არ მინდა, ისე გამოჩნდეს, რომ თბილისის მერიას კრიჭაში ვუდგევარ, ჩასაფრებულ-გაფაციცებული ვარ, რომ ნეტავ და რამე შეეშალოთ. არა, არა და არა. მათი შეშლა ჩემი ქალაქის ზიანს ნიშნავს, ეს ქალაქი კი არც შეცდომებისთვის მემეტება და არც ზიანისთვის.
ეყო თბილისს ხელისუფლების შეცდომები. ყოველთვის მინდა, ჩემგან კრიტიკა იყოს არა ნიშნის მოგებისთვის, არამედ საქმის უკეთ კეთებისთვის. მაგრამ, ძალიანაც რომ მინდოდეს, დადუმება არ გამომივა, ისეთ ფაქტებს და შეცდომებს ვაწყდებით ხოლმე.
ერთი ასეთი გულდასაწყვეტი შეცდომა, ჩემი აზრით, ელბაქიძის დაღმართზე ქვაფენილის აყრა და ასფალტის დაგებაა. ბოდიშს ვიხდი დაღმართის ელბაქიძედ მოხსენიებისთვის, მაგრამ ვერა და ვერ მივეჩვიე ჯავახიშვილის დაღმართს და იქაურობას ისევ ტერორისტ არკადი ელბაქიძის სახელს ვეძახი.
რა თქმა უნდა, ვცოდავ, მაგრამ უფრო დიდი ცოდვა, ჩემის აზრით, სულ ახლახანს მოხდა – დაღმართზე ძველი ქვაფენილის აღებითა და მის ნაცვლად ასფალტის დაგებით.
ვითომ რატომაა ცოდვა – იკითხავს ალბათ ბევრი. განა ხმაურიან, ძველ ქვაფენილს ახალთახალი ასფალტი არ სჯობს?!
პასუხად ვიტყვი – არა, არ სჯობს.
ეს დაღმართი მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში წარმოიქმნა, 1880-იან წლებში – როდესაც მტკვრის აღმა, ერთი მხრივ, კუკია-ჩუღურეთისა და, მეორე მხრივ, ვერისკენ წასულმა განაშენიანებამ ორი ნაპირის ამ ადგილას ხიდით დაკავშირება მოითხოვა და როდესაც ნიკო ნიკოლაძის (ქალაქის საკრებულოს წევრის) ინიციატივით და მოთავეობით ეს ხიდი აშენდა.
ამ დაღმართს მაშინ ვერის დაღმართი ეწოდებოდა. დაღმართზე უმალვე დააგეს ქვაფენილი. ჯერ უგერგილო და უხარისხო, 1900-იანების დასაწყისში კი გერგილიანი და ევროპული ყაიდისა. ამის შედარება სხვადასხვა დროის ძველ ფოტოებზეც შესაძლებელია. ა
ნუ, საერთო ჯამში, საუკუნენახევარია ყოფილი ვერისა და ელბაქიძის, სადღეისოდ კი მიხეილ ჯავახიშვილის დაღმართზე დღიდან მისი დაარსებისა ქვაფენილი იყო. დაარსების დღიდან 2015 წლის ზამთრამდე.
სამწუხაროდ, ელბაქიძის დაღმართის ქვაფენილი უკვე ისტორიის საკუთრებაა. თბილისის მერიამ დაღმართის ერთი ნაწილის ჩანგრევის შემდეგ, როგორც ჩანს, თავად მიიღო გადაწყვეტილება და, ქვაფენილის ნაცვლად, ასფლატი დააგო. ამით კი კიდევ ერთი თბილისური დეტალი გააქრო.
არადა, ჩემთვის ქალაქი დეტალებია. თვალშისაცემი თუ მიმალული. დეტალები რომლებიც ქმნიან ქალაქს. ჩემი ღრმა რწმენით, ეს დეტალებია თბილისი. ეს დეტალები ანსხვავებენ თბილისს დანარჩენი ქალაქებისგან. მათ ცოდნა, აღქმა, შეგრძნება, დაფასება და გაფრთხილება სჭირდება. სხვაგვარად ჩვენ გვექნება ქალაქი, მაგრამ არა თბილისი.
ხვაგვარად გაქრება თბილისის ნამდვილობა, გაქრება ემოცია, არადა ქალაქი ემოციაა. ქალაქი ემოციური ინფორმაციის შემნახველი და მატარებელია.
შეიძლება, არ მეკადრება საკრებულოს წევრს ასეთი სენტიმენტალურობა და ქალაქის ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებას უფრო პრაქტიკული პრიზმიდან უნდა ვუმზერდე, მაგრამ – თუნდაც ასე იყოს. ჯერ ერთი, ქვაფენილს არაფერი სჭირდა და ქუჩა სრულად იყო დაფარული, მხოლოდ მცირე ნაწილი ჩაინგრა და იმ ნაწილის შევსება რთული არ იყო.
მერე მეორე – ქვაფენილი გაცილებით გამძლეა, ვიდრე ასფალტი. ხმაური თუ აწუხებდა მოსახლეობას, მაშინ შეიძლებოდა, უფრო ხარისხიანი ქვაფენილის დაგება და ეს პრობლემა მოგვარდებოდა. უნახავს ალბათ ბევრს ევროპულ ქალაქებში დაგებული ქვაფენილი და მეც სწორედ მათ ვგულისხმობ.
ამდენად ჩემთვის გაუგებარია ეს გადაწყვეტილება და მისი მოტივი. გადაწყვეტილება რომელმაც ქალაქის კიდევ ერთი დეტალი შეიწირა.
ქალაქში გადაწყვეტილებების მიმღებთ ვთხოვ და გულითადად ვურჩევ – საღამოობით იხეტიალონ ქალაქში. იხეტიალონ, გულმოდგინედ დააკვირდნენ დეტალებს და იგრძნონ ქალაქი. თბილისს აღქმა, შეგრძნება, გათავისება და შემდეგ მოქმედება სჭირდება.
