FactCheck.ge პოლიტიკოსების და საჯარო პერსონების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა მოამზადა, რომელსაც "გურია ნიუსი" უცვლელად გთავაზობთ:
ყველაზე პოპულარული სტატია საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის, გიორგი ქადაგიძის განცხადებას ეხებოდა. ქადაგიძის თქმით, ამერიკული გლობალური მენეჯმენტის კვლევის კომპანიის – Gallup-ის მონაცემებით, მეანაბრეთა მხრიდან ქართული საბანკო სისტემის ნდობა ერთ-ერთი საუკეთესოა ევროპაში და ამ კომპონენტში ქართული საბანკო სისტემა, ნორვეგიის და შვეიცარიის შემდეგ, მესამე ადგილზეა.
ფაქტ-მეტრის კვლევის შედეგად გაირკვა, რომ კომპანია Gallup-ის მიერ 2013 წელს ჩატარებული გამოკითხვების თანახმად, ევროპის რიგ ქვეყნებში მეანაბრეთა მხრიდან საბანკო სისტემის ნდობა საკმაოდ დაბალია. მაგალითად, საბერძნეთში ის 14%-ს, ირლანდიაში 16.2%-ს, ისლანდიაში 17%-ს, ესპანეთში კი 18%-ს შეადგენს. საქართველოში ბანკების და საფინანსო ინსტიტუტების ნდობის მაჩვენებელი 76.5%-ია. ამ მონაცემით, ჩვენი ქვეყანა ნორვეგიისა (80%) და მალტას (78.7%) შემდეგ მესამე ადგილს იკავებს ევროპაში.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრის დასკვნით, გიორგი ქადაგიძის განცხადება სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის განცხადებაც გადაამოწმა. რუსთავი 2-თან ინტერვიუში სააკაშვილმა განაცხადა: "ჩემი პრეზიდენტობის დროს, გარდა 2008 წლისა, საქართველოში უფრო მეტი ხალხი ბრუნდებოდა, ვიდრე გადიოდა. არ იყო დალხენილი ცხოვრება, მაგრამ პოზიტიური დინამიკა აბრუნებდა ხალხს".
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ინფორმაციით, 2000-2014 წლებში უარყოფითი მიგრაციული სალდო 10 წლის მანძილზე დაფიქსირდა. მიხეილ სააკაშვილი პრეზიდენტი 2004-2013 წლებში იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლიდან ხუთი წლის მანძილზე მიგრაციულ სალდოს დადებითი ტენდენცია ჰქონდა, მიხეილ სააკაშვილის პრეზიდენტობის პერიოდში, 2008 წლის (ასევე თუ მხედველობაში არ მივიღებთ 2013 წელსაც) გარდა, უარყოფითი მიგრაცია კიდევ 3 წლის განმავლობაში დაფიქსირდა. შესაბამისად, ექსპრეზიდენტის განცხადება ზუსტი არ არის.
თუმცა, ასევე აღსანიშნავია, რომ სააკაშვილის პრეზიდენტობის წლებში, ჯამში, ქვეყანაში უფრო მეტი ადამიანი შემოვიდა (154 300), ვიდრე გავიდა (-67 100). ცხრა წლის ჯამური მაჩვენებლებით, მიგრაციული სალდო პოზიტიური იყო და 87 200-ს უდრიდა.
შესაბამისად, მიხეილ სააკაშვილის განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
ფაქტ-მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი განცხადება საქართველოდან ღვინის ექსპორტის თემას ეხებოდა. სოფლის მეურნეობის მინისტრის, ოთარ დანელიას თქმით, "2015 წელს ექსპორტის მაჩვენებელი არის 8 მილიონი. ეს შარშანდელ წელთან შედარებით ნაკლებია. შარშანდელ ნიშნულზე მისვლა გაგვიჭირდება, თუმცა გაცილებით კატასტროფული სურათი გვექნებოდა, რომ არა ის პოლიტიკა, რომელსაც ყოველთვის ვატარებთ და ვახალისებთ – ეს არის ბაზრის დივერსიფიცირება. შედარებისთვის, 2012 წელს გადამუშავებული ყურძენი 52 000 ტონა იყო, ხოლო გასულ წელს კი – 124 000 ტონა".
