რამდენი ასეთი პროკურატურისთვის გადასაცემად გამზადებული აუდიტის აქტი იქნა გადამალული ლევან ბეჟაშვილის კონტროლის პალატაში, რთული სათქმელია. კიდევ უფრო მეტად რთულია მასალების, მითუმეტეს ჩატარებული აუდიტის აქტების გამოთხოვა იმ უწყებიდან, სადაც ნათია მოგელაძის თანამშრომელთა სახელებსაც კი საიდუმლო გრიფი ადევს. შეგახსენებთ, რომ აუდიტის სამსახურში დღემდე არ განხორციელებულა საკადრო ცვლილებები. თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ არჩევნების შემდეგ, “ნაცმოძრაობის” წაგებული მაჟორიტარები დანიშნეს დეპარტამენტების ხელმძღვანელებად.
დარღვეული ბუღალტრული აღრიცხვები, გაუკონტროლებელი დოკუმენტაცია, ჩაუტარებელი ინვენტარიზაცია, სახელმწიფო შესყიდვებისთვის განკუთვნილი ფულადი სახსრების არარაციონალური ხარჯვა, არამიზნობრივად გახარჯული საწვავი და მანქანების რემონტის “კორუფციული სქემა”_ აუდიტის 38 გვერდიან აქტში, რომელიც სოსო ჩიქობავამ სიკვდილამდე ორი დღით ადრე გადმოგვცა, ეს ყველაფერი დეტალურად, ცხრილებით და სქემებითაა ასახული.
ვრცელი მასალიდან “გურია ნიუსი” ამჯერად მხოლოდ მცირე ნაწილს წარმოგიდგენთ. აქვე აღვნიშნავთ, რომ ჩვენი არაერთგზის მცდელობის მიუხედავად, ვერ მივიღეთ კომენტარი საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის თავმჯდომარისგან, დიმიტრი გეგელიასგან, რომელიც უშუალოდ ექვემდებარება უზენაესი სასამართლოს და იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეს კოტე კუბლაშვილს.
“თქვენს მიერ გადმოგზავნილი კითხვები არის ამონარიდი კონტროლის პალატის 2010 წლის პროექტიდან, რომელიც საერთო სასამართლოების დეპარტამენტში ახლახანს გადმოიგზავნა, კანონის თანახმად, საერთო სასამართლოების დეპარტამენტი ამზადებს პასუხს პროექტში მითითებულ საკითხებთან დაკავშირებით. სავარაუდოდ, პასუხი კონტროლის პალატას გადაეგზავნება ამ კვირის ხუთშაბათს. პროცედურის თანახმად, კონტროლის პალატა განიხილავს დეპარტამენტიდან გადაგზავნილ პასუხს და ამის შემდეგ დაიდება საბოლოო დასკვნა, რომელიც იქნება საჯარო. შესაბამისად, საჯარო გახდება საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის მიერ პროექტზე გაკეთებული შენიშვნებიც,“ _ ასეთი პასუხი მივიღეთ მისგან 2012 წლის 18 დეკემბერს.
იანვრის ბოლოს, ჩვენ კიდევ ერთხელ დავუკავშირდით საერთო სასამართლოების დეპარტამენტს, მაგრამ მათ ამჯერადაც თავი შეიკავეს პასუხის გაცემაზე. თუმცა, “პროექტი” როგორც მას დიმიტრი გეგელია მოიხსენიებს, სინამდვილეში, აუდიტის დასრულებული აქტი გახლდათ, რომელმაც ბეჟაშვილის დროს” მზის შუქი” ვერ იხილა.
