კანიონინგი – ერთ-ერთი ექსტრემალური სპორტი, რომელიც მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოშიც არის განვითარებული. კანიონებში ლაშქრობა, ცოცვა, ჩანჩქერებზე დაშვება და სხვა აქტივობა, ძირითადად, საქართველოს დასავლეთ ნაწილშია შესაძლებელი, სადაც შესაფერისი ლანდშაფტი არსებობს.
2020 წელიდან ექსტრემალური თავგადასავლების მოყვარულებს აჭარაში ჩანჩქერზე თოკით დაშვება შეეძლებათ. ამ ეტაპზე, უკვე მომზადდა 22 სადგური, სადაც თავგადასავლების მოყვარულები უჩხოს კილომეტრნახევრიანი კანიონის დალაშქვრასა და ჩანჩქერებზე დაშვებას შეძლებენ. უჩხოს მიმართულება იქნება პირველი კანიონინგის ტურისტული მარშრუტი აჭარაში. სადგურების მომზადებაში მონაწილეობენ პროფესიონალი კანიონოლოგები, მათ შორის გიორგი ენუქიძე.
გიორგი ენუქიძე პროფესიით ვიდეო ოპერატორია, მუშაობდა ტელევიზიაში და თავისუფალ დროს მთებზე ცოცვით იყო გატაცებული. გიორგი არის კლუბი ,,თეთნულდის“ წევრი და პროფესიონალი კანიონოლოგი.
„გურია ნიუსი“ გიორგი ენუქიძეს ესაუბრა.
_ როდის დაინტერესდი კანიონინგით?
_ კანიონინგის შესახებ ინფორმაცია ცოტა მქონდა. თოკით ვეშვებოდი ყველანაირი აღჭურვილობის, თერმო კოსტიუმის გარეშე. კანიონინგში მოიაზრება რაც შეიძლება მეტ ჩანჩქერზე დაშვება, მაგრამ მე შესაფერისი ფიზიკური მომზადება არ გამივლია და არც აღჭურვილობა მქონდა. მე და ჩემმა მეგობრებმა დავწერეთ პროექტი. გვინდოდა ტურისტებისთვის შეგვეთავაზებინა სპორტის ეს სახეობა. 2007 წელს შევიძინეთ აღჭურვილობა, ჩანჩქერებზე დაშვება უფრო აქტიურად დავიწყეთ 2013 წლიდან, ხოლო პროფესიონალურად შევისწავლეთ კანიონინგი 2017 წელს.
_ როგორი ფიზიკური და ტექნიკური მომზადებაა საჭირო?
_ ყველაზე მთავარია სიმაღლის და წყლის შიში არ უნდა გქონდეს. ძირითადად, გიწევს წყლიან კანიონებში გადაადგილება, სადაც მდინარის ნაკადი შეიძლება იყოს დიდი და ცურვის ცოდნა საჭიროა. ასევე, გვიწევს 50-70მ. ჩანჩქერზე დაშვება. განსაკუთრებულ ფიზიკურ მომზადებას არ საჭიროებს. გამომდინარე იქედან, რომ ჩანჩქერზე ზემოდან ქვემოთ ვეშვებით. უბრალოდ, წინასწარ უნდა გქონდეს განწყობა შექმნილი.
_ ქალები რამდენად არიან დაინტერესებულები ამ სპორტის ამ სახეობით?
_ ორი წელია ვმუშაობთ უცხოელ ტურისტებთან, ქართველები ნაკლებად ინტერესდებიან. ამ დროის განმავლობაში, ძირითადად, ქალები უფრო აქტიურობენ, ნაკლებად აქვთ სიმაღლის და წყლის შიში. ისინი მეტად მოტივირებულები არიან კანიონი გაიარონ. მამაკაცებს უფრო უჭირთ ამ ყველაფრის გადალახვა. მოკლედ, ქალებისთვის სპორტის იდეალური სახეობაა.
_ როდესაც მიდიხარ ექსპედიციაში ან ტურში, როგორია შენი განწყობა?
_ ყველაზე საინტერესო არის შეუსწავლელი კანიონი, როცა ინფორმაცია არ გაქვს, რა ხდება კანიონში. შესწავლა და პირველი გავლა კანიონზე ყველაზე საინტერესოა. მერე უკვე ხდება ამის დამუშავება, რომ გაამზადო ყველაფერი ტურისტისთვის. შემდეგ უკვე სპორტის სახეობაა, როგორც მთასვლელობაა გარკვეული სირთულეების გადალახვა. მეტი დაბრკოლებაა, სხვა ადრენალინი და სხვა შეგრძნებები აქვს.
_ რაში გამოიხატება კანიონინგის ექსტრემი?
