ძვირფასო რედაქცია!
არც ახალბედა დიასახლისი ვარ და არც ახალბედა მეურნე, მაგრამ ახლანდელმა კლიმატურმა ცვლილებები მოსავლის აღებაში ძალიან მიშლის ხელს. კერძოდ, კიტრისა და პომიდვრის მოსავალზე მაქვს საუბარი.
არ შევცდები, თუ ვიტყვი, რომ ეს სატკივარი ბევრს აწუხებს _ კიტრი, დაიწყებს თუ არა ყვავილობას, ქვედა ფოთლებიც იწყებს გაყვითლებას. მართალია, ნაყოფს ისხამს, მაგრამ რაღაც უჭირს და ფოთლებიც ადრე უხმება. თესლს დათესვამდე, რამდენიმე ხნით ადრე, კიდევაც ვწამლავ კალიუმის პერმანგანატის 1%-იანი ხსნარით, მაგრამ _ უშედეგოდ.
პომიდვრის შემთხვევაში ჩვეულებრივად მიდის ვეგეტაცია. როგორც კი ნაყოფს მოისხამს და სიმწიფეში დაიწყებს შესვლას, ნაყოფი იწყებს ლპობას და მცენარე _ ღრობას.
თქვენს გაზეთს ვკითხულობ და ძალიან მომწონს. იქნებ, მოგვაწოდოთ საჭირო ინფორმაცია ზემოთ აღნიშნული პრობლემის შესახებ თქვენი გაზეთის ფურცლებიდან.
გისურვებთ გაძლიერებას!
თქვენი მკითხველი ი. კუბუსიძე, ოზურგეთი, სოფელი ნაღობილევი.
შეკითხვას პასუხობს შპს “ხელხვავი აგროს” დირექტორი მარინე სუნგულია
ნიადაგი-თესლი-კლიმატი _ ეს ის სამი ძირითადი კომპონენტია, რომლის მიხედვითაც უნდა ავაგოთ ამა თუ იმ სასოფლო-სამეურნეო კულტურის მოვლა-მოყვანის პროცესი.
კიტრი და პომიდორი ის ბოსტნეული კულტურებია, რომლებიც მთელი სეზონის მანძილზე, თანდათან იძლევიან მოსავალს. ესე იგი, მცენარეები მთელი სეზონზე ფიზიოლოგიურად აქტიურ მდგომარეობაში არიან. მათზე ერთდროულად არის, როგორც ყვავილი, ისე ყველა ასაკის ნაყოფი. ამიტომ, ასეთ კულტურებზე დაავადებების ფართო სპექტრი სახლდება. მათზე შეიძლება, ერთდროულად იყოს ყვავილის, ახალგაზრდა და მწიფე ნაყოფების პრობლემა. ახლა, რაც შეეხება გურიაში ამ კულტურების ფიტოსანიტარულ მდგომარეობას. ის სავალალოა, რიგი მიზეზების გამო:
1. ერთსა და იმავე ნაკვეთზე, ერთი და იგივე კულტურის დარგვა ან დათესვა იწვევს ამ ოჯახის წარმომადგენლებისთვის დამახასიათებელი დაავადებების თუ მავნებლების აკუმულირებას ანუ დაგროვებას. ის ნიადაგში არის და მცენარის დარგვას “ელოდება”. ამიტომ იმ ნიადაგზე, სადაც მოგვყავს კიტრი ან რომელიმე გოგროვანი, (გოგრა, ყაბაყი) და გავრცელდა დაავადება, რომელიც აფერხებს კიტრის ან ნებისმიერი გოგროვანის მოსავლის მიღებას, სასურველია, ამ ნაკვეთზე შევწყვიტოთ მათი მოყვანა და ჩავანაცვლოთ პარკოსნებით (სოიო, ბარდა, ლობიო) ან მწვანილით, ანუ იმ წარმომადგენლებით, რომლებიც ამ ოჯახში არ შედიან.
პომიდორი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახს ეკუთვნის, რომელშიც შედის კარტოფილი, ბადრიჯანი, მწარე და ტკბილი წიწაკები. აღრობა, რომელიც ყველაზე მეტად ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის წარმომადგენლებს ახასიათებს, ზემოთ ხსენებული მიზეზით არის გამოწვეული. ამიტომ ერთ-ერთი აუცილებელი ღონისძიება თესლბრუნვაა (კულტურების მონაცვლეობა).
