"არაფრის თქმა არ არის საჭირო, თქვენც კარგად ხედავთ, რა პრობლემებია "ოცნების ქალაქში"… აქ უკვე იშვიათად ოცნებობენ პრობლემების მოგვარებაზე, მხოლოდ იმაზე ფიქრობენ, როგორ გადაიტანონ ყოველი ახალი დღე. ყველას მივმართავთ კიდევ ერთხელ, ნუ დაივიწყებს ხელისუფლება თავის ამომრჩეველს და ხალხს. გამოვიდნენ კაბინეტებიდან და მოაგვარონ ჩვენი პრობლემები, "– ამბობენ ხელვაჩაურში მდებარე ე.წ. "ოცნების ქალაქში" მცხოვრებლები "გურია ნიუსთან."
"ოცნების ქალაქში" ახლა შემოდგომა-ზამთრისთვის ემზადებიან. ვისაც საშუალება აქვს, სამერქნე მასალის დამზადებას უკვე შეუდგა. იქ მისულებს, პატარა სახლების (მოსახლეობა ქოხებს ეძახის. ავტ) უმეტესობა დაკეტილი დაგვხდა.
"ვისაც შეუძლია სამუშაოდ დადის, ზოგი თურქეთში, ზოგი ბათუმში და მძიმე სამუშაო დღის ბოლოს კი ბრუნდებიან ამ ქოხებში"– გვითხრეს "ოცნების ქალაქში".
" ახალი მთავრობა რომ მოვიდა, კოალიციაზე მაქვს საუბარი, გვპირდებოდა და გვქონდა იმედი, რომ ჩვენი პრობლემები მოგვარდებოდა. მათ საპატივცემულოდ დავარქვით დასახლებას "ოცნების ქალაქი". დარჩა მხოლოდ სახელი. ხშირად მოდიან ახალი ხელისუფლების წარმომადგენლები, გვპირდებიან, მაგრამ არაფერი იცვლება."– ამბობს დასახლებაში მცხოვრები დავით ცეცხლაძე.
"500 ბავშვი ძალიან დიდი რესურსია ქვეყნისთვის"
ნარგიზ დიასამიძე "გურია ნიუსთან" საუბრის დროს ამბობს, რომ ყველაზე მეტად "ოცნების ქალაქში" ბავშვთა უფლებები ირღვევა.
ე.წ. "ოცნების ქალაქში" სხვადასხვა სოციალური პრობლემების მქონე ადამიანები ცხოვრობენ: მარჩენალ დაკარგულები, მარტოხელები, მრავალშვილიანები, მეწყრულ ზონიდან ჩამოსულები. მაღალმთიანი აჭარა თითქმის მთლიანად მეწყრული ზონაა და უმეტესი აქ მცხოვრები იქედან არის ჩამოსული. აქ ელემენტარული პირობებიც არ არის ადამიანისთვის. ნაგავსაყრელზე ვცხოვრობთ, მაგრამ რა ვქნათ, როდესაც სხვაგან წასასვლელი არ გვაქვს. წყალი მოდის, მაგრამ გრაფიკით. აქ 500-სზე მეტი ბავშვია და ხომ შეიძლება რამე ინფექციური დაავადება გავრცელდეს. ბავშვები არაჯანსაღ პირობებში იზრდებიან. 500 ბავშვი ძალიან დიდი რესურსია ქვეყნისთვის. აქედან გამომდინარე, აუცილებლად უნდა მიექცეს ყურადღება მათ. ყველა ორგანიზაციას, იქნება სამთავრობო თუ არასამთავრობო, გთხოვთ, იქნებ დაგვეხმაროთ, რომ მომავალი თაობა ასეთ პირობებში არ იზრდებოდეს."
მისივე თქმით, ლტოლვილებს, იძულებით გადაადგილებულ პირებს ჩვენს ქვეყანაში აქვს ლტოლვილის სტატუსი და მაგრამ რადგან ქვეყანას არ ძალუძს დევნილების დაფინანსება, მათ უცხოური დონორი ორგანიზაციები აფინანსებენ.
