ქართველები განსაკუთრებული მენტალიტეტის მატარებელი ხალხი ვართ და უცხოეთში ყოფნისას, სხვადასხვა თავშესაქცევ ისტორიებში არაერთხელ ვვარდებით. გამონაკლისს არც სპორტის სამყაროს წარმომადგენლები შეადგენენ…
საქართველოში რაგბი გასული საუკუნის 60-იანი წლების დასაწყისში განვითარდა. მისი ფუძემდებელი ბატონი ლადო მრელაშვილი გახლდათ. ბევრმა არ იცის, მაგრამ ერთხელ ამჟამინდელი „ბორჯღალოსნების“ წინაპრებს სერიოზული საფრთხე დაემუქრათ და ლამის მთელი გუნდი იმდროინდელი „კგბ“-ს კლანჭებში აღმოჩნდა. ამ „პოლიტიკური ინციდენტის“ მოთავე მაშინ ახალგაზრდა მორაგბე ამირან ლობჟანიძე იყო, რომელმაც ქალაქ რიგაში „ანტიკომუნისტური“ საქციელი ჩაიდინა. უმჯობესი იქნება ამ შემთხვევას თავად ბატონი ლადო თუ მოგვიყვება.
„წინა საუკუნის 60-იან წლებში, რიგაში ვთამაშობდით ერთ-ერთ ტურნირზე. ამ შეჯიბრების ფინალში ადგილობრივ გუნდს შევხვდით და დაძაბულ ბრძოლაში დავმარცხდით. მასპინძლებს, როგორც გამარჯვებულებს, იშვიათი სილამაზის თასი გადასცეს. არადა, თამაშის დაწყებამდე ჩვენს ბიჭებს გულით სურდათ ამ ჯილდოს თბილისში წამოღება.
დინამოელებს იქვე, მოედანზე, ლენინის პორტრეტიანი ჟეტონები ჩამოურიგეს. ჩვენმა მოთამაშე ამირან ლობჟანიძემ დაუარა გუნდს, ყველას გამოართვა საჩუქარი, მუჭში მოაგროვა, მივიდა ტრიბუნებთან და მაყურებლებში გადაყარა.
აბა, ლენინის შეურაცხყოფას მაშინ ვინ გაპატიებდა. ატყდა ერთი ამბავი. იმ საღამოსვე სასტუმროში დაგვადგნენ უშიშროების თანამშრომლები. ამირანი დავმალეთ, არ გამოვაჩინეთ. ქართული მარიფათისა მოგეხსენებათ, ჩავფარცხეთ საქმე.
ბოდიში კი მოვუხადეთ „კაგებეშნიკებს“, მაგრამ თავიც ვიმართლეთ: ჟეტონებზე ბელადის ჯეელობის სურათი იყო ამოტვიფრული და ვერ ვიცანით, თორემ დიდ ლენინს ასეთ რამეს როგორ შევკადრებდით, ჟეტონებიც მაყურებლებში მათი პატივისცემის ნიშნად მოისროლა ლობჟანიძემ-მეთქი“.
ბატონი სოსო ჯაჭვლიანი ერთი ხანი წარმატებული სპორტსმენი გახლდათ. მომავალი პარლამენტარი ერთხელ შორეულ აშშ-ში აღმოჩნდა…
„საერთოდ იმ კატეგორიას მივეკუთვნები, იუმორი რომ უყვართ და ამ დროს არაფერი სწყინთ, თუნდაც მსუბუქი დაცინვა, გამოჯავრება და ა. შ. რამდენიმე წლის წინათ საზღვარგარეთის ტურნეში წარმატებული გამოსვლით აღტაცებას ვერ ვფარავდით.
იმ ტურნირზე ერთი ცნობილი ამერიკელი მკლავჭიდელი, ძალიან დაგვიმეგობრდა და მკლავჭიდის უამრავ საიდუმლოებასაც გვაზიარა. ბოლოს კი მეგობრობის ნიშნად მე და ერთ ჩემს სვან თანაგუნდელს სამკერდე ნიშნები გვისახსოვრა. ნიშანზე ჯანის და ღონის ასოცირებით, უზარმაზარ რქებიანი ხარი იყო გამოსახული. გაოცებული ეს ჩემი სვანი თანაგუნდელი ჩუმად მეკითხება:
– რატომ გვაჩუქა მხოლოდ მე და შენ ეს სამკერდულები ამ ამერიკელმა. თან რქებით? – ვერ ამიხსნი სოსო?
