კომპანია "არემჯი გოლდის" წარმომადგენლები საყდრისის გადარჩენის საზოგადოებრივი კომიტეტისა და კავკასიის გარემოს დაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელთან ერთად ბოლნისისა და დმანისის მოსახლეობას შეხვდნენ და გარემოს დაცვის საკითხებზე ისაუბრეს.
შეხვედრაზე, კავკასიის გარემოს დაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელის (CENN) პროგრამების მენეჯერმა კახა ბახტაძემ თქვა, რომ კომპანიამ სასწრაფოდ უნდა ჩაატაროს აუდიტორული სამუშაოები, რითაც დადგინდება კომპანიის მიერ ისტორიული დაბინძურება, წყლის დაბინძურება, ჰაერის დაბინძურება, ნიადაგის დაბინძურება და ა.შ.
შეხვედრაზე იმყოფებოდა, მწვანეთა მოძრაობის წარმომადგენელი, გარემოს დაცვის ყოფილი მინისტრი ნინო ჩხობაძე, რომელმაც ამ საკითხთან დაკავშირებით, განსხვავებული აზრი გამოთქვა და განაცხადა, რომ კომპანიის კეთილ ნებაზეა დამოკიდებული, ჩაატარებს თუ არაა აუდიტს, რადგან სახელმწიფომ საწარმოები გაათავისუფლა გარემოს ზემოქმედების შეფასების ჩატარებისგან. კანონის მიხედვით, კომპანიას ვერავინ მოსთხოვს მის ჩატარებას.“
მისივე თქმით, 70-იან წლებში გახსნილი "მადნეულის" საწარმო, გახსნის დღიდან მუდმივი განხილვის საგანი იყო. "არემჯი", რომელიც კომპანიის ახალი მფლობელია, პასუხისმგებელი არ არის იმ დაბინძურებაზე, რაც ადრე ხდებოდა.
"1970 წლიდან, რაც საწარმო გაიხსნა იმ დღიდან მიმდინარეობს "მადნეულის" მიერ გამოწვეული დაბინძურების განხილვები მიმდინარეობს. მასალები არქივში უნდა იყოს ან გარემოს დაცვის სამინისტროს უნდა ჰქონდეს. დღეს, ჩვენ გვყავს სხვა მეწარმე. ანუ, რაც ადრე ხდებოდა იმაზე "არემჯი" არ არის პასუხისმგებელი. უნდა მოხდეს გამიჯვნა. ამას გარემოს დაცვითი სამართალი ითხოვს."
ჩხობაძის თქმით, მდინარე მაშავერა არ აღმოჩნდა დაბინძურებული. "წლების განმავლობაში მდინარე მაშავერა იყო "ტორიჩელის სიცარიელე" (უჰაერო სივრცე სითხის თავისუფალი ზედაპირის თავზე – ზევიდან დახშულ რეზერვუარში. ავტ.).
"გაკვირვებული დავრჩი, როდესაც, წელს მაშავერამ ძალიან დიდი რაოდენობის თევზი ამოყარა. რადგან, ზუსტად ვიცი, 2003 წლის მონაცემებით ჩვენ მაშავერაში თევზი არ გვყავდა." _ განაცხადა მან.
ნინო ჩხობაძე, რომელიც "საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის – დედამიწის მეგობრების" თანათავმჯდომარეა "გურია ნიუსთან" აცხადებს:
"მდინარე მაშავერაზე, იმ მონაკვეთში ვაკეთებდით ანალიზებს. ჩვენ დავდეთ დასკვნა 2000 წელს, სახელმწიფოს მიერ ჩატარებული შეფასებით და დავაჯარიმეთ კიდეც "მადნეული".
მაშინ, მდინარეში არ იყო თევზი. ის ზემოდან მოდიოდა მაშავერამდე ანუ იმ მონაკვეთში, სადაც კაზრეთულა უერთდებოდა, თევზი წყდებოდა. თუმცა, თევზი აუცილებლად გაჩნდებოდა, ეს არ არის პრობლემა. რადგან არის თევზის ისეთი სახეობა, რომელიც ფრინველების მეშვეობით გადადის.
