საქართველოში მორიგი საქმიანი ვიზიტით იმყოფებიან საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის პირველი თავმჯდომარის შვილიშვილი მიშელ რამიშვილი და მისი ბიძაშვილი, მამია ბერიშვილის ვაჟი ტიერ ბერიშვილი. ისინი რამდენიმე დღის წინ ჩოხატაურს ესტუმრნენ. სტუმრები დაინტერესებული არიან 1924 წლის აჯანყების ისტორიის შესწავლით.
_ შევისწავლე სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწეობა 1880-1953 წლებში. ნაშრომი 300 გვერდს მოიცავს. თუ თანხმობა იქნება, ამ საკითხებზე ქართველ პროფესორებთან ერთად ვიმუშავებ. ასევე, ჩემი მიზანია, ლევილის შესახებ წიგნის გამოცემა. თანამშრომლობის ორი მემორანდუმი უკვე გავაფორმეთ და, შეიძლება ითქვას, რომ საქმეს შევუდექით. უნდა შევისწავლოთ 1924 წლის აჯანყება, ეს, ფაქტობრივად, შავი ლაქაა საქართველოს ისტორიაში.
მაისში, დიასპორის დღეების ფარგლებში ჩატარებულ კონფერენციაზე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მაშინდელი რექტორი, ლადო პაპავა გავიცანი და თანამშრომლობას შევპირდი. სულ მალე უნივერსიტეტს მამის პირადი არქივი და ბიბლიოთეკა გადავეცი. ეს ფაქტი გახდა წინაპირობა, უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში, რექტორის ინიციატივით, გახსნილიყო ახალი განყოფილება _ "საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემსწავლელი ცენტრი-ბიბლიოთეკა". ცენტრის მიზანია საქართველოს ისტორიის 1918-1921 წლების მონაკვეთის კვლევა და ანალიზი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ ახალგაზრდების ინფორმირება, იმ პერიოდში შექმნილი საბიბლიოთეკო-საარქივო დოკუმენტების მოძიება, შენახვა, შესწავლა-დამუშავება, გამოფენების, პუბლიკაციებისა და გამოცემების მომზადება, _ გვითხრა ტიერ ბერიშვილმა.
ბატონი ტიერი აღფრთოვანებულია, რომ ახლადგახსნილ ცენტრში, მის მიერ ჩამოტანილ არქივსა და მისი მშობლების ფოტოს შესაფერისი ადგილი მიუჩინეს.
მიშელ რამიშვილმა გვიამბო, როგორ "დააბრუნა" ბაბუა საქართველოში:
_ იმ წუთიდან, რაც ეს დოკუმენტი ვიპოვეთ, გადავწყვიტეთ, საქართველოში უნდა დაგვებრუნებინა. ეს ძალიან საინტერესო და ისტორიული დოკუმენტებია. მე, როგორც ნოე რამიშვილის შთამომავალი, ყოველთვის მზად ვარ მოვიძიო, უფრო მეტი გავიგო იმ პერიოდის შესახებ, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანი იყო საქართველოსთვის. ბაბუის პასპორტთან ერთად ქართული სამეცნიერო სივრცისთვის აქამდე უცნობი არქივიც ჩამოვიტანე. ნოე რამიშვილის კუთვნილი დოკუმენტები ახლა უკვე თსუ-ის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ცენტრ-ბიბლიოთეკაში ინახება. მათ შორის არის, ასევე, შალვა აბდუშელიშვილის მოგონებები ნოე რამიშვილზე; აქამდე უცნობი ხელნაწერი, რომელიც მან ნოე რამიშვილის მეუღლეს _ მარო რამიშვილს დაუტოვა; მოწმობა დამფუძნებელი კრების წევრობის შესახებ; სავიზიტო ბარათი; რუსეთის იმპერიის მიერ გაცემული პასპორტი; ფრანგული პირადობის მოწმობა; დიპლომატიური პასპორტი; საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პასპორტი; დიპლომატიური ვიზები; ნოე რამიშვილის ბარათი პოლიციის კარტოთეკიდან; საგაზეთო ამონარიდი და მარო რამიშვილის წერილები.
მიშელ რამიშვილის თქმით, ეს მისი ბაბუის ერთგვარი დაბრუნებაა საქართველოში.
მიშელ რამიშვილი ამბობს, რომ არ გამორიცხავს, საბოლოოდ თავის ისტორიულ სამშობლოში დამკვიდრდეს: _ ჩემს ქალიშვილს, ქეთევანს ძალიან მოსწონს საქართველო და ფიქრობს, აქ იცხოვროს. მე ჯერ არ ვიცი, ნახევრად იქ ვარ, ნახევრად _ აქ. ალბათ, საბოლოოდ, ჩემს სამშობლოს დავმკვიდრდები. როცა აქ ვარ და სურებში ავდივარ, ეს ძალიან დიდ ემოციებთანაა დაკავშირებული. მაშინ მთელი სიმძაფრით ვგრძნობ ჩემს სამშობლოს, _ გვითხრა მიშელ რამიშვილმა.
მიშელ რამიშვილი საგანმანათლებლო პროექტის შესახებაც გვესაუბრა, რომლის გახორციელებასაც იგი, განსაკუთრებით გურული სტუდენტებისთვის, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ერთად გეგმავს: _ გვინდა შევიმუშაოთ გაცვლითი პროგრამა, გურიაში განსაკუთრებით. ისინი, ვინც თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩააბარებენ, იქნებიან გამორჩეულები და წარმატებულები, ჩვენი პროგრამის ფარგლებში, წავიყვანთ ლევილში, სადაც 1-დან 4-თვემდე იცხოვრებენ და გაეცნობიან იქაურ კულტურას. ჩვენ ავანაზღაურებთ ასეთი სტუდენტების ხარჯებს. სასურველია, მათ იცოდნენ ფრანგული ენა, ან ინგლისური აუცილებლად. ჩვენ მივცემთ ასეთ ბავშვებს შესაძლებლობას, რომ კიდევ უფრო განვითარდნენ, გვინდა, მათ გზა გავუხსნათ ევროპისაკენ, _ თქვა "გურია ნიუსთან" საუბრისას მიშელ რამიშვილმა.
