თედო სახოკია წერდა: ,,1892 (სინამდვილეში 1893 – ი.მ.) წელს სოფ. აკეთში დაარსდა გურიის სახალხო სამკითხველო, თუ არ ვცდები ეს წიგნსაცავი პირველი იყო არამც თუ გურიაში, არამედ მთელი საქართველოსათვის.”
აკეთელებმა სამკითხველო შემოწირულობებით დააარსეს. იქაურ მებატონეებთან, თავდგირიძეებთან ხშირად იყრიდა თავს საქართველოს განათლებული ინტელიგენცია. აღსანიშნავია, რომ ბევრი მათგანი რუსულ ყაიდაზე იყო აღზრდილი და რუსულადაც უკეთესად საუბრობდა, მაგრამ ესმოდა მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების აუცილებლობა და აქედან გამომდინარე, სიკეთეები და ამ საქმეს ყოველნაირად უწყობდა ხელს.
სამკითხველოს გასახსნელად თანხა და წიგნები შემდეგნაირად გროვდებოდა. წესად ჰქონდათ შემოღებული ერთმანეთს შორის ქართულად ლაპარაკი და თუკი ვინმეს რუსული სიტყვა წამოსცდებოდა, იგი ვალდებული იყო, წიგნთსაცავისთვის წიგნი ან გარკვეული თანხა გაეღო. ამგვარად და შემოწირულობებით წიგნთსაცავი შეივსო ქართული, რუსული და საზღვარგარეთული ლიტერატურით. განსაკუთრებით ბევრი წიგნი ჩამოიტანეს საფრანგეთიდან, პოლონეთიდან და პეტერბურგიდან. მათ შორის, ვინც სამკითხველოს წიგნებით ამარაგებდა იყვნენ: თედო სახოკია, დიმიტრი ბაქრაძე, ივანე ჯავახიშვილი, ზაქარია ფალიაშვილი და სხვები.
ბიბლიოთეკაში თავდაპირველად იყო 270 რუსული და 325 ქართული წიგნი, რომელიც შეგროვილი ფულით თბილისში იქნა შეძენილი ისიდორე რამიშვილისა და არსენ წითლიძის მიერ. იქ ნახავდით რუსი კლასიკოსების ნაწარმოებებს და ასევე ოზურგეთში ახლად გახსნილ სტამბაში დაბეჭდილ ,,ვეფხისტყაოსანს”, სიმონ გუგუნავას ,,თამარიანს”, ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობებს, აკაკი წერეთლის, ალექსანდრე ყაზბეგის, მამია გურიელის და სხვათა ნაწარმოებებს. მრავლად იყო წარმოდგენილი ჟურნალ-გაზეთები ,,ივერია”, ,,მეურნე”, ,,ცნობის ფურცელი”, ,,კვალი”, ,,მოამბე”, ,,ჯეჯილი”, ,,მწყემსი”.
თედო სახოკიას სიტყვებით, ,,1892 წლის ბოლოსთვის ბიბლიოთეკის წიგნადი ფონდი გაზრდილია 1200-მდე და ჰყავს 1348 მკითხველი. წლის განმავლობაში მკითხველებს 1400 წიგნი წაუკითხავს“.
შემოწირულობების შესახებ წერდა ,,ივერიაში” ვისია თავდგირიძე, რომელიც მადლობას სწირავს ნინო გურიელსა და სხვადასხვა პირებს წიგნთსაცავისთვის ფულადი თანხის შემოწირვის გამო.
ავტორი
