"გურია ნიუსი" უკვე წერდა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში სამტრედია-გრიგოლეთის მონაკვეთზე საავტომობილო გზის მეოთხე ლოტის მშენებლობასთან დაკავშირებით, ადგილობრივი მოსახლეობის პრობლემების შესწავლის მიზნით, ლანჩხუთის საკრებულოში შექმნილი დროებითი სამუშაო ჯგუფის მიერ გაწეული მუშაობის შესახებ.
სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელმა გიორგი ჩახვაძემ ჯგუფის მიერ გაწეულ სამუშაოზე ისაუბრა: "ჯგუფის წევრებმა რამდენიმე სოფელში ადგილზე შეისწავლეს სიტუაცია და დაადგინეს, რომ 1 კვ. მეტრზე სუფსის საყანე ფართობებში 1 ჰექტარზე საშუალოდ 35-40 ათასი ძირი სიმინდია დათესილი, რაც "აჯამეთისა" და "ქართული კრუგის" ჯიშის სიმინდის მოსავალს 8-10 ტონით განსაზღვრავს. სხვა სოფლებში, კერძოდ, ნიგვზიანში, ჩიბათში და საკუთრივ ქალაქში, ეს მაჩვენებელი ოდნავ დაბალია და 1 ჰექტარზე 5-7 ტონა მოსავალს მოიცავს. ჯგუფმა, საშუალოდ, 7 ტონა სიმინდის მოსავალზე გააკეთა გათვლა და დაადგინა, რომ ოპტიმალურ, ანუ ხმობის პროცესში 1 ჰექტარზე სიმინდის სუფთა მარცვალი 4,6 ტონით განისაზღვროს და 1 კილოგრამის ლარად შეფასებისას, მოსავლის ღირებულება 4600 ლარით შეფასდეს. ამას გამოაკლდება ხარჯი, რომელიც, სავარაუდოდ, 1000 ლარს შეადგენს და მივიღებთ სუფთა მოგებას _ 3600 ლარს", _ თქვა ჩახვაძემ.
ეს მონაცემები მხოლოდ სიმინდის მოსავალს ეხებოდა და ჯგუფის მიერ ცალკე განისაზღვრა სხვა სახის სოფლის მეურნეობის პროდუქტების სავარაუდო ღირებულებები: "რაც შეეხება ჩალას, ერთი კონა საშუალოდ 1 ლარი ღირს და ჰექტარზე 1000-1200 კონას მიიღებს გლეხი. ამას დაემატება 80-100 კგ. ლობიო, 1,2-1,5 ტონა გოგრა, 200-300 კგ. სოიო და მთლიანობაში, შემოსავალი 5000 ლარს მიაღწევს", _ თქვა ჯგუფის ხელმძღვანელმა.
ამ მონაცემებით ირკვევა, რომ მოსახლეობას, მოსავლის კომპენსაციის სახით, 1 ჰექტარზე, სახელმწიფომ 5 ათასი ლარი უნდა გადაუხადოს, მაგრამ ჩვენ მიერ მოპოვებული საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გზების დეპარტამენტის მიერ შექმნილი ჩქაროსნული მაგისტრალის სამტრედია-გრიგოლეთის აღნიშნული მონაკვეთის განსახლების სამოქმედო გეგმის მიხედვით, ეს მონაცემები არსებულად განსხვავებულია.
ამ ვრცელ და მრავლისმომცველ დოკუმენტში მხოლოდ ორ კომპონენტზე გავამახვილებთ ყურადღებას, რომლებიც ყველაზე აქტუალურია ადგილობრივი მოსახლეობისთვის და არსებული დავის მთავარ მიზეზადაც ითვლება.
პირველ რიგში, ერთწლიანი კულტურების საკომპენსაციო თანხების გაანგარიშების შესახებ უნდა ვისაუბროთ. განსახლების სამოქმედო გეგმის შესაბამისად, მოსახლეობას სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთებზე ერთწლიანი კულტურების საკომპესაციო ნუსხაში მხოლოდ ორ კომპონენტზეა საუბარი _ სიმინდსა და ლობიოზე. საკრებულოს მუშა ჯგუფმა კი ამ ორ კულტურას, რეალურად დაუმატა ის პროდუქცია, რომელიც გლეხს ყანის აღების შემდგომ რჩება. თუმცა, განსახლების გეგმის მიხედვით, კომპენსაცია არ გაიცემა ჩალაზე, გოგრასა და სოიოზე.
