"გლეხისთვის გამოყოფილი თითოეული თეთრი მივა გლეხთან"
ახლახან ქალაქ ქუთაისში ჩაის სექტორის პირველ რეგიონულ ფორუმს "ENPARD საქართველომ" და მისმა პარტნიორებმა უმასპინძლეს. აქ მრავლად იყვნენ როგორც სოფლის მეურნეობის სამინისტროს, ასევე ევროკავშირის წარმომადგენლები, ჩაის წარმოების სფეროში დაინტერესებულ ფერმერთა ჯგუფები, რეგიონული ხელისუფლების პირველი თუ მეორე პირები.
ჩაის ხელახლა აღორძინებისა და მასთან დაკავშირებული პრობლემების შესახებ, "გურია ნიუსი" ესაუბრა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების სააგენტოს თავმჯდომარეს გიორგი მიშელაძეს.
_ ბატონო გიორგი, ჩაის რეაბილიტაციის შესახებ არაერთი ოფიციალური ინფორმაციის გაჟღერების შემდეგ, გურიაში დიდია მოლოდინი ამ სტრატეგიული და ასე ვთქვათ, ამაღორძინებელი კულტურის სარეაბილიტაციოდ. ჩვენ გლეხებს მივაწოდეთ ინფორმაცია კოოპერატივის შექმნის აუცილებლობაზე. დღემდე, შეიძლება ითქვას, ისინი მოტყუებული დარჩნენ.
_მოტყუებული არ იქნებიან! სამინისტროში უკვე შექმნილია ჩაის რეაბილიტაციის კომისია. მიმდინარე ფორუმზე მოხდება ჩვენი კომისიის მუშაობის შესახებ გარკვეული პოზიციების გაჟღერება, როგორ ხედავს სამინისტრო ჩაის დარგის განვითარებას, მათ შორის, კოოპერატივის ფარგლებში როგორ უნდა მოხდეს ამ კულტურის განვითარება.
ჩაის განვითარების ყველაზე კარგი გზა კოოპერაციული სისტემის ჩამოყალიბებაა. ყველაფერი, დაწყებული პირველადი ფოთლით, მისი გადამუშავებით და დაფასოებით დამთავრებული, თუ იქნება კოოპერაციული სისტემის ციკლში ჩართული, ეს ყველაზე დიდი შემოსავალი იქნება გლეხისთვის, ყველასთვის, ვინც ჩაის ფოთლის მომყვანია. რაც შეეხება პროგრამებს, როგორ მოხდეს ჩაის ბუჩქის რეაბილიტაცია, ჩვენი მოსაზრებაა, ისევე უნდა მოხდეს, როგორც დღეს ხორციელდება პროექტი თხილის განვითარებისა, რომელიც დაიწყო კოოპერაციის განვითარების გზით. უნდა მოხდეს კოოპერატივების მხარდაჭერა, რომ ფერმერი ინდივიდუალურად კი არ იყოს სუბსიდირებული, არამედ ის ბიზნესზე ორიენტირებული იყოს. ბიზნესზე ორიენტირებულს კი, გლეხს ხდის მისი კოოპერატივებში ჩართულობა. ამიტომ ვთვლით, რომ კოოპერატივის მეშვეობით მხარდაჭერა, კოოპერატივის სუბსიდირება იქნება თუ საგრანტო პროგრამებით ხელშეწყობა,საუკეთესო გზაა. თუ ამ პროგრამებში ჩაერთვება გლეხი, ის უფრო მეტად მიიღებს შედეგს, რაზეც ორიენტირებულია ბიზნესი.
_ კონკრეტულად თუ შეგიძლიათ, გვითხრათ, რა სახის დახმარებას უნდა ელოდონ გლეხები?
_ეს იქნება მძიმე გასხვლაში დახმარება, ბევრი სხვა რამ. დაზუსტებით გამიჭირდება ამის თქმა. ამიტომ ტარდება ჩაის რეაბილიტაციით დაინტერესებულთა ფორუმი, რომ ყველამ თავისი მოსაზრება დააფიქსიროს, აზრი გამოთქვას, ყველაზე კარგი გზა აირჩიოს სახელმწიფომ და იმ გზას გაუყვეს ჩაის კულტურის განვითარებისთვის. იმიტომ, რომ ჩვენ აღარ გვაქვს დრო დიდხანს ცდისა, რადგან გლეხკაცს სჭირდება დახმარება.
_მეც ამას ვამბობ ბატონო გიორგი, გლეხი კარგა ხანია, იცდის…
_აუცილებლად დაეხმარებიან მას, რომ კარგი ეკონომიკური შედეგი მისცეს სახელმწიფოს და და ეს მარტო ქვეყნის ეკონომიკისთვის კი არა, მისივე ოჯახისთვის იქნება საუკეთესო.
