ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ლაითურიდან მთელი გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში მეზობელ თურქეთში არაერთი ადამიანი მიდის პურის ფულის საშოვნელად.
მამაკაცებთან ერთად თურქეთში სამუშაოდ ქალებიც დადიან, სადაც საკმაოდ მძიმე სამუშაოს ასრულებენ _ ადრე დილით გადიან ჩაის საკრეფად და საღამოს 7 საათამდე მუშაობენ.
“მე და ჩემი მეუღლე სამი წელია დავდივართ ჩაის საკრეფად თურქეთში. მარტო ქმრის მიერ ნაშოვნი ფული არ ყოფნის ოჯახს, რაღაც შესაკეთებელი გვაქვს სახლში, ბავშვს მოვლა უნდა. ამიტომ, იძულებული გავხდი მეც წავსულიყავი და მემუშავა”, _ გვიყვება თეონა ქ-ძე.
მისივე თქმით, მათ ძალიან მძიმე პირობებში უწევთ მუშაობა:
“რამდენადაც დაუჯერებელი უნდა იყოს, ეს რეალობაა _ 30 ქალს ერთ ოთახში გვძინავს. სამუშაოდან რომ მოვდივართ, აბაზანაში რიგია. წვიმაში ვმუშაობთ და ქალისთვის ეს მძიმე სამუშაოა. ზოგჯერ ისეთ რამეს ვაკეთებ, რაც ჩემს ძალებს აღემატება. როდესაც ჩემს საქმეს მოვრჩებოდი, მეუღლეს ვეხმარებოდი, რათა ადრე დაგვემთავრებინა სამუშაო”.
როგორც თეონამ ჩვენთან საუბრის დროს თქვა, 12 კლასის დასრულების შემდეგ სწავლა ოზურგეთში, კოლეჯ “ჰორიზონტში” გააგრძელა, მაგრამ შემდეგ შვილი შეეძინა და სწავლა აღარ დაუსრულებია:
“არ მინდა, იმ ცხოვრებით იცხოვრონ ჩვენმა შვილებმა, რა პირობებშიც ჩვენ ვართ. სამჯერ გადავდივართ თურქეთში _ ერთი თვე იქ ვართ, 15 დღეს ვისვენებთ. ზაფხულში ლაითურში ახალგაზრდას ვერ ნახავ”, _ თქვა თეონამ.
ფატი ბერიძეს დაბა ლაითურში ყველა იცნობს. ის შვიდი შვილის დედაა.
“კომუნისტების დროს დაკავებული ვიყავი ჩაის კრეფით და ფულიც მქონდა, მაგრამ ახლა ფული არ არის… არც ჩაი არის იმ რაოდენობით, რომ თავი ირჩინოს ადამიანმა. მრავალშვილიანი დედა ვარ _ შვიდი შვილი მყავს. იმ დროს, როდესაც აქტიურად ვმუშაობდი, შვილებსაც ვუვლიდი, სახლსაც და ჩაის საკრეფადაც დავდიოდი. ყველაფერს ვასწრებდი”, _ გვითხრა ფატი ბერიძემ.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის წარმომადგენელი დაბა ლაითურში რეზო მესხიძე (კომენტარი ჩაწერილია 10 ნოემბერს): “რთულია, მეზობელ ქვეყანაში სამუშაოდ წასვლა, მაგრამ გაჭირვებაა. აქ ჩვენ ვერ ვასაქმებთ ხალხს. ქალები ნაკლებად დადიან, უფრო მეტად ახალგაზრდები, ბიჭები მიდიან სამუშაოდ”.
ნ. მ.19 წლის: “ოჯახური პირობების გამო გადავდივარ თურქეთში. 15 წლის გავთხოვდი, ერთი შვილის დედა ვარ. მეუღლესთან ერთად დავდივარ. სამუშაო არ არის ჩემთვის რთული”.
ნანა, 50 წლის: “სამი თვით მივდივარ სამუშაოდ, მეუღლესთან ერთად. ძნელი სამუშაოა, მაგრამ ოჯახი ითხოვს და რა ვქნა?!”