თავის მხრივ, მუშა ჯგუფის მონაცემებს ამ ჯგუფის წევრებიც ეთანხმებიან, თუმცა, გარკვეული მოსაზრებები გააჩნიათ ადგილების მიხედვით. რაც შეეხება თავად სუფსის მოსახლეობის წარმომადგენელ ალეკო ევგენიძეს, ის ამ მონაცემებს არ ეთანხმება: "მიმაჩნია, რომ აგროვადებისა და აგროტექნიკური მონაცემების ზედმიწევნით დაცვის შემთხვევაში, 1 ჰა-ზე 5,2-5,3 ტონა სიმინდის სუფთა მარცვლის მიღებაა შესაძლებელი და შემოსავალი მარტო აქედან 6 ათას ლარს აღემატება. საერთოდ კი არსებობს მეცნიერების მიერ დასაბუთებული მონაცემები, რომელიც ნათლად ასახავს რეალურ სურათს ადგილების მიხედვით და ამას უნდა დავეყრდნოთ უპირველესად", _ თქვა ევგენიძემ.
ირკვევა, რომ განსახლების გეგმაში მონაცემები აღებულია სტატისტიკის დეპარტამენტის კვლევებზე დაყრდნობით და პროდუქციის ღირებულება მიმდინარე საბაზრო ფასებს ითვალისწინებს. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეს ფასები გასული წლის ივლისის მონაცემებითაა გათვლილი და მითითებულია ერთი ამერიკული დოლარის მაშინდელი კურსიც _ 1,765 ლარი.
სიმინდის კულტურის შეფასებისას, განსახლების სამოქმედო გეგმისა და საკრებულოს მუშა ჯგუფის მონაცემები ერთმანეთს დაემთხვა, ოღონდ, სამოქმედო გეგმის მიხედვით, 1 კვ. მეტრზე საშუალო მოსავლიანობა 0.36 კგ-ით განისაზღვრა და 1 კგ. სიმინდის სუფთა მარცვალი 1 ლარით შეფასდა, ჰექტარზე მიღებული მოსავალი კი _ 3 600 ლარით. იგივე თანხა მიიღო მუშა ჯგუფმაც, ოღონდ, აქ 1 კვ. მეტრი 0,46 კგ-ია, ხოლო ერთი ლარის შეფასებით ჰექტრის მაჩვენებელი, შესაბამისად, 4 600 ლარი გამოვიდა, რასაც შესაძლო ხარჯი _ 1 000 ლარი გამოაკლდა.
სიმინდის შემთხვევაში ყველაფერი გასაგებია, მაგრამ განსხვავებულია სურათი ლობიოს მოსავლის შეფასებისას _ თუ მუშა ჯგუფმა ლობიოს სავარაუდო მოსავლიანობა 1 ჰექტარზე 80-100 კილოთი განსაზღვრა, განსახლების სამოქმედო გეგმაში ლობიოს "კულტი" შეიქმნა და სავარაუდო მოსავლიანობამ იგივე ფართობზე 900 (!) კილოგრამი შეადგინა. საგულისხმოა, რომ თუ გავითვალისწინებთ ლობიოს ამ გეგმისეულ შეფასებას (4 ლარი), გამოდის, რომ გლეხს ლობიოს და სიმინდის საკომპენსაციო თანხა ერთნაირად უწევს, ანუ 3 600-3 600 ლარი. თუმცა, განსახლების სამოქმედო გეგმის ლობიოს კომპენსაციის ოფიციალურ გრაფაში, რატომღაც 1 კვ. მეტრზე გასაცემი თანხა 0,37 ლარია. არადა 0,09 რომ გავამრავლოთ 4 ლარზე, მივიღებთ 0,36 ლარს.