"ჩვენი მოთხოვნაა, ეკომიგრანტის სტატუსი შეიქმნას აჭარაში და ის გაუთანაბრონ ლტოლვილის სტატუსს. საკანონმდებლო ორგანომ უნდა იმუშაოს ამ საკითხზე. მძიმე მდგომარეობაში არიან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირები."
როინ გუნდაძეს "ოცნების ქალაქში" ყველა იცნობს. მისი თქმით, აქ ყველა პრობლემა მოსაგვარებელია.
"ძალიან მძიმე პირობებში გვიწევს ცხოვრება. ხომ შეიძლება უფრო მეტი ყურადღება გამოიჩინონ ჩვენს მიმართ და ელემენტარული საცხოვრებელი პირობები შეგვიქმნან. თქვენ ალბათ ნახავდით, ამხელა ტერიტორიაზე ერთი სანაგვე ურნაც არ არის. ეს პრობლემა ხომ შეიძლება მოგვარდეს?! ამაზე ხომ არ არის მილიონობით ლარი დასახარჯი."
მურმან დიასამიძე, ქედიდან ჩამოვიდა და დასახლებაში სამი წელია ცხოვრობს,
"ოთხი ვცხოვრობთ ერთ პატარა სახლში. ჩამოვედი იმის გამო, რომ ქედაში მეწყერსაშიშ ზონაში ვცხოვრობდი და იქ აღარ შეიძლებოდა გაჩერება. ახლა კი ეზო-კარმიდამოს გარეშე ვართ. ძალიან მძიმე ყოფაში უწევს ჩემს ცოლს და შვილებს ცხოვრება." – თქვა მურმან დიასამიძემ.
რაზე ოცნებობენ ბავშვები…
"ოცნების ქალაქში" ბავშვები უფრო ოცნებობენ… ფიქრობენ, რომ მათი ოცნებები ახდება. ლინდას უნდა, რომ მოცეკვავე გახდეს, მაგრამ ოჯახს იმის საშუალება არ აქვს ცეკვაზე ატაროს. მის დას კი ბარბის სახლი უნდა. ლიზის და ლინდას მეგობარ ბიჭებს დიდი ველოსიპედები უნდათ. კიდევ რაზე ოცნებობენ ბავშვები? საკუთარ სახლზე, ფერად ბუშტებზე, სახატავ რვეულებზე, ფანქრებზე, საბავშვო ატრაქციონებზე, სკვერზე, სათამაშოებზე…
"ეკომიგრანტის სამართლებრივი სტატუსი არ არსებობს"
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილის რამაზ ჯინჭარაძის ინფორმაციით, სპეციალურმა კომისიამ აღრიცხა ე.წ "ოცნების ქალაქის" მოსახლეობა და დადგინდა, რომ ამ ტერიტორიაზე თვითნებურად შეჭრილია 1 063 ოჯახი.
მცხოვრებლების ერთი ნაწილი მოითხოვს ეკომიგრანტების სტატუსის მინიჭებას და როგორ აპირებს ადგილობრივი მთავრობა ამ საკითხის გადაჭრას, რამაზ ჯინჭარაძემ ასე გვიპასუხა:
"ეკომიგრანტის სამართლებრივი სტატუსი არ არსებობს, მით უფრო ოფიციალური ორგანო რომელიც იურიდიულად ანიჭებს აღნიშნულ სტატუსს. თუმცა არსებობს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს N779 დადგენილება, რომელიც განმარტავს ეკომიგრანტის ცნებას.
