გასაბჭოების ერთი წლის თავზე საქართველოში ფართო ხასითი მიიღო მოსწავლე-ახალგაზრდობის მიერ საპროტესტო გამოსვლებმა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. 1921 წლის თებერვლის საპროტესტო დემონსტრაციას იგონებს ამ პროცესის უშუალო მონაწილე სერგო ჩხაიძე: ,,1922 ლის 25 თებერვალს, როცა მე ახალდაარსებული ,,აგურის კლასის’’ მოსწავლე ვიყავი, ამ სკოლის უფროსკლასელების მიერ გადაწყდა საპროტესტო დემონსტრაციის ჩატარება დილით, სწავლის დაწყებამდე. ეს მოძრაობა და ფუსფუსი არ გამოპარვია მე-6 კლასელ კომკავშირელ გ. გოგიჩაიშვილს, რომელმაც რევკომში დაასმინა მოსწავლეები. ახალგაზრდები სამფეროვანი დროშებითა და მენშევიკური მთავრობის წარმომადგენელთა სურათებით ხელში გარეთ გამოვედით და დავიძერით ქალაქისაკენ. ამ დროს მოგვისწრო რევკომიდან სასწრაფოდ შეკრებილმა ბოლშევიკებმა და თოფების სროლით გვაიძულეს არ დავძრულიყავით ადგილებიდან. ბოლოს გადაწყვიტეს ,,აგურის სკოლიდან’’ ,,გოროდის სკოლამდე’’ მივეყვანეთ და იქ დავემწყვდიეთ. მივყავდით ალყაშემორტყმული. დემონსტრანტებს გზადაგზა დაგვიანებული მოწაფეები გვემატებოდნენ, უფროსკლასელები ქართულ ჰიმნს მღეროდნენ. როცა ,,გოროდის კლასს” მიუახლოვდით გაისმა სროლის ხმა. ერთ-ერთმა ვინტოვკით შეიარაღებულმა ამოირჩია უკანა რიგში მდგომი ყველაზე მაღალი მოწაფე შუხუთელი კობალავა და სასიკვდილო დამიზნებით თავის არეში განგმირა. ატყდა კივილ-წივილი. დაშინებული მოწაფეები სკოლის ოთახში დაგვამწყვდიეს. ნაშუადღევს ლანჩხუთის რკინიგზის სადგურში შემოიყვანეს ჯავშნოსანი მატარებლის რუსული ეკიპაჟი. სკოლის ორივე მხარეს დადგეს მძიმე ტყვიამფრქვევი, რომლითაც უნდა განეხორციელებინათ გასროლები. ერთ-ერთმა ჯარისკაცმა გასცა გასროლის ნებართვა. ამ დროს რევკომის თავმჯდომარე კონსტანტინე ცინცაძე მივარდა მეტყვიამფრქვევეს და ხვეწნა-მუდარა დაუწყო ნუ დამიხოცავ ბავშვებს, ნუ დამღუპავ, აწი არ გააკეთებენ არაფერს ცუდსო. ჩამოვარდა სიჩუმე… მოწაფეებს ყველაფერი გაპატიეს, ახლა ხელჩაკიდებული უკანმოუხედავად გაიქეცით სახლებშიო. ბავშვები ფერდაკარგულები და დაზაფრულები გავიქეცით სახლებისკენ. უფროსკლასელები და რამდენიმე მასწავლებელი დააპატიმრეს. 1922 წელს ,,აგურის კლასს’’ კურსდამთავრებულები არ ყოლია, რადგან ყველა უფროსკლასელი დაპატიმრებული იყო’’.
1922 წლის 26 მაისს ლანჩხუთის თითქმის ყველა სოფელში აღნიშნეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე. სოფელ შუხუთში მიტინგის დროს შეხდა შეხლა-შემოხლა, რის შედეგად მომიტინგეებმა კომუნისტი მელიტონ ორაგველიძე მოკლეს, ხოლო მოწინააღმდეგე მხრიდან დაიჭრა ერთი ქალი. ჩიბათში ბოლშევიკებმა მოინდომეს მიტინგის დაშლა, საპასუხოდ მომიტინგეებმა რევოლვერებიდან ცეცხლი გაუხსნეს და ქვები დაუშინეს. ისინი შეეცადნენ ადგილობრივ სამმართველოში შეჭრას, რაც მსხვერპლით დასრულდა. ბოლშევიკებმა სოფელში 150 მომიტინგე დააპატიმრეს და ოზურგეთში გადააგზავნეს.