აღნიშნული აქტი “პროექტი” თუნდაც იმიტომ ვერ იქნება, რომ ყველა შემოწმებას აქვს კანონით განსაზღვრული ვადები _ დაწყების და დასრულების. აქტს კი, რომელზედაც ქვემოთ ვისაუბრებთ, ეს ლიმიტი კარგა ხანია ამოწურული აქვს…
2010 წელი… საერთო სასამართლოების აუდიტი… ბეჟაშვილის ბრძანება
საქართველოს კონტროლის პალატის მაშინდელი თავმჯდომარის, ლევან ბეჟაშვილის 2010 წლის 7 ივნისის N 61/43, 2010 წლის 12 ივლისის N76/43 და 2010 წლის 16 აგვისტოს N84/43 ბრძანებებით, ჩატარდა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის 2006-2010 წლების საფინანსო – სამეურნეო საქმიანობის აუდიტი.
საერთო სასამართლოების დეპარტამენტი: განკარგავს ფინანსებს სასამართლოების საქმიანობისა და მათი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის უზრუნველსაყოფად; უზრუნველყოფს სასამართლოებს სათანადო შენობა-ნაგებობებით; უზრუნველყოფს სასამართლოებს მათი საქმიანობისათვის აუცილებელი ნორმატიული აქტებითა და სხვა მასალებით; ამოწმებს სასამართლოების მიერ ფინანსური და მატერიალური რესურსების ხარჯვას; ახორციელებს სხვა ღონისძიებებს სასამართლოების საქმიანობის მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფისათვის.
აუდიტის ჯგუფს ძველი რევიზორი, რეზო შავიშვილის დროინდელი კადრი, გია ტუხაშვილი ხელმძღვანელობდა. აუდიტორების უმეტესობა შავიშვილის დროინდელი თანამშრომლები იყვნენ, რომელთანაც ბეჟაშვილი არ კონტაქტობდა. მათთან საურთიერთობოდ მის მოადგილეს, თარხნიშვილს გზავნიდა. ამ ძველი აუდიტორებიდან დღეს, კონტროლის პალატაში თითქმის არცერთი აღარ მუშაობს.
კონტროლიდან გამოსული ბუღალტერია და გამქრალი 2 335 212.50 ლარი
38 გვერდიან აუდიტის აქტში, განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა საერთო სასამართლოების დეპარტამენტში გამოვლენილ დარღვევებს ბუღალტრული აღრიცხვის წესებში. გთავაზობთ ამონარიდს აუდიტის აქტიდან:
“აუდიტის პერიოდში, ყოველი წლის ბოლოს, 4 წლის განმავლობაში არ ჩატარებულა დეპარტამენტის ბალანსზე რიცხული ქონების (საწყობის) სავალდებულო ინვენტარიზაცია. ფაქტობრივად საბუღალტრო სამსახურის მიერ არ კონტროლდებოდა საწყობში ფასეულობათა შემოსვლა და ხარჯვა, ასევე არ ხდებოდა ბუღალტრული ჩანაწერების შედარება საწყობში წარმოებულ ჩანაწერებთან, რის გამოც 2006-2009 წლებში საწყობიდან მატერიალური ფასეულობების გაცემის დამადასტურებელი გასავლის ზედდებულების დროული ასახვა არ ხდებოდა საბუღალტრო დოკუმენტებში. აქედან გამომდინარე, ამ პერიოდის ბუღალტრული ჩანაწერები არ შეესაბამებოდა რეალობას.
2010 წლის 8 ივნისის მდგომარეობით მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შესახებ აუდიტის ჯგუფისთვის წარმოდგენილი ცნობის თანახმად (რომელსაც ხელს აწერს საწყობის გამგე) საწყობში ირიცხებოდა 3.6 მლნ ლარის ღირებულების 2.6 ათასი სხვადასხვა დასახელების ფასეულობა. 2010 წლის 21 ივნისის მდგომარეობით წარმოდგენილი ცნობის თანახმად კი საწყობზე ირიცხებოდა 1 280 091.20 ლარის ღირებულების 1 354 დასახელების მატერიალური ფასეულობა, ანუ 8 ივნისის მონაცემებთან შედარებით ნაშთებში აღარაა ასახული 2 335 212.50 ლარის ღირებულების 1270 სხვადასხვა დასახელების მატერიალური ფასეულობა.