რამდენიმე თვის წინ, როცა გვაჩვენეს, რომ იქ თევზი ამოყარა, სიმართლე გითხრა ძალიან გამიკვირდა. იცით რატომ? ანუ, ეს იმას ნიშნავს, რომ იქ თევზი იყო მომრავლებული. გარემოს დამცველისთვის კი ეს ერთ-ერთი ბიოლოგიური ინდიკატორია. ანუ, თუ თევზი ჩნდება, ეს იმას ნიშნავს რომ წყალი არის სუფთა. გამიკვირდა, იმიტომ რომ ვიცოდი მაშავევარაში რა მდგომარეობა იყო. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ იქ სუფთა წყალია, რადგან, თევზი რომ გაჩნდეს და გაიზარდოს ამას სამწლიანი ციკლი ჭირდება. გამოდის, რომ სამი წლის მანძილზე წყლის გაწმენდის გარკვეული სამუშაოები ტარდებოდა. ანუ, კაზრეთულადან არ ჩადიოდა დაბინძურებული წყალი. მაგრამ, ეს იმას არ ნიშნავს რომ პრობლემები არ აქვს მადნეულს.
ჩვენ უფლებას არ ვაძლევდით მდინარე მაშავერას წყალი სასოფლო სამეურნეო სავარგულების სარწყავად გამოეყენებინათ. მაგრამ, 2006 წელს გარემოს დაცვის სამინისტრომ ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად განიხილა საკითხი და გასცა უფლება მაშავერას წყალი სასოფლო სამეურნეო სავარგულების სარწყავად გამოეყენებინათ. სიმართლე გითხრათ, ძალიან გამიკვირდა. მაგრამ, რამდენიმე თვის წინ თევზი რომ ამოყარა, მივხვდი, ეტყობა ანალიზები ქონდათ ჩატარებული. "
არის თუ არა "არემჯი" გოლდი დამნაშავე გარემოს დაბინძურებაში, რომელსაც მას საყდრისის გადარჩენის საზოგადოებრივი კომიტეტი, ადგილობრივი მოსახლეობა და კავკასიის გარემოს დაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი უყენებს?
"იცით რა? მე ვერ ვიტყვი და ამის განსჯის უფლებას ვერ მივცემ თავს. რადგან, საზოგადოებას ყოველთვის აქვს უფლება გამოთქვას თავის პოზიცია. სამწუხაროდ, სამი წლის წინ, ეს არ ხდებოდა. არავინ ხმას არ იღებდა. ახლა, უცებ დავიწყეთ საუბარი. ეს კი ნიშნავს რომ, გარკვეული დოზა დემოკრატიის უკვე არსებობს. კარგია, როცა საზოგადოება რაღაცას თხოვს კომპანიას, ეს აიძულებს საწარმოს იყოს უფრო ღია და მეტი ინფორმაცია გასცეს. თუმცა, ნებისმიერ მეწარმეს, ჩვენი და საერთაშორისო კანონმდებლობით, შეუძლია დახუროს რაღაც ინფორმაციები. ეს მისი პირადი საკუთრებაა. ვფიქრობ, აქცენტები სხვა კუთხით უნდა გაკეთებულიყო. სამწუხაროდ, გარემოს დაცვით საკითხების დიალოგში პროფესიონალები არ ჩართულან. ეს არის ძალიან ცუდი. ყოველ შემთხვევაში გარემოს დამცველებს ხმა არ ამოუღიათ."
_ რატომ არ იღებენ გარემოს დამცველები ხმას?
_ იმიტომ რომ, საყდრისი ნამდვილად არ არის გარემოს დაცვითი პრობლემა. ჩვენთვის გასაგებია რა ხდება შიგნით.
