“მარჯვენა ფილტვის ცენტრალური კიბო, ორმხრივი პლევრიტი, მრავლობით მეტასტაზები ლიმფურ კვანძებში, ღვიძლში, მარჯვენა თეძოს ძვალში” _ ასეთი დასკვნა დაიწერა ონკოლოგიის ეროვნულ ცენტრში პატიმარ ზაზა გიგაურის გამოკვლევის შემდეგ. მიუხედავად ასეთი საგანგაშო დიაგნოზისა, პატიმარს არანაირი მკურნალობა არ ჩატარებია.
არადა, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 284-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად: “სასამართლოს, ხოლო თავისუფლების აღკვეთით მსჯავრდების შემთხვევაში _ საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ერთობლივ მუდმივმოქმედ კომისიას შეუძლია სასჯელის შემდგომი მოხდისგან გაათავისუფლოს ის, ვინც დანაშაულის ჩადენამდე ან ჩადენის შემდეგ დაავადდა მძიმე ავადმყოფობით, რაც ხელს უშლის სასჯელის მოხდას”.
ამ კომისიას ზაზა გიგაურის არც სასიკვდილო დიაგნოზზე უმსჯელია და მით უმეტეს, არც მის გათავისუფლებაზე _ 2012 წლის 14 თებერვალს, მსჯავრდებული ზაზა გიგაური სასჯელაღსრულების სამკურნალო #18 დაწესებულებაში გარდაიცვალა.
“გურია ნიუსი” ამ საკითხთან დაკავშირებით, ორგანიზაცია “ახალგაზრდები სამართლიანობისათვის – საქართველოს” წარმომადგენელს, ნინო ბოლქვაძეს ესაუბრა. სწორედ ამ ორგანიზაციას მიმართეს დახმარებისთვის პატიმრის ახლობლებმა.
_ ქალბატონო ნინო, რუსთავის მე-6 ციხის ადმინისტრაციისთვის იყო თუ არა ცნობილი, პატიმარ ზაზა გიგაურის ჯანმრთელობის პრობლემის შესახებ?
_ ზაზა გიგაურს სამი წლის წინ დაეწყო ჯანმრთელობის გაუარესება. პატიმარმა ჩივილებით არაერთხელ მიმართა ციხის ადმინისტრაციას და ითხოვდა გამოკვლევას.
სასჯელაღსრულების მე-18 სამკურნალო დაწესებულებაში მას სამჯერ ჩაუტარეს სკრინინგი _ უფასო გამოკვლევის პროგრამა ტუბერკულოზზე. პასუხი სამივეჯერ უარყოფითი იყო. ავადმყოფი ამბობდა, რომ ტკივილი ჰქონდა გულმკერდის, ზურგის არეში და ციხის ექიმი ვალერიანის წვეთებს და დიკლოფენაკის მალამოს უნიშნავდა. ეს არის ცინიზმი! მიუხედავად იმისა, რომ ტუბერკულოზი გამოირიცხა, მას გამოკვლევები არ ჩაუტარეს. ასე მოიყვანეს 2012 წლამდე, სანამ სიმსივნემ გენერალიზებული სახე არ მიიღო და არ გადავიდა ფილტვებში, ძვალში, რბილ ქსოვილსა და ჯირკვლებში. შედეგად, ზაზა გიგაური 47 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
_ როდის მოხდა მისი გადმოყვანა ონკოლოგიურ საავადმყოფოში?
_ ონკოლოგიურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს სიკვდილამდე ორი კვირით ადრე, მას შემდეგ, რაც პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობა უკიდურესად დამძიმდა.
რუსთავის მე-6 სასჯელაღსრულების საპყრობილედან სპეცეტაპით გამოაქანეხ მე-18 დაწესებულებაში, არიქა აქ არ მოკვდესო. ეს იყო ფორმალურად. როდესაც მოიყვანეს, მას უკვე შეწყვეტილი ჰქონდა ჭამა და გლუკოზას და ტკვილდამაყუჩებელს უკეთებდნენ.
