არაალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი კომპანიების ხელმძღვანელებმა ასოციაცია დააფუძნეს. ყველა წევრი ერთხმად აცხადებს, რომ არააქციზური საქონლის სავალდებულო მარკირების რეგულაცია უნდა გაუქმდეს, ან შეიცვალოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათი განცხადებით, ელექტრონული მარკირების სისტემის შემოღებას ცალსახად უარყოფითი ეკონომიკური და ფისკალური ეფექტი ექნება. მწარმოებლები ამბობენ, რომ ეს ყველა შემთხვევაში იმოქმედებს პროდუქციის თვიღირებულებასა და შესაბამისად ფასზე.
“ჩვენი პროდუქცია უბრალოდ გაძვირდება, როგორც ადგილობრივი მომხმარებლისთვის, ასევე გაძვირდება მისი საექსპორტო ფასიც. მსგავსი ტიპის პროდუქციისთვის კი ფასების თუნდაც უმნიშვნელო ზრდა, მაშინვე იწვევს რეალიზაციის შემცირებას. ეს ექსპორტის მაჩვენებლის შემცირებასაც გამოიწვევს და საბოლო ჯამში გამოვა ისე, რომ კომპანიებს ნაკლები შემოსავალი გვექნება და ბიუჯეტშიც ნაკლებს შევიტანთ გადასახადების სახით. ანუ, ბიუჯეტს ფული მოაკლდება და თანხები წავა მხოლოდ შვეიცარიულ ფირმაში, რომელიც ამ ყველაფერს მოემსახურება. სახელმწიფოსთვის ეს კანონი როგორც მოკლევადიან, ასევე გრძელვადიან პერსპექტივაში არ უნდა იყოს მომგებიანი,“ – ამბობს კომპანია ”სნოს” დირექტორი დავით გიგაია.
2012 წლის 24 აპრილს, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №129 ბრძანების საფუძველზე, რომელიც წარმოადგენს ცვლილებას „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის № 996 ბრძანებაში, განისაზღვრა არააქციზური საქონლის მარკირების სავალდებულო წესი. თავად ეს ცვლილება კი ეფუძნება საგადასახადო კოდექსის 1921მუხლს, რომლის მიხედვითაც საქართველოს ფინანსთა მინისტრი უფლებამოსილია განსაზღვროს სავალდებულო მარკირებას დაქვემდებარებული არააქციზური საქონლის ნუსხა და მარკირების პირობები.
ელექტრონულ მარკირებას, წინა ხელისუფლების მიერ საქართველოს სახელმწიფოსთან დადებული ექსკლუზიური ხელშეკრულების საფუძველზე, შვეიცარული კომპანია SICPA განახორციელებს, რომელსაც რეგულაციის ამოქმედების შემთხვევაში, არაალკოჰოლური სასმელის მწარმოებელი მომსახურების საფასურს გადაუხდის.
ფინანსთა მინისტრმა ნოდარ ხადურმა დეკემბრის ბოლოს ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც არააქციზური საქონლის სავალდებულო ელექტრონული მარკირების ამოქმედება 1 მარტამდე გადავადდა.
ფინანსთა სამინისტროში უარყოფენ ინფორმაციას “თითქოს სამინისტროს უკვე დადგენილი აქვს იმ არაალკოჰოლური სასმელების ჩამონათვალი, რომლებმაც უნდა გაიარონ მარკირება. ამ საკითხზე მუშაობა სწორედ მეწარმეებთან კონსულტაციების რეჟიმში მიმდინარეობს… ფინანსთა სამინისტრომ არაერთხელ განაცხადა და კიდევ ერთხელ აცხადებს, რომ გადაწყვეტილებას არაალკოჰოლური სასმელების მარკირების თაობაზე, სამინისტრო მიიღებს 3 კრიტერიუმის გათვალისწინებით: 1) ბაზარზე არ მოხდეს აღურიცხავი პროდუქცია; 2) დაცული იყოს მომხმარებლების ინტერესები; 3) გათვალისწინებულ იყოს მეწარმეების ინტერესები,” – გვითხრეს ფინანსთა სამინისტროში და აქვე დაამატეს, გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ინფორმაცია საჯაროდ გამოცხადდებაო.
ეკონომიკური ექსპერტი ლევან კალანდაძე “გურია ნიუსთან” აცხადებს, რომ არააქციზური საქონლის სავალდებულო მარკირების რეგულაცია არ უნდა ამოქმედდეს, რადგანაც საზოგადოება, ბიზნესი და ბიუჯეტი ვერანაირ მოგებას ვერ მიიღებს. ადგილობრივი არაალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელ კომპანიებს კი დააზარალებს.
