ერთი წელი, ორი წელი, მაგრამ რამდენი ხანი შეიძლებოდა კიდევ? ვერავინ ვერ ბედავდა ხმის ამოღებას, იმიტომ რომ მართლა საშიში იყო. მე ამ სისტემას თავით შევეჯახე და უკან დასახევი გზა აღარ მქონდა. ვინც გაიგებს ამ ყველაფერს, გაიგებს, ვინც არა და ვერავის ავუხსნი…” _ აცხადებს “გურია ნიუსისთვის” მიცემულ ვრცელ ინტერვიუში ინტერპოლის მიერ ძებნილი ლადო ბედუკაძე, რომლის სახელსაც უკავშირდება ციხეში გადაღებული ვიდეოკადრები, სადაც პატიმართა წამებაა ასახული.
_ ლადო, მიუხედავად იმისა, რომ ინტერპოლის მიერ ძებნილად ხართ გამოცხადებული, ხშირად ჩანხართ სოციალურ ქსელებში, იძლევით ინტერვიუებს და მუდმივად ხაზზე ხართ საქართველოსთან. ხომ არ მიმდინარეობს თქვენზე თვალთვალი ან მანდ არ შეგიმჩნევიათ ვინმეს მხრიდან განსაკუთრებული დაინტერესება?
_ ინტერპოლის მიერ ძებნილად გამოცხადება მანდ ცოტა სხვანაირად აღიქმება. ჰგონიათ, რომ რახან ინტერპოლი გაცხადებს ძებნილად, აუცილებლად უნდა დაგიჭირონ. ასე არ არის. ჯერ იმ სახელმწიფომ უნდა გცნოს დამნაშავედ, ვისგანაც თავშესაფარს ითხოვს. მე ბელგიისგან მოვითხოვე თავშესაფარი და მიუხედავად იმისა, რომ ყველამ იცის, ძებნილი ვარ, თავისუფლად გადავადგილდები აქ, ქალაქში. ასე ადვილად არ ხდება, დამაკავონ და ჩამომიყვანონ. მაგრამ მე თვითონ მინდა საქართველოში ჩამოსვლა, მე ვარ დაინტერესებული იმით, რომ ჩამოვიდე საქართველოში და დამოუკიდებელ სასამართლოს მივცე ჩვენება. აქ მე ვკითხულობ კომენტარებს ჩემზე, _ სად იყო ამდენი ხანი, ამდენი ხანი რატომ არ თქვა, ეგეც ჯალათია, ეგეც აწამებდაო… ამაზრზენია ეს ყველაფერი…
_ თავს სისტემის მსხვერპლად თვლით?
_ ყველა სისტემის მსხვერპლია, ვინც იქ მუშაობს. 4500 ადამიანი მუშაობდა სისტემაში და 500-მდე ადმინისტრაციაში. ყველა სისტემის მსხვერპლია. თუ ციხეში მუშაობდი, შენი ნდობის ხარისხი უფროსობის თვალში იმის მიხედვით განისაზღვრებოდა, როგორ ურტყამდი პატიმარს. თუ ამას არ იზამდი, მტრად აღგიქვამდნენ. 2003 წლიდან, მიხეილ სააკაშვილს ახალი ჯიშის ადამიანების გამოყვანა უნდოდა საქართველოში, რა ექსპერიმენტებიც ციხეებში ტარდებოდა, იგივეს გადმოტანა უნდოდა ქუჩაში. ასეთი უპრეცედენტო ფაქტები, რაც საქართველოს ციხეებში ხდებოდა, ძნელად წარმოსადგენია. მხოლოდ ორი შემთხვევა იყო, ერთი არგენტინაში, მეორე გუანტანამოს ციხეში და მესამე _ საქართველოში.
პატიმარს უყურებდნენ როგორც ძაღლს, არარაობას და როგორც კი შემოვიდოდა ციხეში, იქ მთავრდებოდა მისი ყველანაირი უფლება. ის სათამაშო იყო სისტემის ხელში. იგივე მდგომარეობაში არიან თანამშრომლები. იმ კაცმა, ციხის უფროსმა, თავი მოიკლა, იქ წასვლას რომ დათანხმდა.
_ ვისზე ამბობთ, ვინ მოიკლა თავი?
_ გიორგი ტუღუშმა, მაგ სისტემის უფროსობას რომ დათანხმდა, სისულელე გააკეთა. მაგით თავი დაისამარა.
_ როგორ ფიქრობთ, გიორგი ტუღუშმა არ იცოდა, ციხეებში რა ჯოჯოხეთიც ტრიალებდა?
