ჩვენი ფოტოამბავის გმირები დაბა ნარუჯაში ცხოვრობენ, რომელიც ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ოზურგეთიდან 10 კილომეტრში მდებარეობს.
საბჭოთა პერიოდში, 550 ჰექტარზე გაშენებული ჩაის პლანტაციების მოსავლელად მუშახელი იყო საჭირო და მოსახლეობის რაოდენობაც იზრდებოდა. მათ შორის იყვნენ აჭარის მაღალმთიანეთიდან ჩამოსახლებული ოჯახები, რომლებიც გასული საუკუნის სამოციანი წლებიდან იწყებენ მიგრაციას გურიის რეგიონში, მათ შორის, სოფელ ნარუჯაში. ეს ტენდენცია შემდგომშიც გაგრძელდა _ ბევრმა აჭარულმა ეკომიგრანტმა ოჯახმა, რომელიც წალკასა და კახეთის რეგიონში იყო ჩასახლებული, გურიაში ამჯობინა გადმოსახლება.
1986 წელს სოფელი ისე გაიზარდა, რომ ლაითურს გამოეყო და დაბის სტატუსი მიიღო. 90-იანი წლების მერე, ჩაის პლანტაციები გავერანდა, შემდეგ _ ამოიძირკვა; მოსახლეობის უმეტესობა უმუშევარი დარჩა; საბჭოური გრანდიოზული შენობები დაინგრა…
ყოფილი კულტურის სახლის შემორჩენილ კედელის ნანგრევს, ახალგაზრდებმა გრძნობების და მსოფლმხედველობის გამოხატვის ფუნქცია მოუძებნეს
ნარუჯაში ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერის წარმომადგენლის ზვიად მიქელაძის თქმით, ამჟამად დაბაში 720 კომლი ცხოვრობს; აქედან, 60%-ი მუსლიმია. 2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, დაბაში ქალების რაოდენობა სჭარბობს მამაკაცების რაოდენობას, ხოლო შობადობის მაჩვენებელი, სამწუხაროდ, სიკვდილიანობაზე დაბალია.
გვიან შემოდგომამდე, ნარუჯაში მოსახლეობა ნახევრდება
დაბა ხალხმრავალი გვიან შემოდგომაზე და ზამთარშია, ახლა კი მოსახლეობის უმეტესობა, მათ შორის _ ქალები, მეზობელ ქვეყანაში სამუშაოდ არიან წასული.
არასამთავრობო ორგანიზაციის _ “ქალები რეგიონის განვითარებისთვის” ხელმძღვანელი ქეთევან ხიდაშელი ჩვენთან საუბრისას ამბობს, რომ იმ სოფლებში, სადაც ეკომიგრანტების დიდი ნაწილი ცხოვრობს, ქალების უმეტესობა, ზაფხულში მეზობელ თურქეთში დადის სამუშაოდ.
უთენიაზე, კარმიდამოს და ბაღ-ბოსტნის მოვლის შემდეგ, ქალები იკრიბებიან და პლანტაციაში სამუშაოდ წასასვლელად ემზადებიან
დაბა ნარუჯაში დარჩენილი ქალების უმეტესობა მოცვის კერძო პლანტაციაში დილიდან საღამომდე, შუადღისას ერთსაათიანი შესვენებით მუშაობს.
ყოველ დილით, ამ მისაბმელიანი ტრაქტორით ქალები მოცვის პლანტაციაში გადაჰყავთ
აქ ერთი თვის სამუშაოა _ ჭილოფის ქუდიანი ქალები მზის გულზე მოცვის პლანტაციას უვლიან, საღამოს კი საკუთარი კარმიდამოც მისახედი აქვთ.
პლანტაციაში მუშაობისას
მწველი მზის ქვეშ მომუშავე ჩვენი რესპონდენტები ანაზღაურების შესახებ საუბარს თავს არიდებენ, მაგრამ მათთან საუბრიდან გამომდინარე ვხვდებით, რომ ჯამაგირი არც ისე მაღალია. თუმცა, მიაჩნიათ, რომ სხვებისგან განსხვავებით, მათ გაუმართლათ და სამუშაო ადგილზე იშოვეს.
