2015 წლის 14 დეკემბერს მთავრობის კანცელარიაში გამართულ მთის განვითარების ეროვნული საბჭოს სხდომაზე მაღალმთიანი დასახლების სტატუსის მქონე დასახლებათა ნუსხა დამტკიცდა. სია საქართველოში მდებარე 1600 დასახლებულ პუნქტს აერთიანებს. დამტკიცდა ასევე ის შეღავათები, სახელფასო თუ საპენსიო დანამატები, რომელსაც მაღალმთიანი სტატუსის მქონე დასახლებების მკვიდრნი მიიღებენ.
ეს სტატუსი დასახლებებს 10 წლის მანძილზე შეუნარჩუნდებათ, 10 წლის შემდეგ კი, კანონის მოქმედების შედეგებიდან გამომდინარე, გადაისინჯება დასახლებული პუნქტების სია. კანონის მთავარ მისიას წარმოადგენს მთის დაცლის პროცესის შეჩერება, ეკონომიკის განვითარება და სამუშაო ადგილების შექმნა. აღსანიშნავია, რომ, 2014 წელს ჩატარებული საყოველთაო აღწერის შედეგების მიხედვით, თითქმის 24 პროცენტითაა შემცირებული სოფლის მოსახლეობა.
2016 წლის 1 იანვრიდან "მთის კანონი" რეალურად ამოქმედდა. კანონპროექტის მიხედვით, სახელმწიფო უზრუნველყოფს მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად ან დროებით მცხოვრები სტატუსის მქონე პირებისათვის შემდეგი შეღავათების დაწესებას: უფასო სამედიცინო დაზღვევა; სახელმწიფო პენსიაზე ყოველთვიური დანამატის გაცემას პენსიის ოდენობით; საარსებო შემწეობის ორმაგი ოდენობით გაცემას სტატუსის მქონე ოჯახის წევრისათვის; რეინტეგრაციის შემწეობის ორმაგი ოდენობით გაცემას; შვილობილად აყვანის ანაზღაურების ორმაგი ოდენობით გაცემას; დევნილზე, ლტოლვილსა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირზე ყოველთვიური შემწეობის ორმაგი ოდენობით გაცემას; შვილის შეძენისათვის თითოეულ ბავშვზე დახმარების 1000 ლარის ოდენობით გაცემას;
სახელმწიფო ორგანიზაციებში დასაქმებულებისთვის ყოველთვიური დანამატის გაცემას ხელფასის 50 პროცენტის ოდენობით; სამედიცინო პერსონალისათვის ყოველთვიური დანამატის გაცემას შრომის ანაზღაურების 50 პროცენტის ოდენობით;
სტატუსის მქონე პირები განთავისუფლდებიან ადმინისტრაციული ორგანოების მომსახურების საფასურებისგან 50 პროცენტის ოდენობით;
სკოლის მასწავლებლები მიიღებენ ყოველთვიურ დანამატს შრომის ანაზღაურების 50 პროცენტის ოდენობით; მოხდება მოსწავლეების ტრანსპორტირებით უზრუნველყოფა; თითოეულ მოსწავლეზე გაიცემა სახელმწიფოს მიერ დადგენილი ვაუჩერი ორმაგი ოდენობით; სტატუსის მქონე პირებს, რომლებიც სწავლას აგრძელებენ უმაღლეს სასწავლებლებში აკრედიტებულ პროგრამაზე, სახელმწიფო სასწავლო გრანტის ოდენობით სწავლის საფასურს მთავრობა დააფინანსებს.
ამასთან, სახელმწიფო უზრუნველყოფს ყოველის წლის 15 ოქტომბრიდან მომდევნო წლის 15 მაისამდე მოხმარებული 700 მ3 ბუნებრივი გაზის საფასურის გადახდას; ვისაც არ მიეწოდება ბუნებრივი გაზი, სახელმწიფო უზრუნველყოფს ალტერნატიული საშუალებით. ასევე, ბიუჯეტიდან მოხდება ამ პერიოდში მოხმარებული 1000 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურის გადახდა.
შემოდის მუდმივი და დრობით მცხოვრებლის ცნება. ადამიანები, რომლებიც მთელი წლის განმავლობაში მთაში ცხოვრობენ მათ მუდმივი მცხოვრებლის სტატუსი ექნებათ, ხოლო მათ, ვინც წელიწადის მხოლოდ რამდენიმე თვეს ატარებს მთაში, მათ დროებით მცხოვრებლის სტატუსი ექნებათ. სწორედ ამ ადამიანებზე გავრცელდება ის შეღავათები, რომლებსაც მთის კანონი ითვალისწინებს.