ეკომიგრანტის ცნებაში განმარტებული კრიტერიუმების ოჯახზე გავრცელების მიზნით, შესაბამის უწყებებში წარდგენილი უნდა იქნეს კომპეტენტური ორგანოს/სპეციალისტების დასკვნა, რომლის საფუძველზე შესაძლებელი იქნება მსჯელობა დახმარების გაწევის მიზანშეწონილობაზე. თუ მოქალაქე თვლის, რომ ის არის სტიქიის შედეგად დაზარალებული, უპირველესად უნდა მიმართოს მუნიციპალიტეტს საცხოვრებელი სახლის ადგილმდებარეობის მიხედვით. თუკი შესაბამისი დასკვნით დადასტურებული იქნება, რომ სტიქიური საფრთხის გამო ოჯახი ექვემდებარება ადგილმონაცვლეობას აჭარის მთავრობაში შექმნილი უფლებამოსილი კომისიის რეკომენდაციით მთავრობის თავმჯდომარე ღებულობს გადაწყვეტილებას ეკომიგრანტი ოჯახების სოციალურ სახლებში საცხოვრებელი ფართებით უზრუნველყოფის თაობაზე. იმ შემთხვევაში თუ ოჯახს გააჩნია გეოლოგიურად მდგრადი ალტერნატიული ფართი, იგივე პროცედურების გავლით ოჯახს გაეწევა ფინანსური დახმარება სახლის გადატანა/მშენებლობისათვის."
მისივე თქმით, 2013 წლიდან დღემდე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სარეზერვო ფონდიდან ბუნებრივი და ტექნოგენური კატასტროფების შედეგად დაზარალებული 1 101 ოჯახზე მატერიალური დახმარების სახით, რაც ასევე საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა/რეაბილიტაციას ითვალისწინებდა, გამოიყო 2 132 934 ლარი.
"ე.წ "ოცნების ქალაქში" სამი ეკომიგრანტი ოჯახის ცხოვრება დადასტურდა. ერთ-ერთ მათგანს, რომელიც ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მკვიდრი იყო, აჭარის მთავრობის გადაწყვეტილებით ბინა ქ. ბათუმში, თამარის დასახლებაში არსებულ სოციალურ სახლში გადაეცა. მეორე ოჯახს, რომელიც ხულოს მუნიციპალიტეტის მკვიდრი იყო, სახლი გურიაში საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრომ შეუძინა, ხოლო მესამემ, რომელიც ქედის მუნიციპალიტეტის მკვიდრია, ქედის პოლიკლინიკის რეაბილიტირებულ შენობაში ბინის მიღებაზე უარი განაცხადა და ცხოვრებას ე.წ "ოცნების ქალაქში" აგრძელებს. ამჟამად მიმდინარეობს 5 ოჯახის გადამოწმების პროცესი.
2016 წლიდან აჭარის მთავრობა გეგმავს ეკომიგრანტთა უსაფრთხო გარემოში განსახლების მიზნით, აამოქმედოს ახალი პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს ეკომიგრანტთა ფინანსურ მხარდაჭერას და უსაფრთხო გარემოში საცხოვრებელი სახლების შესყიდვას. მსგავს პროგრამას 2014 წლიდან ახორციელებს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროც, თუ ეს ოჯახები თვლიდნენ, რომ არიან სტიქიის შედეგად დაზარალებულები, დახმარების მისაღებად შეეძლოთ მიემართათ ცენტრალური მთავრობისთვისაც." – განაცხადა რამაზ ჯინჭარაძემ.
"გურია ნიუსი" დაინტერესდა, როდის მოუგვარდებათ "ოცნების ქალაქის" მცხოვრებლებს საცხოვრებელი ფართის პრობლემა. რამაზ ჯინჭარაძის თქმით, აჭარის მთავრობის მიერ 2015 წლისთვის ეკომიგრანტი და სოციალურად დაუცველი ოჯახებისთვის დაგეგმილია და მიმდინარეობს 72 ბინიანი 3 საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაშლოვანში; 50 ბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაპრეშუმში. 2015 წელს დაიწყება 58 ბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა ქ. ბათუმში, თამარის დასახლებაში, რომელიც უნდა დასრულდეს 2016 წელს. თუმცა ჯერ არ არის გადაწყვეტილი, ვის მიეცემა საცხოვრებელი ფართები მშენებარე კორპუსებში.
