საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში პარლამენტის თავმჯდომარის, დავით ბაქრაძის და საპარლამენტო უმრავლესობის შეხვედრები გრძელდება. მათი განცხადებით, ეს ჩვეულებრივი სამუშაო პროცესია _ ისინი ადგილზე უკეთ იგებენ, რა პრობლემები აწუხებთ რეგიონებში. საკანონმდებლო ორგანოში აკრედიტებული ჟურნალისტისთვის საინტერესო იქნებოდა ამ გასვლით შეხვედრებზე დასწრება, საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტმა ჩოხატაურის მაჟორიტარ დეპუტატს შესთავაზა კიდეც ჩემი ამ ფორმატში ჩართვა, თუმცა, დეპუტატი, თურმე, “გაუფრთხილდა შორ გზაზე ჟურნალისტის წასვლას და ზედმეტად შეწუხებას”(?!).
პარლამენტის რეგიონული და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარე, ვახტანგ ბალავაძე, რომელიც ახლახან იმყოფებოდა ლანჩხუთში, გურიაში კიდევ ბევრ შეხვედრას გეგმავს.
_ თვითმმართველობის რეფორმის პირველი ეტაპი დასრულებულია. ძირითადი კანონმდებლობა შეესაბამება ევროპულ სტანდარტებს, ჩვენ მიერთებული ვართ თვითმმართველობის ქარტიას და ყველა იმ პირობას ვპასუხობთ, რაც გვაქვს აღებული. მეორე ეტაპი იქნება მუნიციპალიტეტების შესაძლებლობების გაძლიერება. მათ აქვთ კანონით განსაზღვრული კომპეტენციები, საკუთარი უფლებამოსილებები, თუმცა, უმრავლეს შემთხვევაში, ეს სრულფასოვნად ვერ ხორციელდება, რისი მიზეზიც არის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის, ტექნოლოგიების არქონა, ასევე ცოდნა, გამოცდილება. ჩვენ გვინდა, დავეხმაროთ მუნიციპალიტეტებს.
_ რაში გამოიხატება დახმარება?
_ მთავარია, მუნიციპალიტეტების მოსახლეობამ მიიღოს ყველა სერვისი სწრაფად და ხარისხიანად. მუნიციპალიტეტებს ხელი უნდა შევუწყოთ, რომ ჰქონდეთ ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია. ტექნიკური რეგულაციის ნორმები მათი დასამტკიცებელია. ზოგ მუნიციპალიტეტს აქვს, ზოგს _ არა. სივრცითი ტერიტორიული მოწყობის გეგმის შექმნა დიდი თანხებთან არის დაკავშირებული, დაახლოებით, 200 ათასი ლარი ჯდება, რისი საშუალებაც არ აქვთ. ასევე, მთავარი მიმართულებაა რეგიონული განვითარების სახელმწიფო სტრატეგიის არსებობა. 2010-2017 წლებში გაწერილია სამოქმედო გეგმა. ნელ-ნელა ვცდილობთ, რეგიონული მასშტაბით დაითვალოს, ქვეყანაში რისი ექსპორტი და იმპორტი ხდება. სტატისტიკის დეპარტამენტთან ერთად ვცდილობთ, მივიღოთ ინფორმაცია, რაც დაგვეხმარება, შევიმუშაოთ კონკრეტული გეგმა.
_ როგორია რეგიონული განვითარების სტრატეგია?
