“გაზეთის და წიგნის “შკაფის” თავზე შემოგდება გზაა სიბნელისკენ”

ქართული გაზეთები, ზოგადად, ქართული ბეჭდური პუბლიცისტიკა არც ისე ასაკოვანია _ ორ საუკუნეზე ცოტა მეტს ითვლის, თუმცა, მას თავისი ნიშა მუდამ გამორჩეულად ეჭირა და დიდი როლის შესრულება მოუწია ახალი ისტორიის მანძილზე.

უფრო რომ დავაკონკრეტოთ, დღეს საკმაოდ დიდი პრობლემის წინაშე დადგა ჟურნალ-გაზეთების რეალიზაციის საკითხი _ საკმაოდ იკლო მყიდველთა თუ გამომწერთა რიცხვმა. არა ერთი პერიოდული გამოცემის ფასი კი, როგორც ყველაზე ერთგული მკითხველები (არც ისე ბევრია მათი რიცხვი) ამბობენ, ყოველ წელს იზრდება.

ოზურგეთში, ჟურნალ-გაზეთების რეალიზატორთა ჯიხურებში, როგორც აქ მომუშავე ქალბატონები ამბობენ, იმატა და თან ძალიან, მაკულატურად ქცეული ბეჭდური ჟურნალ-გაზეთების რიცხვმა:

_ შარშან და შარშანწინ თუ 400 ან 150 ცალ “ასავალ-დასავალს” ვყიდდი, ახლა 50 ცალს ძლივს “ვასაღებ”. ასეა სხვა გაზეთები თუ ჟურნალებიც: “კვირის პალიტრა”, რეგიონული გაზეთები თუ სხვადასხვა ბეჭდური გამოცემები. ზოგიერთი ცენტრალური გაზეთის ფასიც ძალიან გაზრდილია. რა ფასიც ედო, იმასაც ვერ იხდიდა ხალხი. ვის უჭირს, მანქანებით სავსეა ყველაფერიო, ასე მეპასუხებიან აქ, ამ პრობლემაზე როცა ვსაუბრობ.

მე, როგორც გაზეთების რეალიზატორი, ძალიან შეწუხებული ვარ ამ ამბით. ბანკის სესხით ვინ რას ყიდულობს, თან ზოგიც მოდურად, ვერ გეტყვით. თუმცა, ფაქტი ერთია _ გაზეთები, ჟურნალები იყიდება ძალიან მცირე რაოდენობით. მუდმივი მკითხველები რომ მყავდა, ისინიც აღარ ყიდულობენ. მოდის ზოგიერთი და აქ კითხულობს. უარს ხომ არ ვეტყვი? ჩემზე უფრო ვის უნდა, რომ გაზეთი გაიყიდოს? დასაქმებაზე არ ვწუწუნებდი. ახლა კი, რაიმე სხვა სამუშაო რომ მაპოვნინა, დღესვე წავალ აქედან, _ ამბობს “გურია ნიუსთან” ოზურგეთელი ნინო გიორგაძე, რომელიც “კვირის პალიტრის” ჯიხურში მუშაობს.

ჟურნალ-გაზეთების რეალიზაციის მკვეთრად შემცირების თაობაზე გულისტკივილით საუბრობს “გურია ნიუსის” არა ერთი ერთგული მკითხველი, ვინც წლების მანძილზე, მათივე თქმით, ცოცხლობს და სუნთქავს გაზეთით, მათ შორისაა გრამიტო მამინაშვილი:

_ დაუჩემებიათ, რომ მხოლოდ ინტერნეტმა მოწყვიტა ხალხი ბეჭდურ სივრცესო. არაა მთლად ასე _ 35-40% ადამიანებისა ეტანება სოციალურ ქსელს. მათ შორის, საკმაოდ არიან ბავშვებიც, რომლებიც უფრო თამაშობენ ამ ქსელში. მე მიკვირს, ზოგიერთი გაზეთის ფასიც ასე რატომ იზრდება, ან სტამბებიც ასე რატომ აძვირებენ მომსახურებას. ახლახან რაღაც დამჭირდა სტამბაში. სამიოდე წლის წინ 15 ლარი რომ გადავიხადე, ახლა 35 ლარი მომთხოვეს. წინ წასვლის მაგიერ, უკან მივდივართ? თუ გავმდიდრდით? 20 წლის წინ ჩამოვედი რუსეთიდან. 1 ლარი ღირდა “ასავალ-დასავალი”, ერთ ეკზემპლარზე ვსაუბრობ და არა ერთი თვით გამოწერაზე. ახლა 4 ლარი ღირს. “გურია ნიუსის” ფასს არა უშავს კიდევ. ჩვენ ბანკებს ვსაყვედურობთ და სამართლიანადაც, ატყავებენ ხალხს, თუმცა, ყველა სფეროში მსგავსი რამ ხდება. ხალხი დაშორდა გაზეთს, წიგნს. არ შეიძლება, ბატონო, ასე გაზეთის და წიგნის “შკაფის” თავზე შემოგდება. ვერ შეცვლის ელექტრონული დაფა ბეჭდურ მედიას, წიგნს. ფასების ზრდაზეც ნუ “ზრუნავენ” ზოგიერთი გამოცემები, თორემ დაიბრუნონ მერე უკან მაკულატურა. რა, ვერ ატყობენ, რომ მეოთხედიც ძლივს იყიდება, ვიდრე ორიოდე თუ მეტი წლის წინ? მე გეუბნებით იმას, რასაც ოზურგეთში გაზეთის ყველა რეალიზატორი ამბობს _ მუდმივი შემხებლობა მაქვს მათთან. ელექტრონული მედია არის გაქცეულად თვალის გადავლების საშუალება. მე ჩემს აზრს ვიტყვი და თუ გაახმოვანებთ, არ იქნება ურიგო. კარგი იქნება გაზეთების დამტარებლის, ფოსტალიონს რომ ვეძახდით, იმ შტატის აღდგენა. ეს თემა ცალკე უნდა წამოწიოთ, დაეკითხოთ ფოსტას, ამხელა ორგანიზაცია არსებობს. ახლახან მოვისმინე, ინდექსების სისტემა აღადგინეს.

_ ბატონო გრამიტო, არსებობს დისტრიბუციის სისტემა. ნებისმიერი მედიასაშუალება დისტრიბუტორს ხელფასს უხდის რეალიზებული რაოდენობის მიხედვით. იქნებ, შეძლოთ, ეს საქმე და თქვენს ქუჩაზე იკისროთ ფოსტალიონის, როგორც თქვენ მოგწონთ, როლი?

_ მე პენსიონერი ვარ და ვიცი ის, რომ ბევრი ადამიანი გამოიწერს. თუმცა, კაცს ყოველთვის დარიცხული ხელფასი ურჩევნია. საქართველოს ფოსტამ რომ გამონახოს ეს გზა, ჩემი აზრით, უმჯობესი იქნება. ოზურგეთს ორი-სამი ფოსტალიონი ეყოფა, ასევე, სოფლებს. ვიცი, ეს ახლებური მიდგომა, დისტრიბუციიდან პროცენტის აღება, თუმცა, რომ ჰკითხო ნებისმიერ ადამიანს, ხელფასი ურჩევნია თვის ბოლოს…

ოზურგეთელ ნაზი სიორიძეს, რომელიც ახლა პენსიონერია, ძალიან ხშირად ნახავთ საგაზეთო ჯიხურების წინ _ ის მუდამ ეცნობა ახალ პრესას:

_ კარგი მკითხველი და აქტიური მყიდველი ვიყავი. თუმცა, ახლა ვერ ვახერხებ ძველებურად ყიდვას _ არ მყოფნის პენსია. ონკოლოგიური ავადმყოფი ვარ, მაგრამ გაზეთს მაინც ვყიდულობ. თუ არ ვიყიდი, მოვდივარ და აქ ვკითხულობ. ყველაფერი გაძვირებულია. მე მაინც ის დრო მერჩივნა. უკეთესი ვერავინ შექმნა ჯერ და აწი, რა ვიცი, ღმერთმა ქნას, იქნეს და ყველა ახალგაზრდა მოესწროს, _ ამბობს ქალბატონი ნაზი, რომელიც 25 წლის განმავლობაში ოზურგეთის საქალაქო საბჭოში მუშაობდა და არ იყო ისეთი დასახელების გამოცემა, რომლის ხელმომწერიც თავად არ ყოფილიყო.

_ არ მკითხოთ, რა მდგომარეობაა! ასეთ დღეში არასდროს ვყოფილვართ! შეხედეთ. მთელი დღის განმავლობაში ხუთიოდე ადამიანი თუ გამოივლის! ზოგი მხოლოდ კროსვორდების მინი-ბროშურას ყიდულობს. ინტერნეტია, ფულიც არ არის ხალხში. რომ მახსოვს, როგორი მკითხველები და მყიდველები მყავდა, აგერ, სამიოდე წლის წინაც… განახევრდა. რა ვიცი, რა ხდება, აღარ მინდა საუბარიც... _ აღელვებული გვეუბნება ჟურნალ-გაზეთების რეალიზატორი, ოზურგეთელი მარინა მეგრელაძე. ის ორ ათეულ წელზე მეტია, ამ საქმითაა დაკავებული და ბოლო წლებს განსაკუთრებულ უკუსვლად მიიჩნევს ჟურნალ-გაზეთების რეალიზაციის საქმეში.

_ ზოგიერთი გაზეთის განსაკუთრებულ გაძვირებას მივიჩნევ პრობლემად. ფასს რომ იკითხავენ ადამიანები, გარბიან _ რა ამბავიაო, იძახიან. როცა ერთი ცალი გაზეთი ოთხი ლარი ღირს, თუნდაც სამი, აღარ უღირს ყიდვა მკითხველს. რა თქმა უნდა, ჩვენი ეკონომიკური ყოფაც არაა მსუბუქი და ამიტომ ხდება ეს, თორემ ვიცნობ ჩემს ყველაზე აქტიურ მკითხველებს. ისინი ასე ადვილად არ შეელეოდნენ გაზეთს თუ ჟურნალს. მოდიან და არაერთხელ ჯიხურთან კითხულობენ, _ ამბობს ოზურგეთელი მადონა ცქვიტინიძე. ის “საქპრესის” ჯიხურშია რეალიზატორი.

საკუთარი მოსაზრება აქვთ ახალგაზრდებს:

_ სიმართლე გითხრათ, მე გაზეთი არც არასდროს მიყიდია. მშობლებს კი მოაქვთ ზოგჯერ სახლში. მე რაც მსურს, ინტერნეტის საშუალებით ვეცნობი, _ გვეუბნება ოზურგეთელი ბექა ხელაძე და ტელეფონს გვაჩვენებს. იმავეს ამბობენ ნია ლომჯარია და ქეთი ცქვიტინიძე.

_ გაზეთი, ასე ვთქვათ, “მოდაში არაა”. ეს გამოიწვია ინტერნეტიზაციამ. თანამედროვე ტექნოლოგიებმა. თუმცა, ასე მგონია, რომ გაზეთი დაიბრუნებს თავის ნიშას. ზოგადად, მეც იმ აზრზე ვარ, რომ წიგნს და გაზეთს, ზოგადად, ბეჭდურ პერიოდიკას, ალტერნატივა ნაკლებად აქვს. თუმცა, დღევანდელი მოცემულობა ასეთია _ ბევრი მოიხმარს ინტერნეტს და ასე ეცნობა ინფორმაციას, _ გვეუბნება ეკოსახლის, “კომლის” მეპატრონე ლიკა მეგრელაძე.