ტენდერი _ ტენდერზე

ჩვენი გაზეთის წინა ნომერში ვწერდით, რომ 1 თებერვალს, საბავშვო ბაღებში სააღმზრდელო-საგანმანათლებლო პროცესი არ განახლებულა; ამის მიზეზი კი, ელექტროტენდერი გახდა. სავარაუდოდ, სწავლა დღეს, 7 თებერვალს უნდა დაიწყოს, მაგრამ, არ არის გამორიცხული, რომ ეს თარიღი კიდევ გადაიწიოს.
როგორც ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სკოლამდელი სააღმზრდელო-საგანმანათლებლო ცენტრში გვითხრეს, სასწავლო პროცესის განახლებას შესყიდვების სააგენტოში გახორციელებულმა რეფორმამ შეუშალა  ხელი  _ არ გამოვლინდა მომწოდებელი, არც ერთმა პრეტენდენტმა არ წარმოადგინა სატენდერო დოკუმენტაცია საკვები პროდუქტების, საკანცელარიო და სამეურნეო-ჰიგიენური საქონლის მიწოდებაზე. ეს პრობლემა არა მხოლოდ ამ ორგანიზაციას აწუხებს: როგორც ჩვენთვის არის ცნობილი, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის დასუფთავების სამსახურმაც უკვე სამჯერ გამოაცხადა ტენდერი საწვავის შესყიდვის თაობაზე, მაგრამ მსურველი არ გამოჩენილა. მსგავს დღეში აღმოჩნდა გურიის სამხარეო ადმინისტრაციაც, მათ უკვე მეორედ მოუხდათ ტენდერის გამოცხადება.
“გურია ნიუსს” სანდო წყარომ აცნობა, რომ ბენზინის შესყიდვაზე პირველი ტენდერი რეგიონული და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს და ფინანსთა სამინისტროსაც ჩაეშალათ. ჩვენთან საუბრისას რამდენიმე კომპეტენტური პირი ამბობს, რომ ეს ყველაფერი ინფლაციას უკავშირდება.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის გიორგი ტაკიძის თქმით, ამ პროცესებს კანონი შესყიდვების შესახებ არეგულირებს: _ გადაუდებელ შემთხვევაში, საკრებულოს მივმართავთ ან შესყიდვების სააგენტოს. შესყიდვების შესახებ კანონი გვაძლევს საშუალებას, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ტენდერი არ შედგა, ხელმეორედ გამოვაცხადოთ. ამ მხრივ  გამგეობას შეფერხება არ ჰქონია.
ტაკიძის კომენტარი, ცოტა გაუგებარი აღმოჩნდა ჩვენთვის, რადგან ოზურგეთში რამდენიმე სამსახურში უკვე ეს პრობლემა დგას და ტენდერები ტენდერებზე იმართება.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის სახელმწიფო შესყიდვებისა და მატერიალურ-ტექნიკური მომარაგების სამსახურის უფროსის ამირან გირკელიძის თქმით, ძნელია, სახელმწიფო შესყიდვების გახორციელების პროცედურაზე საუბარი ერთ ინტერვიუში ამოწურო. ამ საკითხით დაინტერესებულ პირებს სასურველი ინფორმაციის მიღება შეუძლიათ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს ვებ-გვერდზე პროცურემენტ.გოვ.გე, სადაც სხვა მასალებთან ერთად გამოქვეყნებულია სახელმძღვანელო, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია პასუხი გაეცეს შესყიდვების ელექტრონულად გახორციელების პროცესში წარმოშობილ თითქმის ყველა შეკითხვას:
_ ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით სახელმწიფო შესყიდვების გახორციელება სიახლეა და “სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ” საქართველოს კანონით იგი ძალაში 2010 წლის 1 დეკემბრიდან შევიდა. აღნიშნული კანონის შესაბამისად, ნებისმიერი საქონლისა და მომსახურების შესყიდვა, რომლის ღირებულება 5000-დან 20000 ლარის ფარგლებშია, უნდა გახორციელდეს გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით. ამ პროცედურაში მონაწილეობის მსურველები (როგორც შემსყიდველები, ასევე მომწოდებლები), პირველ რიგში, უნდა დარეგისტრირდნენ სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში. სახელმწიფო შესყიდვების ერთიანი ელექტრონული სისტემის საშუალებით, სატენდერო პროცედურის მიმდინარეობას შეუძლია თვალყური ადევნოს ნებისმიერმა დაინტერესებულმა პირმა, რომელსაც მოესურვება და სისტემაში შევა სტუმრის სტატუსით. ამით, სახელმწიფო შესყიდვების ერთიანი ელექტრონული სისტემა უზრუნველყოფს პროცედურის გამჭვირვალობას, საჯაროობას და მონაწილე პრეტენდენტთა თანაბარ, არადისკრიმინირებულ პირობებში ჩაყენებას.