საერთოდ, ასეთი კითხვები მხიარულ ხასიათზე მაყენებს:
– როგორ, შენ ვერ ხვდები, რატომ? – შევუბრუნე კითხვა.
– როგორ უნდა მივხვდე, ხარია და რქები აქვს, რომელი კოლმეურნეები ჩვენ გვნახა.
– მართლა არ იცი? – არ ვეშვები.
– არა.
– იმიტომ რომ ჩვენ სვანები ვართ, გაგვახარა-მეთქი.
მაშინვე დაიჯერა და მთელი გზა, რაც ვიარეთ, ასე სჯეროდა. თბილისში რომ ჩამოვფრინდით, ვიფიქრე, ახლა არავის უთხრას რაც ვემასხრე და არ შემარცხვინოს ახლობლებში-თქო. თავიდან ავუხსენი ყველაფერი. საქმეში კი გაერკვა, მაგრამ მგონი პირველი ვერსია უფრო ესახელებოდა და თუ არ მომჩვენებია, ის ახალი განმარტება, ცოტა არ იყოს, ეწყინა კიდეც…“
ახლო წარსულში პოპულარუმა ფეხბურთელმა მანუჩარ მაჩაიძემ თითქმის მთელი მსოფლიო მოიარა. ერთ მშვენიერ დღეს თბილისის „დინამო“ ინდონეზიაში აღმოჩნდა…
„1972 წელია. ინდონეზიაში გავემგზავრეთ ტურნეში. მოგეხსენებათ საბჭოთა სპორტსმენებს როგორ „მეურვეობდა“ კგბ საზღვრის იქით.
ამ უცხო ქვეყანაში ჩვენთვის ყველაფერი უჩვეულო და ახალი ხილი იყო, მაგრამ ყველაზე მეტად რამაც გაგვაოცა, იქაური გოგონების უკომპლექსობა და თავაშვებულობა იყო. შეგვკრიფეს ჩვენს საელჩოში და გვარიგებენ:
– ფრთხილად იარეთ ქუჩაში. პროვოკაციას არ წამოეგოთ. აქ ძალიან ავხორცი მეძავები დადიან. მომენტს არ უშვებენ, განსაკუთრებით მოსწონთ თეთრკანიანი მამაკაცები, უფრო განსაკუთრებით – ფეხბურთელები და კიდევ უფრო მეტად – თბილისელი ფეხბურთელები.
შეეშინდათ ჩვენებს. ამიტომ სულ ერთად დავდიოდით კინოსა თუ მაღაზიებში.
ერთი მორიგი გუნდური გასეირნება გვაქვს. პირველ ხანებში თითქოს ყველაფერი მშვიდობიანად მიდიოდა. მანქანიანი „ნაშები“ გვივლიდნენ გარშემო. ამ ამბავში ვართ და ხელმარცხნივ ჩოჩქოლი ატყდა. სანამ მდგომარეობაში გავერკვეოდით, კაცის განწირული ხმა მოგვესმა:
– პამაგიწე რებიატააა! სპასიწეეე!
კი გაგვიკვირდა, ნეტავი ვინაა ამ შუა ინდონეზიაში, ეს საწყალი ვიღაცა რუსი რომ გამოუჭერიათ-თქო, მაგრამ მერე დაგვცეცხლა ტვინში, როდესაც გოგოებით გარშემორტყმული ჩვენი „მიამიტი“ მწვრთნელი გავრილ კაჩალინი დავინახეთ ამ გაჭირვება-გაუგებრობაში.
მაშინ კი დავიკაპიწეთ ხელები მადლიერმა შეგირდებმა და ბრძოლის შუაგულში გადავეშვით. თავგამოდებამ შედეგი გამოიღო, ძლივს, როგორც ქუთაისლები იტყვიან, ძლივს „დავჩხვენით“ ხელიდან მოძალადე გოგოებს ჩვენი ჭარმაგი, უდანაშაულო „ტრენერი“, ყოფილი ძიუდოისტი გურამ გოგოლაური ერთხელ ესპანეთში კორიდას დაესწრო…
„ესპანეთი ჩვენმა ახლანდელებმა მესით, გვარდიოლათი, კასილიასით იციან, მაგრამ ბევრმა არ იცის, ჩვენ რა ამბავი გადაგვხდა.
