არა დღის წესრიგის საკითხად შეტანილი რაიმე დოკუმენტის პროექტის განხილვა.
უნდა აღინიშნოს, რომ პრეზიდენტი შეეცადა ნაცმოძრაობის მიერ ინიცირებული ამ გაუგებარი საკითხის გაკეთილშობილებას და თავის განკარგულებაში განსახილველ საკითხად მიუთითა „ეროვნული ვალუტის – ლარის კურსის სტაბილიზაციისკენ მიმართული ღონისძიებები“. აქვს თუ არა პრეზიდენტს უფლება შეცვალოს რიგგარეშე სხდომაზე განსახილველი საკითხი, ეს ცალკე მსჯელობის თემაა; მაგრამ აქ მთავარი მაინც ისაა, რომ კვლავ სრულიად გაუგებარია, მაინც რა და როგორ უნდა განიხილოს პარლამენტმა 13 მარტს 12 საათზე:
1) კანონპროექტს ვერ განიხილავს, ვინაიდან ეს დღის წესრიგში არაა შეტანილი და ასეთი პროექტი არ არსებობს;
2) დადგენილების პროექტს ვერ განიხილავს, ვინაიდან ეს დღის წესრიგში არაა შეტანილი და ასეთი პროექტი არ არსებობს;
3) მთავრობის წევრებს ვერ მოუსმენს, ვინაიდან დღის წესრიგში არაა შეტანილი და დღის წესრიგის შეცვლა კი დაუშვებელია;
4) პოლიტიკურ დებატებს ვერ გამართავ, ვინაიდან არც ესაა დღის წესრიგში შეტანილი.
საყურადღებოა ისიც, რომ უმცირესობამ მომმართა, რათა უზრუნველვყო მთავრობის წევრების სხდომაზე "დასწრება“, რისი მოთხოვნის უფლებაც არც მე მაქვს და არც პარლამენტს. პარლამენტს შეუძლია მთავრობის წევრს მოსთხოვოს ანგარიშით გამოსვლა, კითხვებზე პასუხის გაცემა, საკითხის განხილვაში რეგლამენტით დადგენილი წესით მონაწილეობა მომხსენებლად და არა „სხდომაზე დასწრება“, რაც მათი უფლებაა და არა მოვალეობა.
ცხადია, ამგვარი მოქმედებები და „ხარვეზები“ უმცირესობის არაკომპეტენტურობით არ არის გამოწვეული. ამის მიზეზი ისაა, რომ მათთვის საკითხის განხილვა კი არა, საკითხის განხილვის გარშემო საგანგებო და საგანგაშო ხმაურია მიზანი.
მნიშვნელოვანი სახელმწიფოებრივი საკითხებისადმი ამგვარი დამოკიდებულება და კონსტიტუციის და კანონის ჩარჩოებში თუნდაც დესტრუქციული ქმედება პოლიტიკური ოპოზიციის უფლებაა, არ მიკვირს და მას მხოლოდ ამომრჩევლის არჩევანი თუ შეზღუდავს. ამასობაში, იმავე საკითხებისადმი საქმიანი და პასუხისმგებლიანი დამოკიდებულება მმართველი პოლიტიკური ძალის ვალდებულებაა და ამიტომ ნურც პატივცემულ ოპოზიციონერ კოლეგებს გაუკვირდებათ, თუ მათი კოლეგები უმრავლესობიდან უარს იტყვიან პოლიტიკური ხმაურის საგნად გადაქცეულ პროცესში მონაწილეობაზე, რომელიც ყველაზე უფრო არასასურველი მოვლენაა სწორედ რომ ლარის კურსის გამყარებისთვის, _ აღნიშნულია განცხადებაში.