თვლიან, რომ გაუმართლათ, რადგან სამუშაო ადგილზე იშოვეს და საღამოს ეზოკარის მიხედვასაც შეძლებენ
_ რაც კი შეიძლება ხელით გაკეთდეს, ყველა სამუშაოს ვასრულებთ, რომ მოცვის უხვი მოსავალი მივიღოთ. რა ვქნათ, ვინც აქ ვრჩებით, მეტი გზა არ გვაქვს. ყველას არ შეგვიძლია თურქეთში გადასვლა და იქ მუშაობა; თან, დილა-საღამოს საკუთარ სახლკარსაც შეგვიძლია მივხედოთ, _ ამბობენ ჩვენი ფოტოამბავის გმირები.
სამუშაოს დიდი ნაწილი ამ ქალების ხელით სრულდება
“არანაირი სამუშაო არაა სათაკილო! მთავარია, იყოს. ძალიან მალე მოცვის მოსავალს ავიღებთ და შემდეგ სხვა სამუშაოს შოვნას შევეცდებით…. საქმის მეტი რა გვაქვს… ვისაც შეუძლია და უფრო მეტი ენერგია აქვს, თურქეთში გადადის“, _ გვითხრეს ნარუჯაში მცხოვრებმა ქალებმა, რომლებმაც ფოტოების გადაღებაზე უარი არ გვითხრეს.
ჩვენ კითხვაზე, თავისუფალი დრო თუ რჩებათ, ხუმრობით გვპასუხობენ: “თავისუფალ დროს ფაროსანებს ვხოცავთ და სიცოცხლეს ვუმწარებთ…”
ნარუჯელი ქალები ამბობენ, რომ სოციალური გასაჭირის სათავე, უმუშევრობაა. მათი აზრით, სამუშაო და ღირსეული ანაზღაურება ყველას სოფელშივე უნდა ჰქონდეს, რომ სხვა ქვეყანაში გადახვეწა და ოჯახების, შვილების მიტო
ვება, რომელთაც სწავლაში, განათლების მიღებაში სჭირდებათ მშობლების დახმარება, არავის დასჭირდეს.
ორგანიზაციის “ქალები რეგიონის განვითარებისთვის“ გასულ წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით, გურიის სოფლებში, სადაც მუსლიმი თემები ცხოვრობენ, განსაკუთრებით ცუდი მდგომარეობაა ქალთა დასაქმების თვალსაზრისით.
ამის მთავარ მიზეზად, ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, ქეთევან ხიდაშელი, ხშირ შემთხვევაში, ქალებისთვის განათლების მიღების ხელმიუწვდომლობას ასახელებს:
_ მაგალითად, დაბა ნარუჯაში, ძალიან დაბალია ქალთა განათლების დონე, რაც გამოწვეულია იმით, რომ მეცხრე კლასის ბაზაზე ძალიან ბევრი წყვეტს განათლების მიღებას; შესაბამისად, უმაღლეს განათლებას ქალები იშვიათად იღებენ. ძირითადად, ქალები დაკავებული არიან მოცვის კრეფით ან თურქეთში გადადიან სამუშაოდ _ შესაბამისი განათლების გარეშე უჭირთ სამუშაოს შოვნა. გასულ ზაფხულს, როცა შემოვიარეთ დაბები ნარუჯა და ლაითური, ქალებს ნაკლებად ვპოულობდით _ თურქეთში იყვნენ ჩაის საკრეფად, შემდეგ იწყება თხილის სეზონი… სახლში ნაკლებად ნახავთ, რადგან ჯგუფებად იკრიფებიან და სხვადასხვა სოფლებში დადიან თხილის ასაკრეფად, _ გვითხრა ქეთევან ხიდაშელმა.
ამავე თემაზე: “თურქეთში რომ გადადიხარ, შეგიძლია თუ არა, აუცილებლად უნდა იმუშავო“ _ სკოლის მოსწავლე
