ამერიკის შეერთებული შტატების 45-ე პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი გახდა. საარჩევნო კოლეგიის წევრთა ხმები 276/218-ზე ტრამპის სასარგებლოდ გადანაწილდა, სულ კი, გამარჯვებისთვის 270 ხმა იყო საჭირო.
რა გავლენას იქონიებს ტრამპის გამარჯვება მსოფლიო პოლიტიკაზე და საქართველოზე, ექსპერტები წინასწარ პროგნოზებს აკეთებენ.
როგორც "გურია ნიუსთან" საუბრისას პოლიტიკის მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი, პროფესორი კორნელი კაკაჩია ამბობს, ის გადაჭარბებული ტრაგიზმი, რომლითაც ხვდება საზოგადოება დონალდ ტრამპის არჩევას, ცოტა უადგილოა.
"გასაგებია, რომ ტრამპი არ არის ტრადიციული რესპუბლიკელი კანდიდატი, რომელიც გარკვეულ ლოგიკაში ჯდება, მაგრამ არა მგონია ისეთი რადიკალური იყოს, როგორც წინასაარჩენო პერიოდისას გამოირჩეოდა თავისი რიტორიკით. მგონია, რომ შეერთებული შტატების პოლიტიკური სისტემა არის იმდენად მდგრადი, რომ არც ტრამპს და არც ნებისმიერ კანდიდატს არ მისცემს იმის საშუალებას, რომ გადაუხვიოს დემოკრატიის გზიდან, რომელიც უკვე არჩეულია. აქედან გამომდინარე, ხელისუფლებების სისტემა ისეა დაბალანსებული, რომ აღმასრულებელ ხელისუფლებას აუცილებლად დააბალანსებს საკანონმდებლო ხელისუფლება. მით უმეტეს, რომ რესპუბლიკელები არიან უმრავლესობაში, როგორც სენატში, ასევე წარმომადგენლობით პალატაში. არ უნდა გაგვიკვირდეს ისიც, რომ თვითონ საკუთარ პარტიაშიც კი, ტრამპს მომხრეები არ ჰყავს. ნახევარიც არ უჭერს მხარს მისი საკუთარი პარტიიდან, რაც გავლენას საკადრო პოლიტიკაზეც იქონიებს, რომელიც მან უნდა განახორციელოს", _ აღნიშნავს კაკაჩია.
პოლიტოლოგის აზრით, მნიშვნელოვანი მომენტია საკადრო პოლიტიკაც, რომელი მიგვანიშნებს რაზე აკეთებს ტრამპი აქცენტს.
"ამიტომ უნდა დავაკვირდეთ ვის აარჩევს ის თავი გუნდში, მათ შორის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მდივნად, სახელმწიფო მდივნად, თავდაცვის მდივნად. ეს არის საკითხები, რომელიც ჩვენ მეტნაკლებად გვეხება. ასევე, რუსეთთან ურთიერთობის საკითხებში ვინ იქნება მრჩეველი, ესეც მნიშვნელოვანია. როგორც კი გაირკვევა რა ხალხზეა საუბარი, ამის შემდეგ გარკვეული პროგნოზების გაკეთებაც შეიძლება. ასევე ვივარაუდოთ, როგორი შეიძლება იყოს მისი საგარეო პოლიტიკა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებთან და კონკრეტულად საქართველოსთან მიმართებაში.
აშშ–ს საგარეო პოლიტიკა დიდად არ შეიცვლება, მაგრამ შეიძლება შეიცვალოს აქცენტები პოსტსაბჭოთა სივრცეში. ერთადერთი რისი ცვლილებაც შეიძლება დადგეს, ნატო–ს გაფართობის საკითხის შეჩერებაა, რომელიც არც ობამას პერიოდში იყო წინ წამოწეული და პრიორიტეტული. ეს, ალბათ, კიდევ უფრო გადაიწევს. ეს კი, რა თქმა უნდა, საქართველოზე უარყოფითად იმოქმედებს.
ასევე, გარკვეული რისკი არსებობს, რომ ამერიკამ არ დაიწყოს, როგორც ობამას ადმინისტრაციამ დაიწყო თავის დროზე გადატვირთვის მსგავსი პოლიტიკა, რომელიც ჩვენ და უკრაინას გვაზარალებს. ეს რისკები თეორიულად არსებობს, მაგრამ ზუსტად არ ვიცით, მოხდება ეს თუ არა",_ ამბობს კაკაჩია.