_ ბატონო ამირან, გასაგებია თქვენი მოსაზრება, მაგრამ, ოზურგეთში და არა მარტო ჩვენს რაიონში, ელექტრონული ტენდერები ხშირად იშლება…
_ პირველ რიგში, შევთანხმდეთ, რომ ტერმინი “ჩაშლილი ტენდერი” არ არსებობს. “სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულია უარყოფითი შედეგით დამთავრებული ტენდერი და არშემდგარი ტენდერი. პირველ შემთხვევაში, ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტთა მიერ შემოთავაზებული წინადადებები არ აკმაყოფილებს “შემსყიდველის” მოთხოვნებს. მეორე შემთხვევა კი დგება მაშინ, როცა გამოცხადებულ ტენდერში არავინ არ მიიღო მონაწილეობა. ჩვენი რაიონის სინამდვილეში იყო არა ერთი ფაქტი, როცა გამოცხადებული ტენდერი არ შედგა, მაგრამ ეს შემსყიდველის ბრალეულობით არ არის გამოწვეული _ იგი პოტენციური მომწოდებლის მიზეზით ხდება. ამ შემთხვევაში ტენდერი ცხადდება განმეორებით და თუ იგი კვლავ უარყოფითი შედეგით დამთავრდება ან არ შედგება, მაშინ შემსყიდველმა სახელმწიფო შესყიდვების გახორციელების წესის შესახებ დებულების 21-ე მუხლის 4-ე პუნქტის შესაბამისად, სახელმწიფო შესყიდვების  სააგენტოსთან შეთანხმებით, უნდა იზრუნოს შესყიდვის საშუალების შეცვლისათვის.
_ თქვენი აზრით, რატომ არ იღებენ მომწოდებლები მონაწილეობას ტენდერებში?
_ ყველა იურიდიული და ფიზიკური პირი ცდილობს რეალიზაცია გაუკეთოს მის მიერ წარმოებულ პროდუქციას და მომსახურებას, მაგრამ ზოგიერთს ეშინია ფასების შესაძლო გაზრდის პროცესში სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობის. არ აქვთ ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ შესაძლებელია სახელშეკრულებო ფასების გადასინჯვა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლის შესაბამისად მისი შეცვლა. ზოგიერთი კი ჯერჯერობით ვერ დაეუფლა შესყიდვის ელექტრონული საშუალებით გახორციელების წესს და ვერ ახერხებს ერთიან ელექტრონულ სისტემაში თავისი წინადადების განთავსებას. შესაძლოა არსებობდეს სხვა მიზეზებიც, რომლებზედაც პასუხი უნდა გასცენ იმ იურიდიულმა და ფიზიკურმა პირებმა, რომლებიც აწარმოებენ საქონელს,  ეწევიან მომსახურებას და თავისი სურვილის საწინააღმდეგოდ არ, ან ვერ მიიღებენ მონაწილეობას სატენდერო პროცედურაში, _ ამბობს ამირან გირკელიძე.
წერილის მომზადების დროს, 3 თებერვალს სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტომ ასეთი ინფორმაცია გაავრცელა: სახელმწიფო შესყიდვის ელექტრონული საშუალებით გახორციელების შესახებ დროებით წესში 2011 წლის 31 იანვარს, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის #1 ბრძანებით გახორციელდა ცვლილებები, რომელთა შესაბამისად, დროებითი წესის მოქმედების ვადა გაგრძელებულ იქნა 2011 წლის 1 მარტამდე.
ცვლილებებით, ასევე  დარეგულირდა ინტერესთა კონფლიქტის საკითხი შემსყიდველ ორგანიზაციებსა და იმ საწარმოებს შორის, რომელთა აქციების ან წილის 50%-ზე მეტს ფლობს სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო. ცვლილების შედეგად, ასეთ საწარმოებს ან/და მათ შვილობილ საწარმოებს არ ექნებათ ინტერესთა კონფლიქტი არც ერთ შემსყიდველ ორგანიზაციასთან, გარდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლის მე-2 ნაწილის “თ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ურთიერთობის არსებობის შემთხვევისა _ დაზღვევა ან გადაზღვევა.
დროებითი წესის, ინტერესთა კონფლიქტის მარეგულირებელი ნორმის მოქმედება გავრცელდა 2011 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზეც.
მართალია, “შემსყიდველები” არშემდგარი ტენდერების მიზეზად ახალი რეფორმის ნაკლოვანებებს იშველიებენ, მაგრამ ისიც ფაქტია, რომ სახელმწიფოს მიერ გახორციელებული შესყიდვების ახალი მოდელი, გამარტივების ნაცვლად, გართულებული გამოვიდა; ახალი ცვლილებებით კი გამართლდა ანდაზა _ ბევრი ვეცადე შენთვის, ძლივს გამოვიდა _ ჩემთვის… ამიერიდან, სახელმწიფო წილის მფლობელ ორგანიზაციებს და მათ “შვილობილებს” აღარავითარი “ინტერესთა კონფლიქტი” აღარ შეაწუხებთ. შეიძლება ითქვას, რომ ტენდერი ტენდერის შესახებ სახელმწიფო კომპანიების გამარჯვებით დასრულდება.