2. თუ კი თქვენს ნაკვეთში აღმოაჩენთ, რომ კიტრი და პომიდორი დაავადებულია, ამ ნაკვეთიდან რაც არ უნდა ჯანსაღი ნაყოფის თესლი აიღოთ, ის ამ დაავადების მატარებელია.
3. ჩითილების გამოყვანა უნდა მოხდეს საღ ნიადაგზე საღი თესლით. ჩითილებისთვის ნიადაგი წინასწარ უნდა დამუშავდეს. სანამ ქოთნებში ჩავყრიდეთ, სასურველია, გაფხვიერებული გავშალოთ მზის გულზე და დავტოვოთ 4-5 საათის განმავლობაში. შემდგომ დავამუშავოთ შესაბამისი ფუნგიციდით (პრევიკური, პროპაკურნი და სხვა.) 4. სოკოვან და ვირუსულ დაავადებებზე, ძირითადად ტარდება პროფილაქტიკური ღონისძიებები. მხოლოდ რიგ პრეპარატებს აქვს მცირედი სამკურნალო და დაავადების გავრცელების შემაფერხებელი თვისებები. ამიტომ, როცა დაავადება გაჩნდება, მისი შეჩერება საკმაოდ ძნელია. ასეთ შემთხვევებში წამლის კონცენტრაცია და წამლობის ჯერადობაც იზრდება. ბოსტნის ფიტოსანიტარული მდგომარეობიდან და კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე, საჭიროა, სპეციალისტებთან შეთანხმებით შეარჩიოთ წამლობის სქემები.
სასურველია, წამლობები დავიწყოთ სისტემური პრეპარატებით, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია ისეთი ზონისთვის, როგორიც გურიაა (უხვნალექიანი და მაღალი ფარდობითი ტენიანობა), სადაც ძალიან კარგი პირობებია რიგი სოკოვანი თუ ვირუსული დაავადებების გავრცელებისთვის.
სისტემური პრეპარატები მცენარეებს შიგნიდან იცავენ. ამიტომ მათზე წვიმა და ტენი ნაკლებად მოქმედებს. როცა ნაყოფი სიმწიფისკენ მიდის, გადავდივართ კონტაქტურ პრეპარატებზე, რომელთაც ტენიანობა ადვილად უკარგავს დაცვის უნარს. კონტაქტური პრეპარატის დაცვითი მექანიზმი მდგომარეობს შემდეგში: ის ფარავს მცენარის ორგანოების ზედაპირს და ქმნის “ჯავშანს,” რომ სოკოს სპორამ ვერ შეაღწიოს მასში, მაგრამ “ჯავშანს”, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, წვიმა და მაღალი ნესტი არღვევს, ამიტომ კონტაქტური პრეპარატების გამოყენების შემთხვევაში, ყოველი წვიმის შემდეგ, წამლობის გამეორებაა საჭირო. თუ წვიმა ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, დასავლეთში არსებული მაღალი ტენიანობის გამო, მაინც ირღვევა “ჯავშანი” და წამლობის გამეორება ამ შემთხვევაშიც საჭიროა. კონტაქტური პრეპარატის გამოყენებისას, აუცილებლობას წარმოადგენს მცენარეების გულმოდგინედ შეწამლვა, ანუ “განბანვა”, რათა მათი დაცვა სრულფასოვნად მოხდეს. ასევე, არავითარ შემთხვევაში არ უნდა დაირღვეს პრეპარატის კონცენტრაცია (როგორც კონტაქტურის, ისე _ სისტემურის შემთხვევაში).
პრობლემები, რომელიც მოსავლის მოყვანასთან არის დაკავშირებული, არ არის რაიმე ერთ კონკრეტულ მიზეზზე დამოკიდებული. ეს პრობლემები კომპლექსურ მიდგომას მოითხოვს და ზოგჯერ, უძლურნი ვხდებით, რადგან ძალიან ძნელია კლიმატის კონტროლი, მაგრამ პრობლემისადმი სწორი მიდგომით, შესაძლებელია, დანაკარგი მინიმუმამდე დავიყვანოთ.
