საქართველოს ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრთან, ზურაბ ჭიაბერაშვილთან საუბარი სოციალური მომსახურების სააგენტოს მუშაობის თემით დავიწყეთ.
_ ბატონო ზურაბ, სოციალურ მომსახურების სააგენტოს მუშაობით ბევრი ადამიანია უკმაყოფილო. მაგალითად, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დაბლაციხეში ოსეფაიშვილების ოჯახი საქონლის სადგომში ცხოვრობს. ოჯახს ორი წლის წინ სახლი დაეწვა, სახლის დაწვამდე დახმარებას იღებდა, თუმცა, შემდეგ, როცა გომურში გადავიდნენ საცხოვრებლად, შეუწყვიტეს. გთავაზობთ, რომ წამოხვიდეთ და ნახოთ, რა მდგომარეობაში არიან. მათ საპოლისე ქულაც კი ვერ მიიღეს, მით უმეტეს, რომ ოჯახში ფსიქიკური პრობლემების მქონე წევრი ჰყავთ. ბევრი კონკრეტული ფაქტის დასახელება შეგვიძლია…
_ გადავამოწმებთ აუცილებლად. იმ ნივთს და საშუალებას, რომელიც უმატებს ქულას, ახლა ვიღებთ. ტელევიზორების პრობლემა მოიხსნა, დარჩა მხოლოდ პლაზმური ტელევიზორი. ეს ძვირფასიანი ნივთია და თუ ის ოჯახს აქვს, შესაბამისად, შემოსავალიც გააჩნია. ჩვენ ამოვიღეთ კომპიუტერიც და კიდევ ვგეგმავთ ასეთ ცვლილებებს. ძალიან ბევრი ადამიანი მეუბნება, რომ ვთქვათ, საზღვარი გადაკვეთეს და ამის გამო შეუჩერეს, ანუ, ერთჯერადად გაუჩნდა შემოსავალი. ან მაგალითად, ერთი ძროხა ჰყავთ და არ აძლევენ დახმარებას _ თან მაღალ მთაში, სადაც ძროხა იწველება 2 ლიტრ რძეს.
_ არის შემთხვევები, როცა ერთჯერადად გადმორიცხული თანხების გამოც უჩერდებათ დახმარებები…
_ დიახ. ან თანხა გადმოურიცხეს, ან ვიღაცამ აჩუქა საოჯახო ტექნიკა. ამიტომ, ახლა ვიწყებთ ამის გამარტივებას, რომ ზუსტად მოვარგოთ სისტემა იმ ადამიანებს, ვისაც ეს ყველაზე მეტად სჭირდებათ. პროცესი იქნება მუდმივი და ჩვენ ვამოწმებთ ყველა იმ ადამიანს, იმ ოჯახს, რომლებიც განცხადებით მოგვმართავენ.
_ ბატონო ზურაბ, როცა ქულების მინიჭება ხდება, საკმაოდ დიდი დრო გადის პოლისის თუ დახმარების მიღებამდე…
_ შემცირებულია უკვე. მიღებულია გადაწყვეტილება.
_ არის მეორე პრობლემა _ სადაზღვევო კომპანიების მიერ დაწესებული 6-თვიანი მოცდის პერიოდი.
_ ესეც შემცირებულია უკვე. ახლა ვისი ქულაც ვიცით, იმას ივნისში მოუწევდა დახმარება. პოლისი კი, სადღაც აგვისტო, სექტემბერში. მოცდის პერიოდი შემცირდა ორ თვემდე და ყოველ მომდევნო ჯერზე, ვისაც შესაბამისი ქულა დაუდგინდება, ორ თვეში მიეცემა დაზღვევაც და ფულადი კომპენსაციაც. ეს გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია და ეს მედიამ ყველაზე მეტად უნდა იცოდეს.
_ ჩვენ სხვა რამე გკითხეთ, თქვენ კი სხვა გვიპასუხეთ. ჩვენ ვსაუბრობთ უშუალოდ სადაზღვევო კომპანიების მიერ დადგენილ 6-თვიანი მოცდის პერიოდზე. ადამიანები დიდხანს ელოდებიან დაფინანსებას. მაგალითად, სიმსივნით დაავადებულ ადამიანებს, რომლებსაც დაუყონებლივ სჭირდებათ ოპერაცია, 6 თვეს აცდევინებენ.