ფაქტ-მეტრის კვლევამ აჩვენა, რომ 2014 წელს მართლაც 124 000 ტონა ყურძნის გადამუშავება მოხდა, რაც 2012 წელს გადამუშავებულ ყურძნის რაოდენობაზე (54 000 ტონა) ორჯერ მეტია. 2013-2014 წლებში ზრდა იყო ყველა კომპონენტში: გაიზარდა გადამუშავებული ყურძნის რაოდენობა, ყურძნის ჩაბარების ფასი, ღვინის ექსპორტი და ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლები.
თუმცა, 2015 წლის I კვარტლის მონაცემებით, ღვინის ექსპორტი 5 მილიონ ბოთლს შეადგენს, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 67%-ით არის შემცირებული (2014 წლის I კვარტალში ექსპორტი 15 455 103 მილიონი ბოთლი იყო), რაც იმის ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ 2015 წლის ბოლოს, 2014 წელთან შედარებით, ღვინის ექსპორტის კლება დაფიქსირდება. სპეციალისტების აზრით, ეს ფაქტორი 2015 წლის რთველისთვის ყურძენზე მოთხოვნასა და მისი ფასის შემცირებას გამოიწვევს.
ღვინის ექსპორტის და მიღებული შემოსავლების მნიშვნელოვანი შემცირება ძირითადად რუსეთის ბაზარზე ქართული ღვინის ექსპორტის მკვეთრი შემცირებითაა გამოწვეული. ამიტომ, სამინისტრომ და კერძო სექტორმა ბაზრების რეალური დივერსიფიკაციისთვის უფრო ქმედითი ნაბიჯები უნდა გადადგან, რათა ნაკლებად ვიყოთ დამოკიდებული ეკონომიკურად და პოლიტიკურად არასტაბილურ ქვეყანაზე – რუსეთზე.
სოფლის მეურნეობის მინისტრის განცხადება მეტწილად სიმართლედ შეფასდა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, გიგა ბუკიას განცხადებაც გადაამოწმა. ბუკიას თქმით, 2004-2012 წლებში სახელმწიფოს საკუთარი ქონება უსასყიდლოდ 5 634 ადამიანმა გადასცა, ხოლო ბოლო ორი წლის მანძილზე ასეთი ფაქტი არ დაფიქსირებულა. დეპუტატის აზრით, ეს იმის დასტურია, რომ წინა ხელისუფლებისგან განსხვავებით, დღევანდელი მთავრობა ბიზნესზე ზეწოლას არ ახორციელებს.
ფაქტ-მეტრთან საუბარში გიგა ბუკიამ აღნიშნა, რომ განცხადება ეკონომიკის სამინისტროს სტატისტიკაზე დაყრდნობით გააკეთა.
ეკონომიკის სამინისტროს სსიპ-ის – სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ ფაქტ-მეტრისთვის მოწოდებული ინფორმაციით, 2004-2012 წლებში სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ (ჩუქების ფორმით) ქონების გადაცემასთან დაკავშირებით 605-მა ფიზიკურმა და არასაჯარო იურიდიულმა პირმა მიმართა, ხოლო 2013-2014 წლებში, ახალი ხელისუფლების პირობებში – 32-მა. აღსანიშნავია, რომ ამ სტატისტიკაში არ შედის თვითმმართველობებისთვის უსასყიდლოდ გადაცემული ქონება.
ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ მოწოდებული ინფორმაცია დეპუტატის მიერ ნახსენებ რიცხვებს არ ემთხვევა. შესაბამისად, გიგა ბუკიას განცხადება მცდარია.
ცნობისთვის, FactCheck.ge მიზნად ისახავს საზოგადოებისათვის საინტერესო საკითხებზე პოლიტიკოსთა მიერ გაკეთებულ განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის, თუ უზუსტობების დადგენას. ფაქტ-მეტრის მიერ ფაქტის სიზუსტის შეფასების გრადაციებია: სიმართლე, მეტწილად სიმართლე, ნახევრად სიმართლე, მეტწილად მცდარი, მცდარი, ტყუილი.