იმ წელს გუნდური ჩემპიონები გავხდით, მაგრამ შეჯიბრების დაწყებამდე ხელმძღვანელობამ ტურნეს გეგმაში ჩვენი კორიდაზე დასწრება დაგეგმა. მთელი ნაკრები და ადგილობრივი მოჭიდავეებიც ერთად წავედით ამ უდიდებულესი სანახაობის სახილველად. სიურპრიზი თურმე იქ გველოდა.
გამორეკეს ეს „საბრძოლო ხარები“. შეაგდეს სპეციალურ ფარეხში და გრძელი, წვეტიანი კეტებით აღიზიანებენ… აღიზიანებენ, რომ მერე ეს უცოდველი, გაბოროტებული პირუტყვები არენაზე გამორეკონ. ეს ჩვეულებრივი ამბავია და სასეირო ჯერ არაფერია. სასეირო სულ 10 წუთში მოხდა.
– ვინაა მსურველი მსოფლიო მოჭიდავეთაგან, რომ არენაზე ჩამოვიდეს!!! მაყურებლებს მიმართავს ადგილობრივი ინფორმატორი…
„ვაი, ჩვენს თავს! – როგორია!“ თქვენ წარმოიდგინეთ, ერთი ინგლისელი მოჭიდავე გადავიდა არენაზე და დანარჩენებს ხელებით ანიშნებს – მოდით, რისი გეშინიათ, მოჭიდავეები არ ხართო?! არა… რაღა ვქნათ ახლა? ჭიდაობა კი ვიცით, მაგრამ შავ ხარებთან რა იჭიდავებს კაცო! ცოტა ხანში ვიღაც რუსი ვიტიუშა მოჭიდავეც გადახტა – „ჩტო ბუდეტ – ბუდეტ, მაც რადნაია“- ო.
გადავხედეთ ერთმანეთს. ამ დროს რამაზ ხარშილაძემ გამოიჩინა შესაშური გამბედაობა. „შენ დაუკარ“! არ უთქვამს, მაგრამ გაბედულად გადახტა და ამოუდგა გვერდში რუს –ინგლისელს. მეტი მსურველი არ აღმოჩნდა და გაუღეს კარები ამ გადარეულ ხარებს.
– რამაზ თავს უშველე! – ვიყვირეთ ჩვენ, მაგრამ ყიჟინაში ჩაინთქა. ხარმა ჰაერი დაყნოსა ავბედითად და რატომღაც ინგლისელი, უზარმაზარი წონის ღიპიანი „მოეწონა“! გაენთო რქებით. ინგლისელს სულ დაავიწყდა საერთოდ ვინ იყო და მოუსვა თავშესაფარში. გაიქცა და მიიღო კიდევაც ორი ძლიერი რქა.
მეორე ხარი რუსს გამოეკიდა, რუსმა იბღავლა და ისიც შეძვრა თავშესაფარში, ინგლისელ ღიპიანს ამოეფარა უკან. ამ ჩვენსას… ხარშილაძეს რატომღაც წითელი ჯემპრი ეცვა მაინცდამაინც იმ დღეს. ბღუუო – დაიძახა ხარმა და სანამ ხარი რაიმე უბედურებას მოიგონებდა ხარშილაძემ წუთში რვა წრე დაარტყა არენას. ბოლოს, რომ შეხედა ხარი აღარ ეშვებოდა, მანაც თავშესაფარს მიაშურა, მაგრამ ნურას უკაცრავად – ღიპიანმა ინგლისელმა არ შეუშვა – სადაა შენი ადგილიო.
გადაირია მაყურებელი. როგორც იქნა „მაშველებმა“ ხარი დაიჭირეს და გადარჩა ჩვენი რამაზი. ოღონდ მთელი თვე რომ ეძინა ასე ხვრინავდა: ხხხ – არი, ხხხ – არიი!!!“