_ ამ ეტაპზე რეგიონის დეფინიცია ბუნდოვანია _ სანამ ქვეყნის 20% ოკუპირებულია, კონსტიტუციაში ღიად გვაქვს დატოვებული ტერიტორიული მოწყობის საკითხი. აფხაზები და ოსები ჩვენი თანამემამულეები არიან. ამიტომ, საბოლოოდ როგორი ტერიტორიული მოწყობა გვექნება, მათთან ერთად უნდა გადავწყვიტოთ. დღეს შეგვიძლია, ვისაუბროთ ამა თუ იმ რეგიონის ეკონომიკურ-სოციალურ ერთობაზე. ეს არ არის სამართლებრივი ტერიტორიული დაყოფა, სამომავლოდ უნდა წავიდეთ ამ მიმართულებით. რეგიონების განვითარება, თავისთავად, მუნიციპალიტეტების განვითარებას გულისხმობს. გუბერნიები ცენტრალური ხელისუფლების გაგრძელებაა, რომელთა საშტატო ერთეული მცირეა. რეგიონული ინსტიტუციების განვითარებისთვის გუბერნიასთან იქმნება გუბერნატორთა საბჭოები, სადაც შედიან ყველა მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლები, ხდება ინფორმაციის გაცვლა.
_ რა შეცვალა თვითმმართველობის არჩევნებმა?
_ 2009 წლის ცვლილებების შედეგად მივიღეთ უფრო ჩამოყალიბებული მოდელი. მთავარი იყო, მუნიციპალიტეტებში კომპეტენციის გამიჯვნა. ბევრი ფუნქცია დარჩა გამგებელს. საბოლოოდ, მთავარი პოლიტიკური ფიგურა გახდა საკრებულოს თავმჯდომარე, რომელიც არჩევითი თანამდებობის პირია. მუნიციპალიტეტის მართვა იგივეა, რაც ქვეყნის მართვა. სამწუხაროდ, ჩვენს ქვეყანას არ აქვს მუნიციპალიტეტების მართვის ისეთი გამოცდილება, როგორც ევროპულ სახელმწიფოებს. იქაური მერი დიდი კომპეტენციების მატარებელია. ნელ-ნელა ჩვენთან ცენტრალური ხელისუფლების კომპეტენციები გადადის მუნიციპალიტეტებზე. მართვის თვალსაზრისით უფრო ადვილია, დღესდღეობით, რა მოვალეობებიც აქვთ, ის განახორციელონ სრულფასოვნად.
_ რატომ ვერ ახორციელებენ სრულფასოვნად?
_ იმიტომ, რომ არა აქვთ შემოსავალი. აკეთებენ იმას, რისი საშუალებაც აქვთ. მართვის სისტემების დანერგვა, კონკრეტული ნორმატიული აქტების არსებობა _ ეს არის სფეროები, რომლებიც ყველა სახელმწიფოში ვითარდება. მაგალითად, მიწის მართვის ეკონომიკა, ადგილზე ურბანული განვითარება. ეს ცოცხალი პროცესებია და მოითხოვს მუდმივ განახლებას. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რეგიონული განვითარება, როცა მუნიციპალიტეტების ერთმანეთზე მიბმა ხდება. წარმოუდგენელია, ლანჩხუთის განვითარების გეგმა დადო და ის არ იყოს მიბმული ჩოხატაურზე და ოზურგეთზე. ეს არის ბუნებრივი ერთეულები, რაც არსებობდა ისტორიულად. თვითმმართველობა არის ყველაზე ახლომდგომი არჩევითი ორგანო. ადგილობრივებს ხელმისაწვდომობის კუთხით არ უნდა შეექმნათ პრობლემა. ორგანულ კანონში შევცვალეთ გამგებლის რწმუნებულების დასახელება _ მათ დაერქვათ მუნიციპალიტეტის რწმუნებულები. დავიწყეთ სოფლის სახლების მშენებლობა. ისინი გვინდა დავაკავშიროთ ერთიან მონაცემთა ბაზასთან, როგორიც არის იუსტიციის სახლი შსს-ს მომსახურების სააგენტოსთან. ადამიანს შეუძლია, მივიდეს იქ და მიიღოს ნებისმიერი ინფორმაცია. აქტიურად ვთანამშრომლობთ თვითმმართველობის ასოციაციასთან. მასთან ერთად ყოველ წელს გვაქვს სამხარეო შეხვედრები, რომლებშიც ჩართულები არიან არა მარტო მაჟორიტარი დეპუტატები, არამედ პროპორციული სიით გასული დეპუტაცია. პარლამენტის თავმჯდომარე, დავით ბაქრაძე ხვდება როგორც ადგილობრივ ხელისუფლებას, ასევე მოსახლეობას. შეხვედრებს კოორდინირებას უწევს ჩვენი კომიტეტი.