ცირა თურმანიძემ ლაითურის ცენტრში სილამაზის სალონი გახსნა და დასაქმდა:
“ჩემი ხარჯებით გავხსენი სილამაზის სალონი. იჯარით ავიღე ფართი. დიდი დასახლებაა ლაითური და შეიძლება ითქვას, რომ გაამართლა. ჯერ კურსები გავიარე და გავხდი სტილისტი. ადრე უკრაინაში ვმუშაობდი, შემდეგ თბილისში, ახლა ლაითურში ვცხოვრობ და აქვე ვმუშაობ. რთულია ცხოვრება და როგორც ვახერხებთ ჩვენი ძალებით, ისე ვცხოვრობთ. მე არ შემიძლია სამუშაოდ თურქეთში წასვლა და ეს გზა ავირჩიე. ოჯახში ძმები გვეხმარებიან და როგორღაც გაგვაქვს თავი”.
საქსტატის მონაცემებით, 15 წლის და უფროსი ასაკის ქალების 58% ეკონომიკურად აქტიურია, ხოლო კაცების _ 78%. აქედან, დასაქმებულია ქალების 53%, კაცების _ 67%.
ეკონომიკურად არააქტიური მოსახლეობის 42% ქალია, ხოლო 22% _ კაცი. აქედან, ქალთა 6% სტუდენტია და კაცებს შორის _ 7%. პენსიონერია 16% ქალი და 8% კაცი, ხოლო დიასახლისია 17% ქალი და 0% კაცი.
საქსტატის ინფორმაციით, 2016 წელს, 2012 წელთან შედარებით, ეკონომიკურად აქტიურ ქალთა რიცხოვნობა 3%-ით შემცირდა, ხოლო კაცთა რაოდენობა თითქმის უცვლელი დარჩა. დასაქმებული ქალების და კაცების რაოდენობა, ამავე პერიოდში, თითქმის თანაბრად _ 2%-ით გაიზარდა. 2016 წელს, დასაქმებულთა 47%-ს ქალები, ხოლო 53%-ს კაცები შეადგენდნენ.
უმუშევრობის დონე ყველაზე მაღალ ნიშნულს აღწევს 15-24 წლის ასაკის ქალებში (29%). 2016 წელს, კაცების აქტიურობის დონე მაღალია (94%) 25-34 ასაკობრივ ჯგუფში, ხოლო დასაქმების დონე _ 35-44 წლის ასაკობრივ ჯგუფში (80%). როგორც ქალებში, ასევე 15-24 წლის კაცებშიც უმუშევრობის დონე ყველაზე მაღალია (31%), ამ ასაკში თითქმის ყოველი მესამე კაცი უმუშევარია.
სტატისტიკა აჩვენებს, რომ დასაქმებული მოსახლეობის ყველაზე დიდი წილი საშუალო ზოგადი განათლების მქონეა. 2016 წელს დასაქმებულ ქალთა 38%-ს, ხოლო კაცთა 44%-ს საშუალო ზოგადი განათლება ჰქონდა.
უმუშევარი ქალების რაოდენობაში ყველაზე დიდი წილი უმაღლესი განათლების მქონეს უჭირავს, ხოლო კაცებში _ საშუალო ზოგადი განათლების მქონეს.
2016 წელს, უმაღლესი განათლება ჰქონდა უმუშევარ ქალთა 47%-ს, ხოლო კაცთა 44%-ს ჰქონდა საშუალო განათლება.
გაეროს მოსახლეობის ფონდი (UNFPA) ახალ ანგარიშიდან ვიგებთ, რომ უთანასწორობამ და უღარიბესი ქალების უფლებების დაუცველობამ, შესაძლოა, მშვიდობასა და მსოფლიოს განვითარების მიზნების მიღწევას საფრთხე შეუქმნას: მთელ მსოფლიოში ქალების მხოლოდ ნახევარს აქვს ანაზღაურებადი სამუშაო; გლობალურად ქალები კაცების ანაზღაურების მხოლოდ 77%-ს იღებენ; მსოფლიოში ყოველი ხუთი ქალიდან სამს არ ეძლევა შესაძლებლობა, სრულად ისარგებლოს დეკრეტული შვებულებით, უფრო მეტიც, ბევრი მათგანი “დედობის საზღაურს” იხდის.