კაკაჩიას მსგავსად ფიქრობს პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძეც, რომელსაც მიაჩნია, რომ ვინაიდან ამერიკისთვის საქართველოს პრიორიტეტი არასდროს ყოფილა, ურთიერთობებში არაფერი შეიცვლება.
"ნუ ველით სერიოზულ ძვრებს იქედან. უბრალოდ, შეიძლება დადებით მომენტად აღვიქვათ ის, რომ ჩვენს ქართველ პოლიტიკოსთა ის ნაწილი, რომელიც მთლიანად დასავლეთის და ამერიკის იმედზე იყო, ცოტა უფრო რეალისტურად შეხედავენ, ალბათ, მოვლენათა განვითარებას და იძულებული გახდებიან უფრო მეტად იყონ საკუთარი თავის იმედზე. "ნაციონალურ მოძრაობას" ვგულისხმობ. მათ ბიბლიასავით სწამთ, რომ ამერიკა არის ჩვენი სტრატეგიული მოკავშირე მაშინ, როდესაც საქართველოს თავის მრავალსაუკუნოვან ისტორიაში არასოდეს ყოლია სტრატეგიული მოკავშირე, ქვეყანა, რომელიც ჩვენი გულისთვის იომებს, როდესაც თუ თავს დაგვესხმება ვინმე, მოვა და ჩვენს გვერდით დადგება. მაგრამ სულ სხვაა ომის შემდეგ რომ გეხმარება და რეაბილიტაციას გიწევს. ომის შედეგები კი, ათწლეულების მანძილზე გვრჩება. მხოლოდ დიპლომატიური დახმარება სულაც არ ნიშნავს სტრატეგიულ კავშირს. თავის დროზე სწორად დიპლომატიური ხელშეკრულებები იდებოდა, რომელიც დიპლომატიურ დახმარებას გულისხმობდა, საერთაშორისო კონფერენციებზე და კონგრესებზე მხარდაჭერას", _ აღნიშნავს ცინცაძე და დასძენს, რომ "ტრამპი ყველანაირად შეეცდება ნატო–ში ამერიკის როლის და ლიდერობის შემცირებას, თუ კონგრესმა ამაში მხარი დაუჭირა".
"თუმცა, ამის წინააღმდეგი, შესაძლოა, კონგრესის ორივე პალატა წავიდეს. ტრამპს ამერიკის პოლიტიკურ ელიტაში მომხრე არ ყავს, არც ქვეყანაში. ეს არჩევნები იყო ანტირეიტინგების არჩევნები. საბოლოო ჯამში აღმოჩნდა რომ ამერიკელებს არც ტრამპი მოსწონთ, არც კლინტონი. ყველა ამერიკელი მიმომხილველი იმას ლაპარაკობს, რომ ეს იყო ორი არაპოპულარული ლიდერის უპრეცედენტო წინასაარჩევნო კამპანია.
როგორ მართავს ტრამპი ქვეყანას დღეს ძნელი წარმოსადგენია, მით უმეტეს, მტრულად განწყობილი რესპუბლიკური პარტიის მმართველი ელიტის ორივე პალატის და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ამერიკის უმაღლესი სასამართლოს ფონზე, სადაც ყველა წევრი ობამას დანიშნულია. მათ ტრამპი ვერც გადააყენებს, ვერც მოხსნის და ვერც პარტიიდან გარიცხავს. ეს კი მნიშვნელოვანია.
ობამას მმართველობა ვერ გაგრძელდება, მაგრამ იქნება აღვირამოდებული ტრამპის მმართველობა. წინასაარჩევნო კამპანიაში ტრამპს აღვირი არ ჰქონდა, რასაც უნდოდა იმას ლაპარაკობდა და ჰპირდებოდა ამერიკელ ხალხს. ძალზედ უხვად გასცა შეუსრულებადი დაპირებები, მაგალითად, მრეწველობის დაბრუნება ამერიკაში, რომელიც ბოლო 25-30 წლის განმავლობაში ამერიკიდან ყველა დიდი ქარხანა–ფაბრიკა ჩინეთში, ვიეტნამში, მექსიკაში და ინდოეთში გავიდა, რადგან მუშა ხელი იქ უფრო იაფია. ტრამპი ამერიკელებს ჰპირდება რომ ამას ამერიკაში დააბრუნებს, რისი გაკეთებაც ფიზიკურად შეუძლებელია.