კურორტი აბასთუმანი მაღალმთიანი დასახლებული ზონის სტატუსით სარგებლობს. ადგილობრივი მეწარმეები ამბობენ, რომ ეს კანონი, თუ რეალურად იმუშავებს, ძალიან დაეხმარება მთის განვითარებისა და გაძლიერების საქმეს.
ლიანა ზაზაშვილი, სასტუმრო "ოჯახურის" მეპატრონე: "ისეთ გაუსაძლის ადგილზე ვცხოვრობთ, რომ პატარა ადამიანური რაღაცეებიც გვიხარია, ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ კი ჩვენთვის აქ ცხოვრება უფრო ადვილი გახდება. თუკი კურორტი აბასთუმანი არსებობს, აქაურმა მაცხოვრებლებმა შევინახეთ, აქ ზამთარი ძალიან მკაცრია, არ გვაქვს ბუნებრივი აირი და მიუხედავად იმისა, რომ ტყეში ვცხოვრობთ, შეშაზეც ხელმოკლედ ვართ. კანონი, როგორც ვიცით, ითვალისწინებს საგადასახდო შეღავათებს, სალარო აპარატი აღარ გვექნება, როცა დადარაჯებული იყვნენ ყოველი ფეხის ნაბიჯზე და აქტებს გვიწერდნენ. შეღავათია ისიც, რომ ას კილოვატამდე ელექტროენერგიის მოხმარება უფასოა, წყალზე არ არის არანაირი შეღავათი, გადასახადი კი ძალიან დიდია.
ძალიან კარგი ფაქტია ისიც რომ მთაში მცხოვრები ქალებისთვის საპენსიო ასაკი 55 წლამდე შემცირდა. იმედი გაგვიჩნდა, რომ ამ კანონის შემდეგ ახალგაზრდები ადგილზე დარჩებიან. ახალგაზრდებს თუ მისცემენ შეღავათიან კრედიტებს, ესეც ხელს შეუწყობს ადგილობრივი ბიზნესის განვითარებას. ეს რაც შეეხება კერძო სექტორს. პრემიერ მინისტრმა განაცხადა ,რომ მთავრობა აბასთუმნის განსავითარებლად აპირებს 13 მილიონი ლარის დახარჯვას. ეს კურორტი რუსეთის იმპერიის დროსაა აშენებული, ეტყობა მაშინ კარგად გათვალეს კურორტის მნიშვნელობა, მაგრამ დღეს ჩვენ, ქართველები ვერ ვიყენებთ სრულყოფილად აბასთუმნის სიკეთეებს, მარტო ჰაერი რომ მოგარჩენს, ისეთი ადგილია. ფიჭვის ჯემი და ფიჭვის მტვერი კი საერთოდ პანაცეაა. ყველას მოსწონს აბასთუმანი, მაგრამ მოუვლელობის გამო არ არის იმ რაოდენობის დამსვენებელი, რომ წლიდან წლამდე დასაქმებულები ვიყოთ."
დიანა ნაოჭაშვილი, აბასთუმნის მკვიდრი: "მშობლები აღარ მყავს, არც მუდმივი სამსახური მაქვს, სოციალური დახმრება დედის გარდაცვალების შემდეგ მომიხსნეს, დედა ინვალიდი მყავდა და მითხრეს, რომ ეს დახმარება მას სჭირდებოდა. ვარ მარტოხელა, ჩემი ასაკიდან გამომინარე, ძნელია სამსახურის შოვნა.
კარგი იქნებოდა ეს კანონი მარტოხელებისთვისაც ითვალისწინებდეს დახმარებას. როგორც ვიცით, ამ კანონით მარტო პენსიონერები და მასწავლებლები ისარგებლებენ.
მთელ წელს მთაში ვატარებ, მკაცრი ზამთრის პირობებში, დროებით სამსახურს თუ ვიშოვი, ესაა მთელი ჩემის შემოსავალი.
აბასთუმანში მხოლოდ სილქნეტის ინტერნეტია, მაგრამ ძალიან ცუდად მუშაობს, თან ტარიფებიც გაიზარდა.
აქ მცხოვრებთათვის ყველა პირობა უნდა იყოს შექმნილი ახლადშემოღებული მთის კანონით. მართალია კანონი ახალი ამოქმედებულია, მაგრამ ჯერჯერობით ვერც კი ვგრძნობთ რეალურად მის შედეგებს."
"გურია ნიუსი" კვლავ გააგრძელებს ამ თემაზე მუშაობას და მკითხველს მიაწვდის ინფორმაციას, როგორ მოქმედებს რეალურად "მთის კანონი".