1924 წლის აგვისტოს ამბოხების ტალღამ ლანჩხუთსაც გადაუარა. გურიის კომიტეტის ლანჩხუთის განყოფილებას წარმოადგენდნენ ფერშალი ერმალო ებრალიძე, ლადიკო შარაბიძ, აკაკი ჩხაიძე, ევტიხი იმნაძე, კოტე იმნაძე, გურიის არალეგარული კომიტეტის წევრი ახალგაზრდა მასწავლებელი სევერიანე იმნაძე და სხვები. სამი დღე-ღამე რაიონის სტრატეგიული ცენტრი მეამბოხეებს ეკავათ. აპატიმრებდნენ პოლიტიკურ მოწინააღმდეგეებს და ქალაქის ცენტრში მდებარე წმ. გიორგის ეკლესიაში ამწყდევდნენ. მეოთხე დღეს ლანჩხუთში ჯავშნოსან მატარებელს 200 კაციანი რუსი ქვეითი ჯარი ჩამოყვა, რამაც საბედისწეროდ გადწყვიტა თავიდანვე დამარცხებისთვის განწირული აჯანყების ბედი. ლანჩხუთში მასიური დახვრეტები არ განხორციელებულა (ამაში წვლილი თურმე ფილიპე მახარაძეს მიუძღვის), როგორც ამას ადგილი ჰქონდა სხვა რაიონებში, თუმცა ლანჩხუთიდან დახვრეტილი იქნა კოლია შარაბიძე და გურიის კომიტეტის წევრი, 25 წლის ახალგაზრდა, უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტის სტუდენტი, დედისერთა ვაჟი სევერიან გიორგის ძე იმნაძე.
ლანჩხუთთან დაკავშირებულ ეპიზოდს აჯანყების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე სიმონ გოგიბერიძე ასე აღწერს: ,,ლანჩხუთის რაიონის მთელი ხელმძღვანელობა თითქმის არალეგალურად ცხოვრობდა და უკანასკნელად მათთან ჰქონდათ ბინა სამაზრო კომიტეტს და დამკომის კაცს. ცნობის მიღებისთანავე მათ გაანაწილეს თავიანთი უბნები, ყველა თემები, რაიონები და რკინის გზის სადგური. ლანჩხუთის აღება დაევალა ოფიცერ შ-ძეს, თეოფილე მუხაშავრიას თანხლებით (როგორც ჩანს, შ-ძე პარიზში წიგნის გამოქვეყნების დროს, 1938 წელს, ისევ საქართველოში იმყოფებოდა, ამ მიზეზით არ ასახელებს გოგიბერიძე მის სახელს, ხოლო მუხაშავრია აჯანყების დამარცხების შემდეგ საფრანგეთში გაიქცა – ავტორები)… უდროობის და ადგილმდებარეობის მიხედვით, ამათაც ცუდს პირობებში მოუხდათ მოქმედება, მაგრამ მაინც თავიანთი ამოცანა შეასრულეს. მთელი ეს მხარე გაწმინდეს, მრავალი კომუნისტი დაატუსაღეს და აიღეს ლანჩხუთი, სუფსა და სხვა დაბა-სადგურები. მხოლოდ ლანჩხუთში, ისე როგორც ჩოხატაურში, კომუნისტების ერთი ნაწილი გამაგრდა ერთი ქვის შენობაში, საიდანაც ისინი განაგრძობდნენ სროლას. ჩვენებმა მიუჩინეს მათ რამდენიმე დარაჯი და დატოვეს, თვითონ კი მთელი ყურადღება მიაქციეს რკინის გზის ხაზს. ამ ხაზზედ მოქმედებდა ორი ჯავშნოსანი და ყოველ წუთს მოსალოდნელი იყო მათი შემოტევა ლანჩხუთზედ. ჩვენებმა სცადეს რკინის გზის გაფუჭება, ზოგს ადგილას ვაგონებიც გადაყარეს, მაგრამ ეს საკმაო არ აღმოჩნდა და ჯავშნოსნები განაგრძობდნენ მოქმედებას: ერთი უტევდა საჯავახოს და მეორე იცავდა ბათუმის ხაზს…”