_ 6-თვიანი მოცდის პერიოდი არის ჩვეულებრივი დაზღვევის პრინციპი. მოცდის პერიოდი რომ არ ჰქონდეს სადაზღვევო კომპანიას, იცით რა მოხდება? მე არ დავეზღვევი დღეს და დავეზღვევი მაშინ, როგორც კი ანალიზს გავიკეთებ და დამიდგინდება, რომ ავად ვარ. მესამე დღეს მომინდება ოპერაციის გაკეთება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სადაზღვევოებს მიუვათ მხოლოდ ავადმყოფები და ჯანმრთელი ადამიანები _ არა. დაზღვევის პრინციპი არის, რომ ყველა დავეზღვიოთ და ჯანმრთელი ადამიანების რისკმა გააზავოს საერთო რისკი.
_ თუმცა, არის კატეგორიები, იგივე სიმსივნით დაავადებულები, რომელთათვისაც ყოველი დღე გადამწყვეტია.
_ არსებობს გადაუდებელი ოპერაციები, რომელიც სწრაფად უნდა გააკეთო და არის გეგმიური ოპერაციები. სწორედ გეგმიურ ოპერაციებზეა გათვალისწინებული მოცდის პერიოდი. ეს იმის გამო კი არა არის, რომ სადაზღვევომ არ მიიღოს ზედმეტი ზარალი, ეს იმის გამოცაა, რომ საავადმყოფოს არ შეუძლია ერთბაშად ყველა პაციენტის მიღება. მოცდის პერიოდი ეხება გეგმიურ ოპერაციებს, რომელიც არ არის სასწრაფო. გადაუდებელი რაც არის, ყველა პაკეტში აბსოლუტურად გათვალისწინებულია, რომ დაუყონებლივ გაკეთდეს.
_ სიძვირეზე რას გვეტყვით? არის დაუზღვეველთა კატეგორია, რომლებსაც უსახსრობის გამო, არ შეუძლიათ სრულფასოვანი მომსახურების მიღება. სხვაზე რომ არაფერი ვთქვათ, მშობიარობის ღირებულება 400 ლარია, 500 ლარზე მეტია გართულებული შემთხვევა, ხოლო საკეისრო კვეთა 800 ლარი ღირს… ისეთი მუნიციპალიტეტის მოსახლეობისთვის (და არა მარტო მათთვის), როგორიც ჩოხატაურია, ეს ძალიან დიდი თანხაა…
_ გეთანხმებით და ჩვენ სულ ვაფართოებთ დაზღვეულთა წრეს. ვიცით, რომ ადამიანებს თავისი ჯიბიდან საფასურის გადახდა არ შეუძლიათ. პრეზიდენტი, მთავრობის ყველა წევრი და მეც, მუდმივად ვიმეორებთ _ გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა არ ნიშნავს, რომ ჯანდაცვა ხელმისაწვდომია ყველასთვის, მთავარია ფინანსური ხელმისაწვდომობა. ჩვენ გავაგრძელებთ მეტი და მეტი ადამიანის დაზღვევას. არიან ადამიანები, რომლებსაც შემოსავალი აქვთ და ვერ ხვდებიან რამდენად მნიშვნელოვანია დაზღვევა. ამიტომ, ჩვენ შემოვიღებთ ბაზისურ პაკეტს, რომელიც დაფარავს ძირითად მომსახურებებს. ანუ, სადაზღვევო კომპანიები ვალდებულები იქნებიან, რომ ეს ბაზისური პაკეტი შესთავაზონ მოსახლეობას, რომელიც თავისი ჯიბიდან გადაიხდის დაზღვევის თანხას. ასეთი კი ძალიან ბევრი იქნება. ჩვენ საზოგადოებაში ყველამ გააცნობიერა, რომ ჯობია გადაიხადო თვეში ათი ლარი და მშვიდად გეძინოს, ვიდრე რამე დაგჭირდეს და გადაიხადო ათასი ლარი. მე გეტყვით ჩემს გამოცდილებას _ პირველად რომ გადავიხადე დაზღვევის ფული საფრანგეთში, მაშინვე წავედი, ავიღე ანალიზი და მეგონა, რომ ის ფული უკანვე უნდა დამბრუნებოდა. მერე მივხვდი, რომ ყოველ თვე ვერ ავიღებდი ანალიზებს, მაგრამ მივხვდი, რომ ამ ფულს იმაში კი არ ვიხდი, რომ შემდეგ ყველა ამოვიღო, არამედ იმისთვის, რამე რომ მომივიდეს ან მე, ან ჩემი ოჯახის წევრებს, ვიყოთ დაზღვეული.