_ თქვენ როგორ ფიქრობთ, არ იცოდა? 400-ზე მეტი ვიზიტი აქვს ტუღუშს წელიწადში ციხეში გაკეთებული, ნახეთ მაგის მოხსენებები 2011-2012 წლებში. 2 წელიწადში 800 ვიზიტი და ბოლოს 15 ივნისს იყო შემოსული. რას აკეთებდა ამ ვიზიტების დროს და რას უყურებდა? როცა 15 ივნისს აცხადებს, რომ არანაირი პრეტენზია არ ჰქონდათ პატიმრებს თანამშრომლების მიმართ და ზუსტად ორ კვირაში ირკვევა, რომ რაღაც საშინელებები ხდებოდა, არ იცოდა ეს ყველაფერი? ან ინიციალებით რომ ასახელებს, არ იცის ის ფაცაცია ვინ იყო? ფაცაცია იყო ცნობილი ჯალათი (საუბარია ოლეგ ფაცაციაზე, გლდანის მე-8 საპყრობი უსაფრთხოების რეჟიმის განყოფილების უფროსზე, რომელიც ამჯერად დაკავებულია) ერთი პატიმარი არ არის გლდანის მე-8 საპყრობილეში, მაგას ნაწამები რომ არ ჰყავდეს, მნიშვნელობა არ ჰქონდა ასაკს, ეროვნებას, შეხედულებას, მუხლს, ყველას აწამებდა და ამით ტკბებოდა
_ იმ შემთხვევაში, თანამშრომელს საერთოდ უარი რომ ეთქვა სისტემაში მუშაობაზე და წამოსულიყო, რა მოუვიდოდა? რამე საფრთხის ქვეშ დადგებოდა თუნდაც იმიტომ, რომ ციხიდან ამბის გატანის უფლებას არ მიცემდნენ? აუცილებლად მათი თანამონაწილე უნდა ყოფილიყავი?
_ ხო, სუფთა ვერანაირად ვერ იქნებოდა იმათ ხელში, რაღაცნაირად უნდა გასვრილიყავი, რაღაც უნდა გეთამაშა, რაღაც უნდა შეგესრულებინა და დაგემტკიცებინა, რომ იმათ მხარეზე იყავი. თანაგრძნობა საერთოდ ნოლი იყო, უბრალოდ, პატიმრისთვით ხელის ჩამორთმევაც იკრძალებოდა. რობოტად რომ აქცევ ადამიანს, მსხვერპლია სისტემის, აბა რა არის?!
_ იმ უშუალო შემსრულებლების გარდა, რომლებიც დაიჭირეს, მთავარი მოქმედი პირები, რომლებიც მითითებებს იძლეოდნენ, ვინ იყვნენ?
_ სისტემის მთავარი დანიშნულება იყო ადამიანის გატეხვა და აღიარების მიღება. გარდა ამისა, ბიუჯეტში თანხის შევსების ძირითად წყაროდ ითვლებოდა სასჯელაღსრულების სისტემა. მე მინახავს, როცა მილიონი, ორი მილიონი, ექვსი მილიონი გადაიხადა ადამიანმა თავის თავისუფლებაში. ამას “გაპარსვას” ეძახდნენ. ყველაზე მაგარი პროკურორი ის იყო, ვინც მეტ თანხას გამოძალავდა პატიმარს თავისუფლების სანაცვლოდ.
_ გარდა იმისა, რომ საპროცესოებში იღებდნენ მილიონებს, ციხეში ყოფნის დროსაც ახდევინებდნენ პატიმრებს ფულს?
_ არა, არა. დაბალ დონეზე კორუფცია არ იყო, ელიტარული კორუფცია იყო. პატიმარი სახელმწიფოს უხდიდა ბეგარას თავისუფლებისთვის და ჯანმრთელობისთვის. თუ ამას არ იზამდა, ჯანმრთელობასაც კარგავდა და ფსიქიკურადაც იშლებოდა. ამ პიროვნების სახელს და გვარს ვერ დავასახელებ, საფრანგეთის ლეგიონში მსახურობდა, ძალიან ძლიერი იყო და ფსიქოლოგიურადაც და ფსიქიკურადაც მომზადებული, მაგრამ ისე დაეცა, ფსიქოლოგიურად, რომ ტიროდა ბოლოს.
_ ლადო, ჩემი რესპონდენტები, რომლებიც ციხიდან საპროცესოთი იყვნენ გამოშვებულები, მიყვებოდნენ, როგორ ასმენინებდნენ მათ საკნებში ხმებს, დედების, შვილების, ცოლების გოდების, ტირილის ხმებს, რომლებიც ევედრებოდნენ თავიანთ პატიმრებს, რომ ყველაფერი ეღიარებინათ, თორემ მათ მოკლავდნენ.
_ მართალია, მართალია! სწორია! სიმართლეა! უარესიც გამიგია!
_ ამ ხმებს ამონტაჟებდნენ, ფსიქოლოგიური ზეწოლა რომ მოეხდინათ და აღიარებითი ჩვენებები მიეღოთ?
_ არა, რატომ იყო მონტაჟი, ვინ გითხრათ ეგ?! ყველაფერი რეალური იყო. როგორ გგონიათ, ძნელი იყო პატიმრის ოჯახის წევრის გატაცება, მათი სადმე ჩაკეტვა და წამება?
_ კალმახელიძე მართლა ესწრებოდა პატიმართა წამებას?
_ მე არ მინახავს.
_ მაღალჩინოსნები ხშირად სტუმრობდნენ გლდანისა და რუსთავის საპყრობილეებს?
_ რუსთავს ვერ გეტყვით, რაცშეეხება გლდანს;ზოოპარკში ხომ გინახავთ, როგორ მიჰყავთ მაიმუნების სანახავად, ისე მოჰყავდათ სტუმრები და უყვებოდნენ, როგორ ცემდნენ და როგორ ჰყავდათ მორჯულებული პატიმრები.