ასევე ვერ შეაბრუნებს ობამას დაწყებულ ჯანდაცვის პოლიტიკას. მგონია, რომ ტრამპს კონგრესთან ურთიერთობაც გაუჭირდება. ამერიკას აქამდე გამოუცდელი პრეზიდენტი არ ჰყოლია, ტრამპი კი ქუჩიდან მოვიდა, დილეტანტია ამ საქმის, რომელმაც იმით ისარგებლა რომ კლინტონების ოჯახი ამერიკელებს ძალიან არ უყვართ, ისევე, როგორც ბუშების ოჯახი.
ამასთანავე, ამერიკაში ინსტიტუტებია ისეთი, რომ არ მისცემენ ტრამპს უფლებას თავისი სიგიჟით კრიზისამდე მიიყვანოს ქვეყანა", _ აღნიშნავს ცინცაძე.
შეგახსენებთ, რომ ტრამპის გამარჯვებამდე აშშ-ის ელჩმა საქართველოში იან კელიმ აღნიშნა, რომ ის, რაც არ შეიცვლება, ეს არის ძლიერი ურთიერთობა საქართველოსთან
ელჩის განცხადებით, საქართველოს მიმართ მხარდაჭერა კიდევ უფრო გაძლიერდება მიუხედავად იმისა, აშშ-ში ”რეპუბლიკელები” გაიმარჯვებენ თუ ”დემოკრატები”.
”ამერიკაში განსაკუთარებული ღამეა, ყველას დიდი მადლობა აქ მოსვლისთვის, მთავრობის და საზოგადოების წევრებს მხარდაჭერისთვის. ჩემი აზრით, ის რაც ხდება ამ წუთებში, იმის მაჩვენებელია, რომ ამერიკაში ცვლილებების განხორციელების რეალური სურვილია. მაგრამ ის, რაც არ შეიცვლება, ეს არის ძლიერი ურთიერთობა საქართველოსთან. ყოველ ჯერზე, როცა ვაშინგტონში ჩავდივარ, ვრწმუნდები იმ ღრმა მხარდაჭერაში იმის მიმართ, რაც აქ, საქართველოში კეთდება. ეს მხარდაჭერა გაგრძელდება იმის მიუხედავად, გაიმარჯვებენ ”რესპუბლიკელები” თუ ”დემოკრატები”. ჩვენი მხარდაჭერა კიდევ უფრო გაძლიერდება, რადგან თქვენ მართლაც განსაკუთარებულ ნაბიჯებს დგამთ რეგიონულ გამოწვევებთან გასამკლავებლად”, _ განაცხადა ამერიკის ელჩმა.
ურთიერთობების შეუცვლელობის იმედი აქვთ საგარეო საქმეთა სამინისტროშიც. როგორც საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა მიხეილ ჯანელიძემ განაცხადა,
"ჩვენ გვაქვს ამერიკის ორპარტიული, ძალიან მყარი მხარდაჭერა, რომელიც დაფიქსირდა სულ ახლახანს, სექტემბერში, როდესაც კონგრესში საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის და სუვერენიტეტის მხარდამჭერი რეზოლუცია ერთსულოვნად მიიღო ამერიკის კონგრესმა. ეს კიდევ უფრო ამყარებს საქართველოსა და ამერიკის ურთიერთობებს და შესაბამისად, ამერიკელი ხალხის ნებისმიერი არჩევანი იქნება ამ ურთიერთობების მხარდაჭერა", _ განაცხადა მიხეილ ჯანელიძემ, რასაც ოპოზიციაში არ ეთანხმებიან.
"თუ შტატებში იცვლება ხელმძღვანელობა, მაშინ არსებობს შანსი, რომ საგარეო პოლიტიკა შეიცვალოს", _ აცხადებს "ნაციონალური მოძრაობის" ერთ-ერთი ლიდერი სერგი კაპანაძე.
მისივე თქმით, რეგიონში ამერიკის შეერთებული შტატების გავლენას და ლიდერობას დიდი მნიშვნელობა აქვს.
"ჩვენმა ხელისუფლებამ ახლა როგორც არასდროს უნდა მოინდომოს და შეეცადოს, რომ დაბრუნდეს დღის წესრიგში, მაგრამ ამის დიდი იმედი არ მაქვს", _ აღნიშნავს კაპანაძე და დასძენს, რომ საგარეო ასპარეზზე საქართველოს აქტიურობა გადამწყვეტი იქნება.