2010 წლის 9 აგვისტოს №1373 წერილით დეპარტამენტის მიერ კონტროლის პალატაში წარმოდგენილი იქნა ინვენტარიზაციის შედეგები, რომლის მიხედვითაც საწყობში არსებული ნაშთი 30 ივნისის მდგომარეობით შეადგენდა 1 307 729 ლარს, ხოლო საბუღალტრო მონაცემები წარმოდგენილია მხოლოდ საბალანსო ანგარიშების მიხედვით, აქედან გამომდინარე, წინა წლებში ბუღალტრულად აღურიცხავი მატერიალური ფასეულობების მოძრაობის გასწორება ბუღალტრულ ჩანაწერებში ფაქტობრივად განხორციელდა აუდიტის მიმდინარეობისას.”
მომსახურება “პრაის-ლისტების” გარეშე და “გაუთვალისწინებელი” 217 895 ლარი ავტომანქანებისთვის
“გურია ნიუსისთვის” გადმოცემული აუდიტის აქტის მიხედვით ირკვევა, რომ საერთო სასამართლოების მხრიდან სერიოზული სახის დარღვევებს აქვს ადგილი ავტომანქანებზე გაწეული ხარჯების თვალსაზრისითაც. ამონარიდი აუდიტის აქტიდან:
“ავტომანქანებზე გაწეულ მომსახურებასა და სათადარიგო ნაწილების შესყიდვაზე აუდიტის პერიოდში გახარჯულია 585 438 ლარი. მათ შორის რიგ ავტომანქანებზე გაწეული მომსახურების ღირებულება მათ ნარჩენ საბალანსო ღირებულებას 5-9-ჯერაც კი აღემატებოდა. ადგილი ჰქონდა ისეთ ფაქტსაც, როდესაც ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მაგალითად, 3567 ლარის საბალანსო ღირებულების ავტომანქანას, შპს “ავანტი ჯგუფის” მიერ 2007 წელსვე ჩაუტარდა 4612 ლარის ღირებულების მომსახურეობა და გარემონტებული ავტომანქანა ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს გადაეცა საპრივატიზაციოდ.
აუდიტის პერიოდში ავტომანქანებზე გაწეულ მომსახურებასა და სათადარიგო ნაწილების შესყიდვაზე გახარჯული 585 438 ლარიდან 217 895 ლარის სათადარიგო ნაწილები და შესასრულებული ტექნიკური მომსახურების ღირებულებები არ იყო გათვალისწინებული ხელშეკრულებების “პრაის-ლისტებში”. დადგინდა, რომ რიგ შემთხვევებში ხელშეკრულებაში არ იყო გათვალისწინებული მისაწოდებელი მომსახურების/საქონლის დასახელება, ღირებულება. შესრულებული სამუშაოების თაობაზე გაფორმებულ მიღება-ჩაბარების აქტებში შეტანილი იყო ისეთი დასახელების მომსახურებები, რაც არ იყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული, ასევე ადგილი ჰქონდა მიღება-ჩაბარების აქტებში ასახული მომსახურების გაწევას ხელშეკრულებით გაუთვალისწინებელ ავტომანქანებზე. (აუდიტის აქტს თან ახლავს ჩამონათვალი ცხრილის სახით. ავტ)
ჩაუტარებელი ექსპერტიზისთვის გადარიცხული თანხები და 33 საქმის ისტორია
აუდიტის პერიოდში დეპარტამენტის მიერ გაწეულია ხარჯები საექსპერტო და სპეციალური სამუშაოებისთვის. სსიპ “ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროსა” და დეპარტამენტს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების შესაბამისად, აღნიშნული ხარჯების ანაზღაურების საფუძველს წარმოადგენდა ექსპერტიზის ბიუროს მიერ წარმოდგენილი ანგარიშფაქტურა და მიღება-ჩაბარების აქტები (ფორმა N5).