აღნიშნულ შეფასებას არარეალურს უწოდებს ალეკო ევგენიძეც: "ძალიან კარგია, რომ ლობიოს შეფასება მოსახლეობის სასარგებლოდ მოხდა, მაგრამ ეს მონაცემები იმდენად არარეალურია, ეჭვი მაქვს სამომავლოდ მისი გადახედვა მოხდება. არ ვიცი, ასეთი შეცდომა ვის მოუვიდა, მაგრამ აქ რაღაც ხდება და ხალხის სასარგებლოდ თანხებს ზედმეტად არავინ გასცემს. ის კი არა, რაც გვეკუთვნის, იმას არ გვაძლევენ, მარტო სიმინდი და ლობიო ხომ არაა ჩვენი მოსავალი, თანაც კომპენსაციას მხოლოდ ერთი წლის მოსავლისას გვაძლევენ, მიწა კი სამუდამოდ მიაქვთ", _ ამბობს ევგენიძე.
საკითხთან დაკავშირებით, განსახლების სამოქმედო გეგმის კონსულტანტს, სარდიონ ჩხაიძეს დავუკავშირდით, რომელმაც ამ შეფასებაში შეცდომა გამორიცხა: "მე რა გითხრათ?! ეს მონაცემები კონკრეტული მეთოდოლოგიით ითვლება და შეცდომა არ იქნება. მეტს ვერაფერს გეტყვით", _ გვითხრა ჩხაიძემ.
რაც შეეხება მოსახლეობასა და საგზაო დეპარტამენტს შორის არსებულ კიდევ ერთ სადაო თემას _ მიწის რეალური ფასის განსაზღვრას. ამ კუთხით განსახლების სამოქმედო გეგმაში წერია, რომ მიწის საკომპენსაციო თანხა შეირჩა იმ მიწის გაყიდვების ანალოგიების მონაცემების შესწავლით, რომლებიც ეყრდნობა ბაზარზე არსებულ გარიგებებსა და შეთავაზებებს, ასევე, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსგან, სამაკლერო ფირმებიდან და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებიდან მიღებულ ინფორმაციებს.
სამოქმედო გეგმაში სასოფლო – სამეურნეო მიწის ნაკვეთის 1 კვ. მეტრის ღირებულება 3 ლარია. როგორც ირკვევა, ეს თანხა მიღებულია ანალოგად მოყვანილი 10 კონკრეტული ნაკვეთის ღირებულების საშუალო არითმეტიკულის გაანგარიშებით. ამ ნაკვეთთაგან ყველაზე მაქსიმალური ფასი 1 კვ. მეტრზე 4,82 ლარია, ყველაზე მინიმალური კი – 1,18 ლარი.
საკრებულოში შექმნილ მუშა ჯგუფს, ამ საკითხთან დაკავშირებით ჯერ არ უმსჯელია: "ჩვენ წერილობითი სახით ოფიციალურად მივმართეთ საჯარო რეესტრსა და ქონების მართვის სააგენტოს, მოგვაწოდონ მიწის გაყიდვების ფასის შესახებ ინფორმაცია. პასუხი, ალბათ, ორშაბათისთვის გვექნება და სამშაბათს, სავარაუდოდ, ჯგუფი მორიგ სხდომას გამართავს და მიწის რეალურ ფასზეც იმსჯელებს", _ აღნიშნა ჩახვაძემ.
თავის მხრივ, აღნიშნულთან დაკავშირებით, სუფსის მოსახლეობაც ითხოვს ინფორმაციებს და არ გამორიცხავს, უარის შემთხვევაში, აქციებიც განაახლოს. მათ მიაჩნიათ, რომ საჯარო რეესტრი შეგნებულად ბლოკავს ინფორმაციას 2010-14 წლების მიწის გაყიდვების მონაცემების შესახებ: "დღემდე ვითხოვთ ამ ინფორმაციას, მაგრამ ამაოდ, ჯერ არაფერი არ მიგვიღია და ასე თუ გაგრძელდა, საპროტესტო აქციებს ისევ დავიწყებთ", _ აცხადებს სუფსის მოსახლეობა.
