საშობაო ღვეზელი ოჯახის თითოეული წევრისთვის პერსონალურად ცხვებოდა, ყველაზე დიდი ფორმის კი ოჯახის უფროსისთვის იყო განკუთვნილი. ბავშვებისათვის პატარა ზომისას ამზადებდნენ. ასევე ცხვებოდა ერთი განსხვავებული, მოზრდილი ფორმის ღვეზელი, რომელშიც ყველაზე ბევრი კვერცხი იდო. ის, ტრადიციულად, სუფრის შუაგულში იდებოდა, მასზე სანთელს ანთებდნენ და სწამდათ, რომ ეს ოჯახის ბარაქისა და კეთილდღეობისათვის კეთდებოდა. ქალი, რომელიც ცომს ზელდა, თან ლოცვას ამბობდა და ბოლოს გამოსაცხობად დალაგებულ ღვეზელებზე ცომით პატარა ჯვრებს ასვამდა. საშობაო ღვეზელი უსათუოდ ნახევარმთვარის ფორმის უნდა ყოფილიყო. გადმოცემის თანახმად, ეს – ციური სხეულების, ხოლო კვერცხი ნაყოფიერების, ხვავისა და ბარაქის სიმბოლოა.
გურიაში ღვეზელები სხვა დროსაც ცხვებოდა – როცა დედა ახალგათხოვილი გოგოს ოჯახში სტუმრად მიდიოდა ან ნათლული ნათლიას ესტუმრებოდა. ამ შემთხვევაში ღვეზელი შეიძლება სხვა ფორმითაც გამოეცხოთ. განსაკუთრებული პატივისცემისა და მადლიერების ნიშნად ღვეზელში მოხარშულ მთლიან კვერცხს დებდნენ და რაც მეტი იყო კვერცხი, მით მეტად იყო გამოხატული პატივისცემა. ღვეზელი საუკეთესო ხელსამშვენისი იყო ვინმეს მოსანახულებლად, მაგრამ მთავარი ტრადიცია მაინც შობის დღესასწაულს უკავშირდებოდა.
ამისთვის სამზადისი რამდენიმე დღით ადრე იწყებოდა, დიასახლისი კარგად მოხარშულ, ნაჭუჭგაცლილ კვერცხებს კალათაში ჩააწყობდა ან ტილოში გამოკრავდა და ბუხარში, ხან კი შუაცეცხლის თავზე გამოკიდებდა, რომ კვერცხი შებოლილიყო და ის გემო მისცემოდა, რაც ასე გემრიელს ხდიდა გულსართიანს. დღეს კი შებოლვის ნაცვლად მოხარშულ კვერცხს ცხიმიან ტაფაზე ბრაწავენ ან ღუმელში კარგად აშრობენ. გურულ ღვეზელს, თავისი მონათესავე, ყველისა და ცომის კომბინაციით გამომცხვარი ხაჭაპურებისგან, ფორმის გარდა, კვერცხიც გამოარჩევს. გურული ხაჭაპურის – ღვეზელის ცომი რბილი და თვინიერი უნდა იყოს. სასურველია, ის რძითა და წყლის თანაბარი წილით მოიზილოს.
ავტორი