_ ექსტრემალურია გამომდინარე იქიდან, რომ არსებობს ხეობები, რომლებსაც მხოლოდ შესასვლელი და გამოსასვლელი აქვთ, ანუ სანამ ხეობის ბოლომდე არ გახვალ, ვერ დააღწევ თავს. ზოგიერთი კანიონი იმდენად დიდია, გვიწევს ორი-სამი დღე გადაადგილება. წყლის დონე ძალიან მაღალია, ასეთ ადგილზე გამოუცდელი ადამიანი ვერ გადაადგილდება. ეს არის კანიონერებისთვის. ყველაზე დიდი საფრთხე კანიონებში არის ამინდის არევა და წყლის მოვარდნა. ყოფილა შემთხვევები, წვიმა დაწყებულა, ვერ მოასწრეს გამოსვლა კანიონიდან და ადამიანები დაიღუპნენ ან უკეთეს ვარიანტში, რამდენიმე დღე მოუწიათ შიგნით ყოფნა, სანამ სამაშველო სამსახური არ დაეხმარა. ძალიან ბევრი ნიუანსია, რაც სახიფათოს და ექსტრემალურს ხდის ამ სპორტის ამ სახეობას.
_ განვითარების რა ეტაპზე კანიონინგი საქართველოში?
_ პირველი ჯგუფი ვართ, ვინც დაინტერესდა კანიონინგით და ვინც დაიწყო მისი შესწავლა საქართველოში. 2017 წლიდან დავიწყეთ ჩვენი ძალებით, შემდეგ გერმანულმა კანიონინგის ფედერაციამ CIC-მა ჩაგვიტარეს ტრენინგი და გადმოგვეცა სერტიფიკატები. 2017 წლის ბოლოდან პროფესიონალურ დონეზე ვართ კანიონინგის სფეროში. გამომდინარე არსებული რესურსებიდან, სპორტის ამ სახეობაში განვითარების ტემპი ძალიან დაბალია.
_ სად არის საქართველოს ტერიტორიაზე შესაფერისი გარემო?
_ გამომდინარე იქედან, რომ კირქვა და მღვიმეები, ძირითადად, დასავლეთ საქართველოშია. აღმოსავლეთშიც არის, მაგრამ ტექნიკურად საინტერესო არაა. დასავლეთ საქართველოში რაჭა, ლეჩხუმი, იმერეთი, გურია, სამეგრელო, აჭარა თითქმის მთელ დასავლეთ საქართველოში არის კანიონინგისთვის შესაბამისი პირობები.
_ სახელმწიფო ან ადგილობრივი ხელისუფლება თუ გეხმარებათ განვითარებაში?
_ მანამდე არასოდეს მიგვიღია დაკვეთა და თანხა სახელწიფოსგან. ყველაფერს ვაკეთებდით ჩვენი ძალებით და ტურისტული მარშრუტებიდან მიღებული თანხით. ერთადერთი შემთხვევა მოხდა წელს, როცა აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტიდან მივიღეთ დაკვეთა. იმედი გვაქვს, მიბაძავენ სხვა რეგიონებიც. საქართველოში აქვს პერსპექტივა კანიონინგის განვითარების, როგორც ადგილობრივისთვის, ისე ტურისტისთვის.
_ კორონავირუსმა გამოიწვია ქვეყანაში ტურისტული სეზონის ჩავარდნა, როგორ იმოქმედა კანიონინგზე?
_ ტურიზმის მხრივ მთლიანად ჩავარდა ეს წელი, მხოლოდ ერთი ტური გვქონდა. ისინიც შემთხვევით ჩამოვიდნენ გერმანიიდან. საერთოდ არ გვიმუშავია კანიონინგის ტურისტული განხრით. თუმცა, საინტერესო იყო, როგორც სპორტის სახეობის _ კანიონინგის განვითარებისთვის საქართველოში. შედარებით მეტი დრო გვქონდა ახალი ადგილების აღმოჩენისთვის. ვნახეთ ლეჩხუმის ახალი ღვირიშის კანიონი, ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ჩანჩქერია საქართველოში 70მ. სიმაღლის და ძალიან საინტერესო ხეობაა. ასევე, რაჭაში შქმერის კანიონი. საინტერესოა იმით, რომ მღვიმე და კანიონი ერთადაა. კანიონით იწყება, შემდეგ გადიხარ მღვიმეში და მთავრდება ისევ კანიონით. აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტმა დაგვიკვეთა პროექტი კანიონის მომზადება ხულოს ერთ-ერთ სოფელში, უჩხოში და ორი გიდის გადამზადება. ამან ხელი შეუწყო კანიონინგის განვითარებას საქართველოში. ამ მხრივ საინტერესო წელი იყო, თუმცა, ტურიზმი მთლიანად მოკვდა. გეგმები რაც გვქონდა და რასაც ვაპირებდით, გააჩერა და რამდენიმე წლით გადადო.