გარკვეულ პასუხისმგებლობას ვგრძნობ ამ ადამიანის წინაშე _ ჩვენ შევიტანეთ პატიმართან ინფორმაცია, რომ უფლება ჰქონდა გათავისუფლებულიყო. მან არ იცოდა ამის შესახებ. ზაზა გიგაურისთვის და მისი ოჯახისთვის ეს დიდი იმედი იყო. მაგრამ, როგორც ხშირად ხდება, საქართველოში კანონის უზენაესობის პრინციპი თავიდან ბოლომდე დაირღვა.
_ კონკრეტულად, რა დარღვევებზეა საუბარი?
_ 3 თებერვალს, მე-18 დაწესებულების დირექტორისთვის და ექიმისთვის ცნობილი გახდა, რომ პატიმარს ჰქონდა მე-4 სტადიის კიბო. “პატიმრობის კოდექსი” ავალდებულებს მას, რომ თუ არსებობს გათავისუფლების საფუძველი, დაწესებულების დირექტორს შეუძლია მიმართოს საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ერთობლივ მუდმივმოქმედ კომისიას შუამდგომლობით პატიმრის გათავისუფლების შესახებ.
ჯანდაცვის მინისტრის ბრძანებაში მე-4 სტადიის სიმსივნე ნამდვილად არის ჩამოთვლილი. დაწესებულების დირექტორი ვალდებული იყო, ეს პატიმარი გაეთავისუფლებინა.
_ თქვენმა ორგანიზაციამ თუ მიმართა საჯელაღსრულებისა და ჯანდაცვის სამინისტროს მუდმივმოქმედ კომისიას და რა პასუხი მიიღეთ მათგან?
_ 2012 წლის 8 თებერვალს, ზაზა გიგაურის გათავისუფლების შუამდგომლობით მივმართეთ მუდმივმოქმედ კომისიას.
კომისიამ გიგაური არ გაათავისუფლა სასჯელის მოხდისგან, რითაც მის მიმართ სრულიად წარმოუდგენელი, გულგრილი დამოკიდებულება გამოავლინა.
ეს ნიშნავს, რომ უკურნებელი სენით დაავადებული პატიმრების სასჯელისგან გათავისუფლების კანონით გათვალისწინებული მექანიზმი საქართველოში არ მუშაობს, რაც სახელმწიფოს მხრიდან კანონის უზენაესობის პრინციპის უხეში დარღვევაა.
_ აპირებთ თუ არა მოითხოვოთ იმ ექიმის პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენება, რომელმაც პატიმრის მდგომარეობის შესამსუბუქებლად არაფერი გააკეთა?
_ ადმინისტრაციული საჩივრით შეიძლება კონკრეტული მოთხოვნის დაყენება, მაგრამ როდესაც პატიმარი გარდაცვლილია, რა უნდა მოითხოვო?! ახლა იმაზე უნდა ვიფიქროთ და ვიზრუნოთ, რომ იგივე ბედი არ ეწიოს სხვას.
ვითხოვთ, გამოიკვლიონ, რა დარღვევები იყო გიგაურთან მიმართებაში, როდესაც სათანადო გამოკვლევა არ ჩატარდა. ჩვენ გვაქვს სამედიცინო ისტორია, სადაც შავით თეთრზე წერია, რომ ტუბერკულოზი სამჯერ გამოიკვლიეს. ამავე დასკვნებში წერია საგანგაშო ჩივილები. იმ ექიმის პასუხისმგებლობის საკითხი, ვინც ორი უწყების მუდმივმოქმედ კომისიას არ მიმართა, აუცილებლად უნდა დადგეს!
აქვე გეტყვით, რომ ასეთი ექვსი საქმეა შემოსული. აქედან ნაწილი გათავისუფლებას ექვემდებარება, ნაწილი _ გადავადებას. წელიწადნახევარია არსებობს ორი სამინისტროს ერთობლივი მუდმივმომქმედი კომისია, რომელმაც სასამართლო ჩაანაცვლა და მათი გადაწყვეტილებების შესახებ არანაირი ინფორმაცია არ მოიპოვება.
რამდენჯერმე მივმართეთ მათ და მოვითხოვეთ ინფორმაცია, მაგრამ უშედეგოდ. ამიტომ, ჩვენ ვიწყებთ პრეცედენტულ წარმოებას! არავის აქვს უფლება თავი აარიდოს ვალდებულებებს, რომელსაც გამოუსწორებელი შედეგი მოყვება!