_ ბატონო ზურაბ, მოსახლეობას არ აქვს საკმარისი ინფორმაცია, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ იმ შემთხვევაში, თუ აქვთ დაზღვევა და სჭირდებათ ექიმის მომსახურება. ცოტა ხნის წინ, “ალფას” დაზღვეულებს, სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფ მოსახლეობას, კონსულტაციებში 30 ლარი მხოლოდ იმის გამო მოსთხოვეს, რომ მათ არ ჰქონდათ უბნის ექიმის მომართვა. ეს ადამიანები არავის გაუფრთხილებია, რომ უბნის ექიმის მომართვა იყო საჭირო. ხომ არ ფიქრობთ, ეს იმის ბრალიცაა, რომ თქვენ არ აწარმოებთ საინფორმაციო კამპანიას იმ დონეზე, როგორც ეს საჭიროა?
_ ამ კონკრეტულ ფაქტს მე არ ვიცნობ, მაგრამ ხომ იცით, რომ ჟურნალისტიკაში ვმუშაობდი. თქვენი მოვალეობაა იყოთ ინფორმირებულები.
_ ჩვენ ჩვენს მოვალეობას კარგად ვასრულებთ და მკითხველს საჭირო ინფორმაციასაც ვაწვდით. ახლა ჩვენ თქვენს მოვალეობებზე ვსაუბრობთ…
_ ეს საავადმყოფო (საუბარია ჩოხატაურის საავადმყოფოზე. ავტ.) არის გამონაკლისი. შეგიძლიათ ნახოთ ოზურგეთის საავადმყოფო, სადაც რეგისტრატურის თავზე გამოკრულია, რა მომსახურების მიღება შეუძლია ყველა დაზღვეულს. პირდაპირ გეტყვით, რომ ეს ჩემი ინიციატივაა და მთავრობამ მიიღო ერთი თვის წინ. 15 მაისიდან, ყველა ახალ კლინიკაში ბანერია გამოკრული, რომელიც იწყება ასე: “თუ თქვენ ხართ სახელმწიფოს მიერ დაზღვეული, მაშინ თქვენ გეკუთვნით ეს, ეს და ეს”. მართალი ხართ, რომ აუცილებელია საინფორმაციო კამპანია და ჩვენ ეს დავიწყეთ ზუსტად იმიტომ, რომ ხალხმა იცოდეს, რისი უფლება აქვს და რისი არა, რომ შემდეგ არ იყოს გაუგებრობა. კიდევ ერთ მთავარ რამეს გეტყვით _ ორ კვირაში ჯანდაცვის სამინისტროში ამოქმედდება ცხელი ხაზი ყველა საკითხისთვის _ 1505, სადაც მოსახლეობას ნებისმიერ კითხვაზე პასუხის მიღება შეეძლება. სხვათა შორის, მედიაციის სამსახურში ძალიან ბევრი ადამიანი რეკავს ინფორმაციისთვის. ხალხმა არ იცის, პაკეტი ზუსტად რას ფარავს. ამიტომ, თქვენი შენიშვნა მართალია. ბანერების გამოკვრაც იმიტომ დავავალეთ კლინიკებს, რომ ხალხმა გაიგოს, რისი უფლება აქვთ. და კიდევ _ ყველა პოლისის უკანა გვერდზე წერია ეს ყველაფერი. ჩვენ ჩავატარებთ საინფორმაციო კამპანიას, მაგრამ კარგი იქნება, ვისწავლოთ წაკითხვაც.
