9 აპრილის სისხლიანი ტრაგედიიდან დღეს 23 წელი შესრულდა

1989 წლის 9 აპრილს, რუსთაველზე, მთავრობის სახლის წინ, თავისუფლების მოთხოვნით უამრავი ადამიანი შეიკრიბა. მშვიდობიანი მომიტინგეები ლექსით, სიმღერითა და ცეკვით ითხოვდნენ საბჭოთა კავშირის მარწუხებისგან საქართველოს გამოხსნას. “შავლეგოს” და “სალაღობოს” ჰანგებს, გამთენიისას უდანაშაულო ქართველების სისხლი შეერია. საბჭოთა კავშირის სადამსჯელო ნაწილებმა მშვიდობიანი საპროტესტო აქცია უმოწყალოდ დაარბიეს.

ჩოხატაურის სამრევლო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგი ნანა მგალობლიშვილი ერთ-ერთია იმ ათასობით მოქალაქეს შორის, რომელიც 9 აპრილს, რუსთაველზე საქართველოს თავისუფლებას მოითხოვდა: _ პედაგოგიური უნივერსიტეტის მეორე კურსის სტუდენტი ვიყავი და მიტინგზე ჯგუფელებთან ერთად წავედი. სამშობლოს სიყვარული მიტინგზე, ქუჩაში მოვიდა _ მანამდე ხომ ყველაფერს ეროვნულს ახშობდნენ ჩვენში. ჩვენი ლექტორი, ქალბატონი მერი ლორთქიფანიძე გვაფრთხილებდა, რომ შესაძლებელი იყო ჩვენთვის ესროლათ. მიტინგზე კი საოცარი სიხარული და ზეიმი იდგა _ ქართული სულიერების ზეიმი. 4 აპრილიდან მიტინგზე ვიყავი, სახლში გაჩერება არ შემეძლო. სამშობლოს სიყვარულს ვერავინ გასწავლის _ ეს თვითონ უნდა აღმოაჩინო საკუთარ პიროვნებაში. სწორედ ეს სიყვარული მმატებდა ძალას. ტანკები რომ შემოვიდნენ, ჯგუფელმა, ინგა გაგოშიძემ მთხოვა მიტინგი დაგვეტოვებინა, მაგრამ უფლის ნებით ვიდექი იქ, სადაც ჩემს სამშობლოს უჭირდა და ვერ წავედი. მხოლოდ მაშინ ვიგრძენი შიში, როცა მოშიმშილეებთან ვიჯექი და ჯარისკაცმა ხელკეტით დამიწყო ცემა. თითქმის მთელი ტანი მქონდა დალურჯებული და თითები დამტვრეული. მიტინგის ერთ-ერთი მონაწილე, გოჩა შუკვანი გადამეფარა და ჩემი მოსახვედრი მას მოხვდა. ის ძალიან მძიმედ იყო, მაგრამ გადაიტანა. მე, ალბათ, ვერ გადავიტანდი. ფიზიკურ ტკივილზე მეტად, სულიერი ტკივილი მტანჯავდა; მაშინ ძალიან პატარა ვიყავი და უფალს ვთხოვდი, ნუ მომკლავ-მეთქი. საწამლავი რომ გაუშვეს, მაშინ დავკარგე ორიენტაცია. ჩემმა მშობლებმა არ იცოდნენ, რომ იქ ვიყავი. დედას არ ეუბნებოდნენ, ავად იყო და ვერ გადაიტანდა. ორი თვე სისტემაზე ვიყავი შეერთებული. დღემდე რომ ვცოცხლობ, ჩემი მეგობრების დამსახურებაა. ისინი ძალიან მეხმარებიან. მას შემდეგ 23 წელი გავიდა; ამ ხნის მანძილზე, ერთი დღეც არ ყოფილა რამე რომ არ მტკენოდა, მაგრამ იქ ყოფნა არასოდეს მინანია. ძლიერი გასაჭირისას კი, მინატრია ნეტავ იქ მოვმკვდარიყავი-მეთქი, _ ამბობს “გურია ნიუსთან” საუბრისას ნანა მგალობლიშვილი.

9 აპრილის სისხლიან ღამეს 21 ადამიანი დაიღუპა. უმეტესობა ქალები იყვნენ _ მათ შორის, სკოლის მოსწავლეებიც. იყვნენ დაჭრილები, დაუდგენელი ქიმიური ნივთიერებით მოიწამლა 2000-ამდე პირი.

ადამია აზა _ 22 წლის; ბაშალეიშვილი ეკა _ 16 წლის; ბეჟანიშვილი ეკა _ 16 წლის; გიორგაძე ნატო _ 23 წლის; დოლიძე თამუნა _ 28 წლის; ენუქიძე თინა _ 70 წლის; თოიძე ნინო _ 25 წლის; კიკვიძე ზაირა _ 61 წლის; ლოლაძე მანანა _ 33 წლის; მამულიშვილი თამარი _ 50 წლის; მეტრეველი ვენერა; ნოზაძე მამუკა _ 22 წლის; სამარგულიანი ნანა _ 41 წლის; ქვასროლიაშვილი შალვა _ 39 წლის; ჭყონია-სამარგულიანი მარინა _ 31 წლის; ჭიპაშვილი ელისო _ 25 წლის; ჭოველიძე თამარი _ 16 წლის; ჯანგირაშვილი ნოდარი _ 40 წლის; ჯინჭარაძე მზია _ 43 წლის; მელქაძე მანანა _ 23 წლის; ქარსელაძე გია _ 25 წლის, _ ეს ის ადამიანები არიან, რომლებიც 9 აპრილს დაიღუპნენ.

ნატო გიორგაძე ჩოხატაურიდან იყო, ნინო თოიძე _ ოზურგეთიდან.

2 წლის შემდეგ, 1991 წლის 9 აპრილს, საქართველოს პირველმა არჩეულმა მთავრობამ ეს დღე დამოუკიდებლობის დღედ გამოაცხადა.