თუმცა, როგორც ზოგიერთი ექსპერტი აღნიშნავს, აფხაზეთის გავლით რკინიგზის აღდგენა გეო-პოლიტიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, შეუძლებელია, რადგან, ასეთ შემთხვევაში, ქართულ მხარეს აფხაზეთის დე ფაქტო სახელმწიფოს აღიარება მოუწევს.
“რუსეთი, საქართველო და აფხაზეთი თანახმა არიან, აფხაზეთის გავლით სარკინიგზო მონაკვეთი გაიხსნას,” _ ამის შესახებ სომხეთის უშიშროების საბჭოს მდივანმა, არტურ ბაღდასარიანმა “Новости-Армения”-სთან ინტერვიუში განაცხადა.
აღნიშნულს მალევე უპასუხა ქართულმა მხარემ: “საქართველოს ხელისუფლებამ ამ თემით დაინტერესება ადრეც გამოხატა და ახლაც მზად არის განიხილოს ეს ინიციატივა. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ რაიმე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია.”
ჯერ კიდევ რამდენიმე თვის წინა პრემიერ-მინისტრი ბიძინა ივანიშვილი ამბობდა, რომ აფხაზეთი-საქართველო-სომხეთის რკინიგზის აღდგენა შესაძლებელია და ამის შესახებ ქართულმა მხარემ არაერთხელ გამოხატა მზაობა. მისივე თქმით, დიდწილად რკინიგზის აღდგენა დამოკიდებული იყო რუსეთის პოზიციაზე, საქართველო კი ამ მიმართულებით ძალისხმევას არ დაიშურებდა. რეინტეგრაციის მინისტრი პაატა ზაქარეიშვილიც და პრემიერის მრჩეველი გია ხუხაშვილიც იზიარებდნენ ივანიშვილის ამ პოზიციას.
“აფხაზეთის რკინიგზა საქართველოს რკინიგზის განუყოფელი ნაწილია. ამით აფხაზეთის რეინტეგრაციის თემა უნდა დავიწყოთ. რკინიგზა შეიძლება გახდეს ხიდი პროცესის დასაწყებად”, _ აცხადებდა გია ხუხაშვილი.
ზაქარეიშვილის თქმით კი, სატრანსპორტო მოძრაობის აღდგენის პროცესს არ უნდა ჰქონოდა პოლიტიკური სარჩული და საკითხი მხოლოდ ეკონომიკური ინტერესების გათვალისწინებით უნდა გადაჭრილიყო: “არ უნდა დავუშვათ, რომ აფხაზეთი ეკონომიკურად მხოლოდ რუსეთზე იყოს მიბმული”, _ აცხადებდა პაატა ზაქარეიშვილი. მისივე თქმით, ამით ყველა ისარგებლებდა და ეს გახდება სატრანსპორტო არტერია.
მთავრობის წევრების ეს მიდგომა, საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გააკრიტიკა და განაცხადა, რომ ამ განცხადების ავტორს წარმოდგენა არ ჰქონდა საქართველოს გეოპოლიტიკურ და პოლიტიკურ სტრატეგიულ ინტერესებზე.
აფხაზეთის გავლით რუსეთთან სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენას უაღრესად მნიშვნელოვანს უწოდებს “დემოკრატიული მოძრაობა _ ერთიანი საქართველოს” სათათბიროს წევრი მამუკა აჩბა და “გურია ნიუსთან” საუბარში აღნიშნავს, რომ თუკი სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენის საკითხი დადგება დღის წესრიგში, მაშინ ეს იქნება ერთერთი საუკეთესო შანსი იმისა, რომ ჩვენ ერთმანეთი დავიბრუნოთ და არც კი არის საჭირო, ამას მიეცეს რაიმე პოლიტიკური დატვირთვა, რადგან დროთა განმავლობაში (ძალიან მალე), თვითონ ქართველები და აფხაზები იპოვიან ერთმანეთთან მისასვლელ გზებს და შემდგომში უკვე ბევრად უფრო ადვილი იქნება სხვა საკითხებზეც საუბარი
“რაც შეეხება რისკებს, აქ გათვალისწინებული უნდა იყოს ექსპერტების შეხედულებები, საკითხი ძირეულად იქნას შესწავლილი და ამ თემასთან დაკავშირებით, ზერელე, გაუაზრებელი განცხადებების გაკეთება, ნამდვილად საზიანო იქნება ქართული-აფხაზური ურთიერთობის შემდგომი განვითარებისთვის,” _ უთხრა “გურია ნიუსს” აჩბამ.
პოლიტოლოგი ნიკა ჩიტაძე კი მიიჩნევს, რომ სწორედ ის რისკები, რომლებიც ამ პროცესს ახლავს თან, თითქმის შეუძლებელს ხდის რკინიგზის აღდგენას:
“რკინიგზის აღდგენა გარკვეულ სირთულეებთანაა დაკავშირებული. მაგალითად, საინტერესოა, როგორ მოხდება ტვირთებისა და მგზავრთა რეგისტრაცია, რომლებიც იმოგზაურებენ რუსეთიდან საქართველოს გავლით სომხეთში. აფხაზური მხარე მდინარე ფსოუზე თვითონ შეამოწმებს ტვირთებს და მოითხოვს ე. წ. აფხაზეთის მონაკვეთზე მოხდეს განბაჟება. აფხაზური/რუსული მხარე არ დათანხმდება, რომ ქართველი მესაზღვრეები მდინარე ფსოუსთან განთავსდნენ, ამიტომ ჩვენ მოგვიწევს მდინარე ენგურთან განთავსება, ეს კი პირდაპირ ნიშნავს იმას, რომ აფხაზეთის დე ფაქტო სახელმწიფოს ვაღიარებთ.
თუ ისე მოხდა, როგორც საქართველომ წამოაყენა პირობა, ანუ რუსეთი გაწევრიანდეს მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში, ხოლო ტვირთები შვეიცარულმა კომპანიამ აღეწეროს, მაშინ კიდევ შესაძლოა…” _ ამბობს ჩიტაძე.
მისივე თქმით, გარდა გეოპოლიტიკური პრობლემებისა, რკინიგზის აღდგენა სამართლებრივ პრობლემებსაც შექმნის: “როცა აფხაზეთის გავლით საქართველოში მგზავრი შემოვა, აფხაზური მხარე მას პასპორტში შტამპს ჩაურტყამს. ეს კი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ კანონის დარღვევაა,” _ განმარტავს ჩიტაძე “გურია ნიუსთან” საუბრისას.
პოლოტოლოგი გამოსავალს მხოლოდ იმაში ხედავს, თუკი რუსეთთან სარკინიგზო მიმოსვლა აზერბაიჯანის გავლით მოხდება, რადგან ამ შემთხვევაში ქართველ მესაზღვრეებს შეეძლებათ საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვარზე განთავსდნენ და ასე მოახდინონ მგზავრებისა და ტვირთების რეგისტრაცია: “მხოლოდ ეს შეგვიძლია რუსულ მხარეს შევთავაზოთ. რაც შეეხება რკინიგზის აფხაზური მონაკვეთის აღდგენას, ეს თითქმის შეუძლებელია. სომხეთს ეს სურს, მაგრამ რეალობა სხვაა,” -_ მიიჩნევს ჩიტაძე.