_ხალხში მყარად არის ფეხმოკიდებული აზრი, რომ არსებობენ მონოპოლიური სუბიექტები, რომლები ჩაის იმპორტით არიან დაკავებული, აქვთ დიდი მოგება და ირიბად სწორედ ისინი ეწინააღმდეგებიან საქართველოში ჩაის აღორძინების საქმეს.
_ჩვენი მიზანი გლეხების კოოპერაციებში გაერთიანებისა ის არის, რომ საქართველოს ბაზარზე, პირველ რიგში, კონკურენტუნარიანი გავხადოთ გლეხის ეკონომიკაში მონაწილეობა, ანუ მონაწილეობა კოოპერატივის მეშვეობით. ერთი გლეხის სუბსიდირება, რა შედეგიც უნდა დადოს მან, კონკურენციას ვერ გაუწევს ვერანაირ ბიზნესს და ვერც სტაბილურ სუბიექტად ჩამოყალიბდება. ამიტომ არის საჭირო გლეხების კოოპერატივებში გაერთიანება, რის შემდეგაც ისინი უფრო კონკურენტუნარიანი იქნებიან თუნდაც ბაზარზე მყოფი იმ მონოპოლისტების მიმართ, რომლებზეც თქვენ საუბრობთ.
_რა ვუთხრათ ახლა ფერმერებს, რომლებიც კოოპერატივების შექმნას აპირებენ. კონკრეტულად გამოყოფილი სუბსიდია თუ დახმარება მიაღწევს მათთან ან ჩაის ბუჩქთან, თუ სადმე გზაში "დადნება", რაც წარსულში არაერთხელ მომხდარა?
_მესმის თქვენი შეკითხვა, გასაგებია. ვიძლევით იმის გარანტიას, რომ თუ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და ჩვენი სააგენტოს მეშვეობით გახორციელდება ეს ყოველივე, გლეხისთვის გამოყოფილი თითოეული თეთრი მივა გლეხთან და ჩაის ბუჩქთან, თითოეული თეთრი მივა იმ გლეხამდე, რომელიც ამა თუ იმ კოოპერატივში გაწევრიანდება. ჩაის აღორძინების დასაწყებად კოოპერაციული სისტემა უნდა ამოქმედდეს.
_გურიაში მწარედ ახსოვთ "მარტინ ბაუერი", კილოგრამ ჩაიში 20 თეთრს რომ სთავაზობდა ჩვენს მეჩაიეებს და ადგილობრივმა "საქმის კაცებმა" უთხრეს, 7 თეთრადაც მოგიკრეფენ, მეტი არაა საჭიროო. გასაღების ბაზარზე ვინ შექმნის ამინდს, მთავარი ესეცაა.
_"მარტინ ბაუერის" თუ სხვა მრავალი კერძო სამართლის ორგანიზაციების ინტერესებში შედის, რაც შეიძლება მეტი შემოსავალი მიიღონ ნებისმიერი კონკურენციული საქმიანობისას. მაგრამ ჩვენი, როგორც სახელმწიფოს მიზანია, ხელი შევუწყოთ ერთის მხრივ უკვე ბიზნესში ჩართულ სუბიექტებს, მაგრამ ეს გლეხკაცის და კოოპერატივის ხარჯზე არ უნდა მოხდეს. მათ, ორივეს , უნდა ჰქონდეთ საკუთარი ნიშა, დაწყებული პირველადი პროდუქციის წარმოებიდან, საბოლოო პროდუქციის მიღებამდე, სრული კოოპერაციული საწარმოო ციკლის შექმნით. სწორედ ეს არის სახელმწიფოს მიზანი და ჩვენი სააგენტოს მიზანიც. იმიტომ, რომ ჩვენ ვართ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პოლიტიკის განმახორციელებელი სააგენტო და მიზნად ისახავს კოოპერაციული საწარმო ციკლის შექმნაში ჩავრთოთ ფერმერები, რომ უფრო მეტი შემოსავალი მიიღონ მათ.
_ბატონო გიორგი, რა დრო დაჭირდება ჩაის კულტურის აღორძინებას საქართველოში?
_სოფლის მეურნეობა ისეთი დარგია, როცა თესლს მიწაში ჩააგდებ, დღესვე ვერ მიიღებ შედეგს. მას სჭირდება თავისი ვეგეტაცია. დღეს ჩაის პლანტაციები იმდენად გაპარტახებულია, მისი აღდგენა რომ მოხდეს, მძიმე გასხვლით უნდა დავიწყოთ. ამის შემდეგ ჩაის ფოთოლი რომ მოვკრიფოთ, სულ ცოტა, სამი წელი სჭირდება. დრო მართლაც არ ითმენს და უნდა ვიჩქაროთ, ოღონდ ისე, რომ მომავალში ამ სიჩქარემ პრობლემა არ შეგვიქმნას, ანუ როგორც გამოთქმა არსებობს: "ვიჩქაროთ ნელა".