“თუ კანონში ცვლილებები არ შეიტანეს, მიუხედავად იმისა ფინანსთა სამინისტრო რას განაცხადებს, კანონი ავტომატურ რეჟიმში ამოქმედდება. პირველი მარტიდან, რეალურად, არაალკოჰოლური პროდუქციის ყველა მწარმოებელი სავალდებულო მარკირებას დაექვემდებარება. კანონი სწორედ ამას ითვალისწინებს… კარგია თუ ცუდი ეს კანონი? რა თქმა უნდა, ცუდია. იმიტომ, რომ მარკირების პრაქტიკის დანერგვას რამდენიმე უარყოფითი მხარე აქვს. კომპანიები ვალდებულნი არიან მაღალტექნოლოგიური სპეციალური დანადგარები შეიძინონ, რომლითაც თითოეულ ჩამოსხმულ პროდუქციაზე მარკირების დატანა მოხდება. აპარატურის შეძენა ხარჯებთან არის დაკავშირებული. ხარჯები კი ბუნებრივია, პროდუქციის თვითღირებულებაზე აისახება და დანახარჯი გაიზრდება. მეორე – აპარატურის მომსახურებას დამატებითი პერსონალი სჭირდება, რაც ისევ კომპანიის ხარჯებთან არის დაკავშირებული. ბუნებრივია, ესეც პროდუქციის თვითღირებულებაზე აისახება. მესამე – ამ რეგულაციის შედეგად კომპანიებს პროდუქციის საწარმოებლად მეტი დრო დასჭირდებათ, რაც შესაბამისად წარმოების მაჩვენებელზე ნეგატიურ გავლენას მოახდენს,” – აღნიშნა ლევან კალანდაძემ.
არაალკოჰოლურ სასმელებზე მარკირების შემოღებასთან დაკავშირებით წინა ხელისუფლების ერთ-ერთი არგუმენტი ფალსიფიკაციის წინააღმდეგ ბრძოლას უკავშირდებოდა. ეკონომიკური ექსპერტი ლევან კალანდაძე ამბობს:
“არგუმენტი, რომ ამ კანონით თითქოს სახელმწიფო ფალსიფიკაციასთან ბრძოლას აპირებს, უსაფუძვლოა, რადგანაც საქართველოში არაალკოჰოლური სასმელის ფალსიფიკაციის პრობლემა არ არსებობს. ყველა კვლევა, რაც არაალკოჰოლურ სასმელებთან დაკავშირებით ჩატარებულა ამას მოწმობს. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი. ამ რეგულაციის შემოღებით საზოგადოება, ბიზნესი და ბიუჯეტი ვერანაირ სარგებელს ვერ მიღებს… ახალი ხელისუფლების მიკვირს. მიკვირს ფინანსთა სამინისტროსი, რომელმაც ყველაფერი ძალიან კარგად იცის. იმის ნაცვლად, რომ ბიზნესს საქმიანობისთვის ხელსაყრელი გარემო შევუქმნათ, თუ რამე ხელოვნური ბარიერები არსებობდა, ყველა მოვხსნათ, კითხვას სვამენ უნდა გაუქმდეს რეგულაცია, თუ არა? ფინანსთა სამინისტრომ ამ რეგულაციის ამოქმედება გადაავადა. ანუ მას ამისთვის გარკვეული მოტივაცია ჰქონდა. ახლა რატომ აღარ აქვს მოტივაცია? მე პასუხი არ მაქვს“.
“არაალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელთა ასოციაციის“ წევრები აცხადებენ, რომ ახალი რეგულაციის შეჩერების, ან შეცვლის ინიციატივით ფინანსთა მინისტრის სახელზე ორი წერილი გააგზავნეს – ერთი დეკემბერში, მეორე კი იანვარში. წერილებში მათ დეტალურად ჩამოაყალიბეს თუ რატომ არ უნდა ამოქმედდეს არააქციზური საქონლის სავალდებულო მარკირების რეგულაცია. სამინისტროდან პასუხი არც ერთზე მიუღიათ.
“გურია ნიუსი” დაინტერესდა, რატომ დარჩა პასუხგაუცემელი მწარმოებლების განცხადებები. ფინანსთა სამინისტროს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში გვითხრეს, რომ დეკემბერში მიღებული წერილის შემდეგ ამ საკითხთან დაკავშირებით ფინანსთა სამინისტროს სპეციალისტებმა სექტორის წარმომადგენლებთან არაერთი შეხვედრა და დიალოგი გამართეს. სწორედ ამ წერილის შემდეგ ხელი მოეწერა ბრძანებას, რეგულაციის ამოქმედების გადავადებასთან დაკავშირებით. ფინანსთა სამინისტროში ამბობენ, რომ “ეს, ფაქტობრივად, პასუხია“.
არაალკოჰოლირ სასმელებზე ელექტრონული მარკირების სისტემის შემოღების გაუქმება ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით არის შესაძლებელი. რა გადაწყვეტილებას მიიღებს ნოდარ ხადური, რამდენიმე დღეში გახდება ცნობილი.