_ ეს შეხვედრები წინასაარჩევნო კამპანიის ფორმატში მიმდინარეობს?
_ შეუძლიათ, გადახედონ წინა წლების შეხვედრებს _ მაშინაც არანაკლები ინტენსივობით ტარდებოდა მსგავსი შეხვედრები. კომიტეტი მედიაციის ფუნქციასაც ასრულებს მუნიციპალიტეტსა და სხვადასხვა სამინისტროს შორის. საარჩევნოდ ჩვენც დავგეგმავთ შეხვედრებს სხვა პარტიების მსგავსად.
_ ასეთ შეხვედრებს არ ესწრებიან საკრებულოს ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლები.
_ ჩვენ მივდივართ სოფელში და ვისაც აქვს სურვილი, მოდის. არანაირი შეზღუდვები არ არის. NDI-სთან ერთად ვიწყებთ პროექტს _ ჩვენი კომიტეტი, ადგილობრივი მედია და ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლები ჩავალთ მუნიციპალიტეტებში, ავირჩევთ 5 მთავარ საკითხს და განვიხილავთ. სოფლის მცხოვრებლები კმაყოფილი არიან სოფლის დახმარების პროგრამით.
_ თუმცა, საუბრობენ, რომ გამგებელი იღებს ამ თანხის განკარგვის გადაწყვეტილებებს.
_ მეც მომისმენია ეს ოპოზიციური პარტიის ლიდერებისგან, თუმცა, ადგილზე გასაუბრებისას სხვა ვითარება მინახავს. ხალხი კმაყოფილია ამ პროგრამით.
_ შეხვედრა გქონდათ ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, იყო ბევრი დაპირება…
_ ლანჩხუთში ბევრი პრობლემაა. თუმცა, შედარება არ არის, რაც იყო ოთხი წლის წინ. გვთხოვეს, სკოლის პირველი და მეორე სართულის გარემონტება. ვუთხარით, რომ გავურემონტებთ მთლიანად. რამდენიმე სოფელში არის გაზიფიცირების პრობლემა. თუ 25%-ზე მეტი იქნება თანახმა, შევიყვანთ კომპანიას, დაეხმარება გამგეობა. ლელობურთის მუზეუმისთვის გამოყოფილია თანხები. საუბარი იყო სანიაღვრე სისტემის აღდგენაზე _ ძირითადი არხები გაწმენდილია. ვცდილობთ, რაც შეიძლება ბევრ ადგილას ჩავიდეთ. ადგილზე ვნახოთ, რა კეთდება და დავსახოთ სამომავლო გეგმები. “სოფლის სახლებში” დავესწარით ბიუჯეტის განხილვას _ ადგილობრივები ისხდნენ თბილ შენობაში საკმაოდ კომფორტულად. ასეთ შეხვედრას ცივილური ფორმა ჰქონდა. ვმუშაობთ საგანმანათლებლო კუთხით, იგეგმება გაცნობითი ტურები. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აქვს ცენტრები. დღეს გლეხს გააჩნია საოჯახო მეურნეობები, თუმცა, ის მას არ უყურებს, როგორც ბიზნესს. ეს უნდა ასწავლო. მინდა ვთქვა, რომ რეგიონებში ცხოვრების დონე გაუმჯობესებულია.
_ რასაც ვერ ვიტყვით გურიაზე _ იქ მძიმე სოციალური ფონია.
_ ამიტომ, აუცილებელია კერძო ბიზნესის განვითარება, რომ ის იყოს მთავარი დამსაქმებელი და არა სახელმწიფო. ჩვენ არ გვაქვს ის განცდა, რომ ყველაფერი კარგადაა. ნელ-ნელა პრობლემები უნდა დავძლიოთ და გავაუმჯობესოთ ხალხის ეკონომიკური მდგომარეობა.