როგორც “გურია ნიუსისთვის” მოწოდებული აუდიტის აქტის მიხედვით ხდება ცნობილი, საერთო სასამართლოების მიერ ექსპერტიზის ბიუროს ანგარიშზე გადარიცხულია თანხები, რომელიც სინამდვილეში, პროცესის მონაწილე მხარეებს აქვთ გადახდილი. უფრო მეტიც, გამოიკვეთა 4 სისხლის სამართლის და 1 სამოქალაქო საქმე, რომლის მასალებშიც სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნები საერთოდ არ არის, მაგრამ ექსპერტიზის ბიუროდან დეპარტამენტში წარმოდგენილი ფორმა N5–ის საფუძველზე გადაირიცხა 4 390 ლარი. საერთო ჯამში, ზედმეტად გადახდილი თანხის ოდენობამ 37 075 ათასი ლარი შეადგინა.
ამონარიდი აუდიტის აქტიდან: “ექსპერტიზის ბიუროდან წარმოდგენილ ფორმა N5–ებში დაფიქსირებული, შესრულებული საექსპერტო სამუშაოების და ექსპერტიზის ვადების და გადასახდელი თანხების რეალობის დადგენის მიზნით, რაიონული და საქალაქო სასამართლოებიდან გამოთხოვილ იქნა 185 საქმეში არსებული განჩინებები ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე, საექსპერტო დასკვნები და სასამართლოს გადაწყვეტილებები, რომელთა შესწავლით დადგინდა, რომ სასამართლო-საექსპერტო მომსახურების მიხედვით დეპარტამენტის მიერ ზედმეტად არის ანაზღაურებული 37 075 ლარი (33 საქმე).
სიკვდილამდე რამდენიმე ხნით ადრე (ამის აუდიო ჩანაწერიც არსებობს, სოსო ჩიქობავამ “გურია ნიუსს” განუცხადა, რომ ეს ნაწილი (37 075 ლარის ეპიზოდი) აუდიტის ჩატარების პროცესშივე გადაეგზავნა პროკურატურას რეაგირებისთვის, თუმცა რაიმე სახის შედეგი, ადეიშვილის პროკურატურის მხრიდან, რა თქმა უნდა, არ დამდგარა.
კიდევ ერთხელ შეგახსენებთ, რომ ეს გახლავთ მხოლოდ მცირე ამონარიდი იმ 38 გვერდიანი დასკვნიდან, რომლის ელექტრონული ვერსია “გურია ნიუსს” სოსო ჩიქობავამ ტრაგიკულ შემთხვევამდე ორი დღით ადრე გადმოსცა.
და კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი: “სასამართლოებში “გამქრალი“ 2 335 212 ლარი _ ლევან ბეჟაშვილის გადამალული აუდიტი“ ამ სახელწოდებით გამოქვეყნდა მასალა 2012 წლის 11 ნოემბერს “გურია ნიუსის” ვებგვერდზე. სოსო ჩიქობავას განცხადებით, მასალის გამოქვეყნების შემდეგ, აუდიტის სამსახურიდან მას დაუკავშირდნენ (შეგახსენებთ, რომ ამ დროს ის უკვე ერთი წლის გათავისუფლებული იყო სამსახურიდან) და სთხოვეს ხელი მოეწერა აუდიტის შეცვლილ აქტზე, რომელსაც ის არ ეთანხმებოდა. მისი თქმით, კონტროლის პალატიდან მას დაუკავშირდნენ 2012 წლის 17 ნოემბერს, სტატიის გამოქვეყნებიდან 6 დღეში.
ჩვენი არაერთგზის თხოვნის მიუხედავად, არც გადაგზავნილ კითხვებზე და არც ინტერვიუს ფორმატში კომენტარს დღემდე არ აკეთებს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის თავმჯდომარე დიმიტრი გეგელია.
სტატიის მეორე ნაწილს და არანაკლებ მნიშვნელოვან “გარღვევებს” სასამართლოებში “გურია ნიუსი” უახლოეს დღეებში შემოგთავაზებთ.
